وکیلی| گاهی آدم از خود سختی خسته نمی‌شود؛ از این خسته می‌شود که هیچ‌کس نمی‌بیند چقدر همه‌چیز برایش سخت بوده است. صبح زود بیدار شده‌ای، اما کسی نفهمیده است. چندبار وسوسه‌ای را کنار گذاشته‌ای، اما کسی تشویقت نکرده است. برای درست شدن یک رابطه کوتاه آمده‌ای، اما طرف مقابل شاید اصلا متوجه نشده است. درس خوانده‌ای، کار کرده‌ای، عبادت کرده‌ای، تلاش کرده‌ای و هنوز خبری از نتیجه نیست. اینجاست که یک سؤال آرام‌آرام در ذهن شکل می‌گیرد: «اصلا برای چی دارم این‌همه تلاش می‌کنم؟» خدا وعده نداده است که یک راه همیشه تشویق داشته باشد. قرآن کریم وقتی از صبر و استقامت حرف می‌زند، یک تعبیر بسیار عمیق دارد: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ: همانا خدا با صابران است.»(بقره، ۱۵۳) نمی‌گوید صابران همیشه دیده می‌شوند؛ نمی‌گوید همیشه تشویق می‌شوند؛ نمی‌گوید نتیجه کارشان، فوری به‌چشم می‌آید. می‌گوید: «خدا با آن‌هاست.» و این تفاوت بزرگی است.
ممکن است هیچ‌کس نفهمد تو برای یک تصمیم درست چقدر جنگیده‌ای، اما در منطق قرآن، تلاش انسان نزد خدا گم نمی‌شود: «إِنَّ‌اللَّهَ لَایُضِیعُ أَجْرَالْمُحْسِنِینَ: خدا پاداش نیکوکاران را تباه نمی‌کند.»(توبه، ۱۲۰)
قرآن داستان حضرت نوح(ع) را چنین نقل می‌کند: «سال‌ها دعوت کرد و با انکار و تمسخر روبه‌رو شد.» خداوند می‌فرماید: «وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِیهِمْ أَلْفَ سَنَه إِلَّا خَمْسِینَ عَامًا.»(عنکبوت، ۱۴) حضرت نوح(ع) با یک مسیر کوتاه و یک نتیجه فوری روبه‌رو نبود. سال‌ها ایستاد. این همان چیزی است که ما گاهی فراموش می‌کنیم؛ ارزش یک کار همیشه با سرعت نتیجه‌اش، اندازه‌گیری نمی‌شود. گاهی بذری که امروز می‌کاری، مدت‌ها زیر خاک است. اگر فقط با چشم دنبال نتیجه باشی، ممکن است درست قبل از جوانه زدن، زمین را رها کنی.
حالا چطور ادامه بدهیم؟
اول: معیار موفقیتت را فقط تشویق دیگران قرار نده. اگر به این دلیل کاری را انجام می‌دهی یا تلاشی می‌کنی که دیگران تحسینت می‌کنند، وقتی تشویق قطع شود، انگیزه هم می‌رود. اما اگر برای خداست، حتی سکوت دیگران هم مسیرت را عوض نمی‌کند.
دوم: نتیجه را از وظیفه جدا کن. تو مسئول تلاش درست هستی، نه اینکه همه نتایج دقیقا همان زمانی اتفاق بیفتند که تو می‌خواهی.
سوم: برای خودت، نشانه‌های کوچک پیشرفت ثبت کن. روان‌شناسی امروز هم تأکید می‌کند که توجه به پیشرفت‌های کوچک، به‌جای انتظار برای یک نتیجه بزرگ و ناگهانی، به حفظ رفتارهای پایدار کمک می‌کند.
و شاید مهم‌تر از همه این باشد که گاهی باید یاد بگیری کار درست را حتی در سکوت انجام بدهی. اگر هیچ‌کس تشویقت نکرد، اگر کسی نفهمید چقدر تلاش کرده‌ای، اگر هنوز به نتیجه نرسیده‌ای، این به معنای بی‌ثمر بودن تلاش تو نیست؛ خدا می‌بیند و این برای بندگان او کافی است: «أَلَیْسَ اللَّهُ بِکَافٍ عَبْدَهُ.»(زمر/ 39)
شاید یکی از شکل‌های زیبای استقامت همین باشد که آن‌قدر برای خدا و برای درست بودن کارت، ارزش قائل باشی که حتی وقتی کسی برایت دست نمی‌زند، بازهم دست از راه درست نکشی.