ورزش ۱۴۰۰؛ پرهیاهو، پراتفاق | ورزش ایران در سالی که گذشت

در این مطلب مروری داشته ایم بر اتفاقاتی که در سال ۱۴۰۰ در ورزش ایران رخ داد.

کد خبر: ۱۰۲۵۷۸

تاریخ : ۲۶ اسفند ۱۴۰۰ - ۱۱:۵۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ مهمترین اتفاق ورزش ایران در سال ۱۴۰۰ شاید صعود راحت به جام جهانی قطر بود.

از جهنم منامه تا بهشت آزادی

شاگردان دراگان اسکوچیچ، مهم‌ترین اتفاق ورزشی سال ۱۴۰۰ را رقم زدند

احسان سرفرازی - بدون‌شک مهم‌ترین اتفاق سال ۱۴۰۰ فوتبال ایران، صعود تیم ملی فوتبال کشورمان به جام‌جهانی قطر بود؛ آن‌هم درحالی‌که شاید بیشتر هواداران فوتبال از رسیدن این تیم به مرحله گروهی مقدماتی جام‌جهانی نیز نا‌امید شده بودند. طوفان یوز‌های ایرانی، اما حریفان را یکی بعد از دیگری از پیش‌رو برداشت تا سرانجام در ۸‌بهمن ۱۴۰۰ عراق با زانو‌زدن مقابل شاگردان دراگان اسکوچیچ در ورزشگاه آزادی، سریع‌ترین صعود تاریخ تیم ملی به جام‌جهانی را امضا کند. صعودی که البته چندان هم آسان به دست نیامد و هواداران فوتبال را جان‌به‌لب کرد!

حالا، اما همه برنامه‌های صعود تیم ملی را در قطر مرور می‌کنند؛ در‌حالی‌که شاید کمتر‌کسی نحوه رسیدن تیم ملی به همین مرحله را نیز به یاد داشته باشد. البته حضور بازیکنان بین‌المللی در ترکیب کشورمان توقعات را از تیم اسکوچیچ بالا برده است و به نظر می‌رسد با یک برنامه‌ریزی منطقی بتوان رؤیای صعود از گروهمان در جام‌جهانی را نیز تا حدی عملی کنیم. قدر مسلم این نسل از بازیکنان تیم ملی ایران همچنان که توانسته‌اند سریع‌ترین صعودمان را در همه ادوار جام‌جهانی رقم بزنند، قادرند از پسِ کار‌های بزرگ‌تر بربیایند؛ به‌شرطی‌که تدارکات لازم در کلاس جام جهانی برای این تیم ترتیب داده شود که این امر نیازمند مدیریت و برنامه‌ریزی دقیق از‌سوی مسئولان فدراسیون فوتبال و وزارت ورزش و جوانان است.

داستان یک صعود

تیم ملی ایران در دور رفت مرحله مقدماتی انتخابی جام‌جهانی با هدایت مارک ویلموتس فقط شش‌امتیاز کسب کرد تا برای صعود به مرحله نهایی نیاز به چهار پیروزی در چهار بازی داشته باشد. سرمربی بلژیکی برکنار شد و پس از حرف‌وحدیث‌های فراوان، دراگان اسکوچیچ هدایت تیم ملی را بر‌عهده گرفت.

مسابقات به‌دلیل همه‌گیری ویروس کرونا بیش از یک‌سال به تعویق افتاد و در‌نهایت به‌صورت متمرکز در بحرین برگزار شد و سرمربی کروات موفق به کسب چهار پیروزی خارج‌از‌خانه گشت تا تیمش در قامت صدرنشین به مرحله پایانی انتخابی جام‌جهانی۲۰۲۲ قطر صعود کند. عملکرد ملی‌پوشان بسیار درخشان‌تر از تمامی ادوار گذشته بود و آن‌ها در شش بازی، شانزده‌امتیاز گرفتند تا به سه امتیاز در چهار بازی آخر نیاز داشته باشند. پنجشنبه ۷‌بهمن۱۴۰۰ شاگردان اسکوچیچ درحالی‌که ویروس کرونا مانع حضور برخی بازیکنان در اردوی تیم ملی بود و مهدی طارمی ۶‌صبح روز بازی، خود را به هم‌بازیانش رسانده بود، موفق به کسب برتری ۱ بر ۰ با تک‌گل این بازیکن شدند تا در فاصله سه هفته مانده به اتمام مسابقات، بلیت سفر به قطر را دریافت کنند.

