محمد کاملان - اعــضای فـراکسیون تــازه تـــأســیــس محرومیت زدایی مجلس شورای اسلامی بعد از سفر به نقاط محروم خوزستان و سیستان وبلوچستان، این بار به مشهد آمدند و در بازدیدی چندساعته از بخش هایی از حاشیه شهر مشهد در شهرک های رجایی و باهنر، از نزدیک در جریان وضعیت این 2شهرک متراکم با شبکه گسترده ای از مشکلات قرار گرفتهاند و از جزئیات پروژه های بزرگ حاشیه زدایی مدیریت شهری در این 2 شهرک نیز مطلع شدند.
در این بازدید که با همراهی جمعی از مدیران شهری و شورا همراه بود، شهردار مشهد در حاشیه این بازدید و در پاسخ به سؤال نمایندگان مجلس درباره جمعیت حاشیه نشین مشهد گفت: طبق آمارهایی که دفاتر تسهیلگری جمعآوری کرده اند مشهد چیزی نزدیک به یک میلیون و 250 هزار نفر حاشیه نشین دارد.
380 هزار حاشیه نشین غیرایرانی
محمدرضا کلائی افزود: 380 هزار نفر از این تعداد را حاشیه نشینان غیرایرانی تشکیل می دهند و از این تعداد 50 هزار نفر هیچ هویتی ندارند. براساس آمارهای موجود می توان گفت که مشهد بیشترین جمعیت حاشیه نشین کشور را دارد و ریشه این حاشیه نشینی اراضی بزرگ مقیاس رهاشده در اطراف آن است و امیدواریم مجلس شورای اسلامی توجه ویژه ای به رفع مشکلات حاشیه مشهد داشته باشد.
خانه هایِ 40 متری، بدون سند
وی با بیان اینکه 78 درصد از اراضی شهر مشهد موقوفات خاص یا متعلق به آستان قدس است، گفت: شمار زیادی در دهه 60 و بعد از خشک سالی سیستان وبلوچستان به مشهد مهاجرت کردند و در زمین های وقفی آستان قدس شروع به ساخت و ساز کردند و شهرک های شهید رجایی و باهنر ایجاد شد. میانگین مساحت زمین در این نقطه از مشهد بیشتر از 40، 50 متر مربع نیست و هیچ کدام از کسانی که اینجا زندگی می کنند سند ملکی و حتی قول نامه ندارند.
شهردار مشهد با اشاره به دیوارکشی های آستان قدس رضوی برای جلوگیری از تصرف مجدد این اراضی توسط برخی از سودجویان، از تلاش های مستمر و چندین باره برای تخریب این دیوارها و رفع گره ها و مشکلات موجود در شهرک شهید رجایی خبر داد و گفت: آستان قدس رضوی چون معتقد است که غبطه وقف این زمین ها باید رعایت شود، مدت ها از برداشتن دیوارها خودداری می کرد؛ به همین دلیل در این قسمت از حاشیه شهر مشهد و به دلیل کمبود زمین، سرانه فضای سبز صفر است و معابر به هیچ عنوان استاندارد نیست و شبکه فاضلابی هم وجود ندارد.
85 پروژه برای عمران و آبادانی
کلائی در ادامه و با تشریح تلاش های دوساله مدیریت شهری برای مذاکره با آستان قدس رضوی درباره تغییر کاربری این زمین ها و ساخت مسکن ارزان قیمت برای اهالی شهرک شهید رجایی در اراضی 21 هکتاری انتهای خیابان مهریز افزود: آفت ساخت مسکن ارزان قیمت در مشهد این است که افرادی از نقاط دیگر شهر و حتی کشور، آن خانه ها را خریداری می کنند و علاوه بر اینکه بر جمعیت شهر افزوده می شود، هیچ نفعی برای اهالی این مناطق ایجاد نمی شود. اما در اینجا و در پروژه جدید ما، اوضاع فرق کرده است و شهرداری اهالی این شهرک را جمع می کند و به آن هایی که خانه هایشان در مسیر بازگشایی معابر است یا طبق طرح تفصیلی کاربری خدماتی دارد، در ازای ملکی که باید در اختیار شهرداری قرار بدهند، در این اراضی بزرگ آستان قدس زمین معوض می دهد و با 250 میلیون تومان وامی که بنیاد مسکن به آن ها می دهد کار ساخت تسهیل می شود؛او ادامه داد: آستان قدس رضوی از این افراد هیچ حق تقدیمی نمی گیرد و 5 سال اجاره بها را هم می بخشد. ما 85 ریزپروژه در اینجا تعریف کرده ایم که این پروژه ها طی دوسال و نیم انجام می شود. از ثمرات اجرای این طرح ها می توان به بازگشایی معابری که طی سال ها به صورت بن بست مانده بود، همانند خیابان خوش سیما و پورسینا، و برداشته شدن دیوارهای اراضی آستان قدس رضوی اشاره کرد.
اشاره شهردار به طرح ویژه سپاه
اما حسین خضریان، نماینده مردم تهران نیز در جریان این بازدید، از اعطای زمین برای ساخت و ساز به عنوان روشی برای جابه جایی حاشیه شهر یاد کرد و گفت: بهترین راه این است که در این مناطق انبوه سازی صورت بگیرد.
فاطمه محمد بیگی، نماینده مردم قزوین، هم پیشنهاد اجرای طرح های اشتغال زایی و شرکت های تعاونی برای مهاجرت معکوس حاشیه نشینان مشهد به شهر و دیار خودشان را مطرح کرد که کلائی با اشاره به طرح ویژه سپاه پاسداران در این زمینه توضیح داد: یکی از پروژه هایی که برای 2 شهرک شهید رجایی و باهنر و در زمین های آستان قدس رضوی تعریف شده است، همین ماجرای اشتغال زایی است که سپاه متولی اجرای آن شده و طرح آماده ای هم برای این ماجرا دارد و قرار است براساس تفاهم نامه موجود این طرح اجرا شود. شهردار مشهد همچنین از تسهیلات ویژه شهرداری و آستان قدس برای بازگشت مهاجران به روستاها و شهرهای خودشان خبر داد و گفت: بنیاد مسکن برای کسانی که به روستاهای خودشان برگردند 8000 فقره وام در نظر گرفته است و از این گذشته، شهرداری و آستان قدس رضوی هم هرکدام برای این مهاجرت معکوس 25میلیون تومان وام در نظرگرفته اند.