علیرضا وکیلی| قرآن کریم درباره گروهی از مؤمنان که همراه پیامبران به مبارزه پرداختند، میفرماید: «وَکَأَیِّن مِن نَبِیٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّیُّونَ کَثِیرٌ فَمَا وَهَنُوا لِمَا أَصَابَهُم فِی سَبِیلِاللَّهِ وَمَا ضَعُفُوا وَمَا استَکَانُوا وَاللَّهُ یُحِبُّالصَّابِرِینَ: آنان دربرابر سختیهای میدان مبارزه، نه سست شدند، نه ضعف نشان دادند و نه تسلیم شدند.» اما نکته مهمتر، دعایی است که قرآن از آنان نقل میکند: «رَبَّنَا اغفِر لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسرَافَنَا فِی أَمرِنَا وَثَبِّت أَقدَامَنَا وَانصُرنَا عَلَى القَومِالکَافِرِینَ.»
رهبر شهید انقلاب بر همین پیوند تأکید میکنند: «رابطه استغفار با جنگ، با ثباتقدم و با نصرت الهی.» کسانی که در میدان مبارزه ایستادهاند، ابتدا از خداوند بهخاطر گناهان و کوتاهیهای خود، طلب مغفرت میکنند و بلافاصله میخواهند که قدمهایشان را استوار و آنان را پیروز کند. این ترتیب، نکته مهمی در نگاه قرآنی رهبر شهیدمان به استغفار است؛ انسان وقتی کوتاهیهای خود را میبیند و از خداوند عذر میخواهد، زمینه دریافت توفیق و یاری الهی را فراهم میکند.
در ادامه، قرآن نتیجه این بازگشت و طلب مغفرت را نیز بیان میکند: «فَآتَاهُمُ اللَّهُ ثَوَابَ الدُّنْیَا وَحُسنَ ثَوَابِ الآخِرَه». یعنی پاسخ خداوند فقط به آخرت، محدود نماند؛ آنان در همین دنیا نیز از پاداش و یاری الهی بهرهمند شدند، بنابراین استغفار را نباید تنها ذکری برای پاک شدن دل از گناهان شخصی دانست. در نگاه رهبر شهید انقلاب، درس قرآن این است که استغفار میتواند در میدانهای بزرگ اجتماعی و ملی نیز وسیله مدد گرفتن از خداوند باشد.
استغفار در این نگاه، یک عقبنشینی از میدان نیست، بلکه بازگشت به خدا برای ایستادن محکمتر در میدان است. انسان پیش از آنکه از خدا پیروزی بخواهد، کوتاهیهای خود را میبیند، طلب بخشش میکند و سپس با توکل، ثباتقدم و نصرت الهی را میطلبد. این همان پیوندی است که قرآن میان «استغفار»، «ثباتقدم» و «نصرت» برقرار میکند.