اسکوچیچ، مرد محجوبی که محبوب نبود!

بدون‌تردید خوش‌حال‌ترین چهره روز صعود ایران، دراگان اسکوچیچ بود؛ سرمربی کروات که ناچار شد در سخت‌ترین شرایط و زیر شدیدترین فشار‌ها خودش را ثابت کند. اسکوچیچ دو سال پیش در شرایطی به شکل غیرمنتظره به عنوان سرمربی تیم ملی ایران منصوب شد که خیلی‌ها این انتخاب را برنتافتند؛ حتی نقد هم نبود. آنچه می‌دیدیم، بیشتر به تمسخر پهلو می‌زد. او، اما پذیرفته بود هدایت تیمی را به دست بگیرد که در آستانه حذف از مرحله اول انتخابی جام‌جهانی قرار داشت. ما بعد از باخت به بحرین و عراق در مرحله قبلی، اجازه کوچک‌ترین لغزشی نداشتیم.

اگر اسکوچیچ شکست می‌خورد، منتقدان به‌شدت او را زیرفشار می‌گذاشتند. این مربی، اما با پیروزی در هر چهار مسابقه آخر آن مرحله، تیم را به دور فعلی رساند و اینجا هم فعلا از هفت بازی، شش مسابقه را با پیروزی پشت‌سر گذاشته است. شاید اگر بخت با اسکوچیچ یار بود و یکی از دو توپ تیم ملی به‌جای تیر دروازه به تور کره‌جنوبی بوسه می‌زد، رکورد صددرصدی این مربی هم حفظ می‌شد. به‌هر‌حال، او حالا مرد روسفید میدان است.

چهره‌ای که از دل یک حاشیه در ورزش بانوان به شهرت رسید

کودایی؛ گلری که تاریخ‌ساز شد

یکی از چهره‌های پرخبر ورزش زنان در سال ۱۴۰۰ بود. پیش‌از‌این فقط فوتبالی‌ها او را می‌شناختند، اما بعد از ادعای نابجای اردنی‌ها درباره دروازه‌بان ملی‌پوش ایران، او به محبوبیت بیشتری رسید. زهره کودایی در مسابقات انتخابی جام‌ملت‌های زنان آسیا۲۰۲۲ توانست کلین‌شیت کرده و با مهار دو ضربه پنالتی تیم ملی فوتبال زنان ایران را تاریخ‌ساز کند و به دور نهایی جام ملت‌های آسیا راه یابد. ای‌اف‌سی نیز به تمجید از عملکرد او در این مسابقات پرداخت. کودایی بعد از این کامیابی‌ها با حضور در برنامه خنداونه توانست شهرت بیشتری برای خود دست و پا کند. سادگی، صمیمیت و صداقت کودایی در مواجهه با دوربین تلویزیونی آنقدر در چشم بود که بعد از خنداونه خیلی‌ها او را چهره سال ورزش بانوان قلمداد کردند و معتقد بودند کودایی توانسته دل هواداران را به دست آورد.

دونده‌ای که در کسری از ثانیه نامش در تاریخ ورزش ایران ثبت شد

فصیحی؛ سریع‌ترین بانوی ایرانی

دختر دونده ایرانی برای کسب سهمیه المپیک توکیو، چهل صدم‌ثانیه تا ورودی فاصله داشت؛ اما توانست با سهمیه اهدایی، نماینده دوومیدانی زنان ایران در المپیک توکیو شود. روز ۸‌مرداد۱۴۰۰، فرزانه فصیحی روی خط صد‌متر المپیک قرار گرفت تا پس از ۵۷‌سال یک دوومیدانی‌کار زن ایرانی در صد‌متر المپیک مسابقه دهد. فصیحی در مرحله مقدماتی گروه دوم در مصاف با هشت دونده دیگر به مرحله اول صعود کرد. با ورود به جدول اصلی، فصیحی در میان هشت نفر این مرحله، هشتم شده و از دور مسابقات حذف شد.

البته این چیزی از شایستگی‌های این دونده تاریخ‌ساز کم نکرد. چرا که تاکنون هیچ‌گاه یک بانوی ایرانی در خط پُربیننده‌ترین رشته ورزشی المپیک نایستاده بود. فصیحی در حالی در ۱۰۰ متر المپیک دوید که در سوی آقایان این حسن تفتیان بود که ۲ المپیک را تجربه و راه را برای دوندگان سریع ایرانی به این عرصه باز کرده بود.

اولین حضور تاریخی بانوان ایران در جام ملت‌های آسیا در سال‌۱۴۰۰ رقم خورد

سال خوش‌حالی، تجربه و حسرت

بدون‌شک سال ۱۴۰۰ در تاریخ فوتبال بانوان کشور ایران برای همیشه ثبت شد؛ سالی که یکی از حسرت‌ها و آرزو‌های قدیمی بالاخره رنگ باور گرفت و به حقیقت پیوست. برای اولین‌بار دختران باانگیزه ایران در میدان بزرگ جام ملت‌های آسیا به میدان رفتند. مهرماه امسال بود که تیم ملی فوتبال بانوان ایران در رقابت‌های مقدماتی جام ملت‌های آسیا با عبور از بنگلادش و اردن توانست برای نخستین‌بار در تاریخ به جام ملت‌های آسیا صعود کند. این بزرگ‌ترین و بهترین اتفاق فوتبالی برای دختران ایران بود که تا‌به‌حال رقم نخورده بود. روز‌های پایانی دی‌۱۴۰۰، ملی‌پوشان فوتبال بانوان با پروازی اختصاصی، ایران را به مقصد هند ترک کردند.

بمبئی جایی بود که دختران ایران باید در قالب اولین تجربه خود به‌عنوان حضور در جام ملت‌های آسیا، در مستطیل سبز برابر حریفان قدرتمندشان به میدان می‌رفتند. ایران تنها‌تیم بدون تجربه این دوره از مسابقات بود که بدون بازی تدارکاتی باید برابر قدیمی‌های آسیا پا‌به‌توپ می‌شد و چندان امیدی به صعود نبود؛ اما مریم ایراندوست، سرمربی باروحیه و جوان تیم ملی، به صعود به مرحله بعد و حتی جام جهانی هم فکر می‌کرد.

ملی‌پوشان باید در مرحله گروهی رقابت‌ها به‌مصاف تیم چین، پرافتخار‌ترین تیم مسابقات با هشت عنوان قهرمانی، تیم چین‌تایپه با سه قهرمانی و هند با دو عنوان نایب‌قهرمانی دیدار می‌کردند. نقطه قوت و مثبت برای شاگردان مریم ایراندوست تنه‌به‌تنه‌شدن با قدرت‌های آسیا بود که می‌تواند آغاز‌گر مسیر روشن برای فوتبال زنان باشد.

برای اولین‌بار همراه با کاروان تیم ملی ایران، با توافقی که انجام شده بود، نمایندگانی از صداو‌سیما راهی هند شدند. البته بازی‌های تیم ملی ایران از تلویزیون پخش زنده نشد؛ اما از رادیو‌ورزش گزارش این دیدار از درون ورزشگاه با صدای نجمه جعفری شنیده شد. هرچند شبکه‌های اجتماعی مختلف توانستند این دیدار‌ها را پخش مستقیم داشته باشند. ایران در بازی اول و دیدار افتتاحیه جام ملت‌ها، مقابل هند به تساوی بدون گل رسید. بعد از این بازی تیم کشور میزبان درگیر کرونا شد و با تصمیم ناگهانی ای‌اف‌سی از دور مسابقات کنار گذاشته شد و تنها‌امتیاز ایران نیز از جدول حذف شد.

ملی‌پوشان در بازی بعدی با هفت گل مقابل چین شکست خوردند و در بازی بعدی با پنج گل امتیاز را به چین‌تایپه واگذار کردند، اما با این نتایج همچنان شانس کمی برای صعود به مرحله بعدی داشتند؛، ولی در‌نهایت چرخ بازی‌ها به مراد دختران ایران نچرخید و از صعود به مرحله بعد بازماندند. بعد از هجده روز حساس برای فوتبال زنان آسیا در هند، بالاخره قهرمان بیستمین دوره جام ملت‌های آسیا شناخته شد و چینی‌ها در دیداری دراماتیک توانستند نهمین جام را به خانه ببرند.

چین بعد از شانزده سال دوباره به عنوان قهرمانی دست یافت. این کشور پیش‌از‌این هشت دوره قهرمان آسیا شده بود. مریم ایراندوست، سرمربی تیم ملی فوتبال بانوان ایران که تیمش در دومین بازی به‌مصاف تیم قهرمان رفته بود، درباره قهرمانی دوباره چینی‌ها در صفحه شخصی خود نوشت: خوش‌حالم که برای اولین‌بار تیم ایران با قهرمان جام ملت‌ها بازی کرد. دستاورد رقابت با تیم‌های بزرگ قطعا آینده روشنی برای ما خواهد داشت. چین با شکست ژاپن، قهرمان دوره قبل جام ملت‌ها و کره‌جنوبی در فینال نشان داد رقیب بسیار سختی برای تیم نوپای ما بود! ما با کلی تجربه، لذت و حسرت باید از درس‌هایی که گرفتیم، برای آینده سخت‌تر تلاش کنیم. امیدتان را از همین ثانیه دوباره زنده کنید.

کودتا علیه خادم

رئیس فدراسیون فوتبال، شمع یک‌سالگی‌اش را فوت نکرد

۳۵۵ روز بعد از آنکه شهاب‌الدین عزیزی‌خادم با خند‌ه‌های فاتحانه‌اش پیروزی در انتخابات فدراسیون فوتبال را جشن گرفت، او هر آنچه نصیبش شده بود، به‌یک‌باره از دست داد و سوار بر یک ماشین سفیدرنگ، مرکز ملی فوتبال را ترک کرد. همه چیز، اما سریع‌تر از حد انتظار رقم خورد؛ چیزی شبیه به یک کودتا که در‌نهایت با سقوط رئیس همراه شد.

عزیزی‌خادم هرگز تصور نمی‌کرد صندلی ریاست توسط دوستان سابق از زیر پایش کشیده شود، ولی این اتفاق در‌حالی رنگ واقعیت گرفت که صدای تغییرات زودتر از حد تصور بلند شده بود؛ آن‌هم درحالی‌که تیم ملی ایران در ساده‌ترین شکل ممکن یکی از مسافران جام‌جهانی قطر ۲۰۲۲ شده و عزیزی‌خادم بار‌ها در مصاحبه‌هایش به‌صورت تلویحی ضمن کنایه به فدراسیون قبلی، این موفقیت را به نام فدراسیون و عملکرد خودش می‌زد.

اما شاید آن‌هایی که جدی‌تر پشت‌پرده فوتبال را دنبال می‌کنند، حدس می‌زدند چه اتفاقی در انتظار عزیزی‌خادم است. در‌نهایت پنجشنبه سیاه برای شهاب‌الدین رقم خورد و او تبدیل به نخستین رئیس فدراسیون تاریخ فوتبال ایران شد که در کمتر از یک‌سال از سمت خود برکنار می‌شود. نکته جالب اینجاست که بسیاری از مربیان، کارشناسان و مدیران فوتبال ایران در مصاحبه‌های مختلف برکناری عزیزی خادم را اتفاقی مثبت برای فوتبال ایران قلمداد کردند. به‌عبارت‌دیگر فضای فوتبال ایران بعد از برکناری عزیزی‌خادم شاد شد و این در نوع خود تأمل‌برانگیز است.

برگزارنشدن مجمع انتخاباتی برای انتخاب نواب رئیس اول و دوم، داستان کذب تأیید اساسنامه و حذف سرخابی‌ها از لیگ قهرمانان آسیا، برخی از دلایل برکناری عزیزی‌خادم بود. در کنار این موارد و تخلفات اداری و اساسنامه‌ای رقم‌خورده از سوی عزیزی‌خادم، مسائل دیگری فدراسیون را به حاشیه کشانده است که می‌توان به مسئله ارتباط با افراد معلوم‌الحالی اشاره کرد که طبق آگهی رسمی ثبت شرکت‌ها، رئیس فدراسیون با این افراد شراکت تجاری دارد. این در‌حالی است که رسانه‌ها هم در یک سال گذشته بار‌ها عزیزی‌خادم را بابت شائبه ارتباط با یک جادوگر زیرفشار قرار دادند که البته خودش ارتباط با الف. الف را تکذیب کرد. این در‌حالی است که او با کلیدواژه‌هایی مثل «خوبان عالم» یا «مقربین الهی» حسابی در این یک سال سوژه رسانه‌ها شد.

خیز دوباره پلنگ جویبار

پلنگ جویبار چند ماه بعد از شکست مقابل تیلور آمریکایی در فینال المپیک این‌بار در مسابقات جهانی به روی تشک رفت. تنها‌تصویری که در فاصله این دو رویداد در رسانه‌ها منتشر شد، چند قاب از تمرینات سنگین و طاقت‌فرسای کاپیتان تیم ملی کشتی آزاد کشورمان بود. حسن یزدانی در اولین روز‌های شروع فصل پاییز موفق شد دیوید تیلور آمریکایی را در فینال مسابقات جهانی نروژ شکست دهد و یک بار دیگر تاج قهرمانی را به سر بگذارد.

حسن یزدانی پیش‌از‌این طی سال‌های اخیر سه مرتبه در جام‌جهانی کرمانشاه، مسابقات جهانی۲۰۱۸ بوداپست و فینال المپیک توکیو مقابل دیوید تیلور شکست خورده بود و همین موضوع نیز حساسیت چهارمین مبارزه این دو چهره عنوان‌دار کشتی جهان را بیش ازپیش کرده بود. حسن یزدانی با کسب سومین مدال طلای خود در رقابت‌های جهانی که با شکست دیوید تیلور به دست آمد، جمعا صاحب هفت مدال جهان و المپیک شد و از‌این‌حیث در کنار جهان‌پهلوان تختی و حمید سوریان قرار گرفت؛ هر‌چند همچنان عنوان پرافتخارترین کشتی‌گیر تاریخ ایران در المپیک از آنِ غلامرضا تختی است.

غلامرضا تختی با یک طلا و دو نقره المپیک و دو طلا و دو نقره جهان، حسن یزدانی با یک طلا و یک نقره المپیک و سه طلا، یک نقره و یک برنز جهان و حمید سوریان با یک طلای المپیک و شش طلای جهان، هر کدام جمعا با هفت مدال جهان و المپیک به‌ترتیب عناوین اول تا سوم پرافتخارترین کشتی‌گیران تاریخ ایران را یدک می‌کشند. عبدا... موحد نیز با یک طلای المپیک و پنج طلای جهان به‌همراه علیرضا حیدری با یک برنز المپیک و یک طلا، سه نقره و یک برنز جهان، هر کدام جمعا با شش مدال جهان و المپیک در رده‌های بعدی جای دارند.

دست‌بوسی آقازاده اصیل!

یکی از زیباترین صحنه‌های سال ۱۴۰۰ را امیر عابدزاده رقم زد. گلر ملی‌پوش کشورمان بعد از صعود به جام‌جهانی و در‌حالی‌که همه بازیکنان در میانه میدان در حال جشن و پایکوبی بودند، خودش را به پدرش رساند تا به پاس زحمات مرد بزرگ سال‌های نه‌چندان‌دور فوتبال ایران، بوسه‌ای از سر تقدیر و تشکر بر دستان او بزند. بدون‌شک این قاب زیبا، شیرین‌ترین لحظه جشن صعود تیم ملی به جام‌جهانی قطر بود.

مسئله حذف استقلال و پرسپولیس

حذف استقلال و پرسپولیس از رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا یکی از آبروریزی‌های سال ۱۴۰۰ بود. کنفدراسیون فوتبال آسیا در دی به صورت رسمی دو نماینده کشورمان را از این مسابقات کنار گذاشت تا یکی از اتفاقات تلخ سال، برای هواداران این دو تیم رقم بخورد. بررسی دلایل حذف سرخابی‌ها از لیگ قهرمانان آسیا نشان می‌داد اصلی‌ترین مشکل این دو باشگاه که باعث صادر‌نشدن مجوز حرفه‌ای آن‌ها شد، مالکیت مشترک بوده است؛ اتفاقی که در‌نهایت منجر به ورود این دو باشگاه به بورس شد تا روند خصوصی‌سازی دو غول بزرگ فوتبال ایران تسریع شود.

البته این همه دلایل حذف سرخابی‌ها از آسیا نبود و ای‌اف‌سی در گزارشی مفصل به مباحث زیرساختی فوتبال ایران نیز استناد کرده بود. مواردی مثل نداشتن تیر دروازه ذخیره در ورزشگاه آزادی و نیز نبود یازده دوش در رختکن تیم‌ها! شنیده می‌شود سازمان خصوصی‌سازی متعهد شده است تا پایان شهریور ۱۴۰۱، ۵۱‌درصد از سهام این دو باشگاه را به بخش خصوصی واگذار کند تا بدین‌ترتیب مشکل مالکیت مشترک از بین برود.

۷ مدال برای المپیکی‌ها

بازی‌های المپیک توکیو برای کاروان ایران از اول مرداد با برگزاری رقابت قایق‌رانی و تیروکمان آغاز شد و ۱۶‌مرداد با کاراته به پایان رسید. حاصل حضور ۶۵ ورزشکار ایران، سه مدال طلا، دو نقره و دو برنز بود. ایران با مجموع هفت مدال در جایگاه بیست‌و‌هفتم المپیک‌۲۰۲۰ قرار گرفت. در این دوره از بازی‌ها شاهد صحنه‌های تلخ و شیرین زیادی بودیم که شیرین‌ترین آن، مدال طلای جواد فروغی و محمدرضا گرایی بود که شاید کمتر‌کسی برای این دو نفر شانس مدال متصور می‌شد. سجاد گنج‌زاده هم از اولین و شاید آخرین حضور کاراته استفاده کرد و قهرمان المپیک شد. قهرمانی گنج‌زاده درحالی رقم خورد که کاپیتان تیم ملی کشورمان زمانی که بیهوش بود، عنوان قهرمانی را به دست آورد! حذف ناباورانه تیم ملی والیبال، ناکامی تفتیان و حدادی در دوومیدانی و بداخلاقی نیما عالمیان در تنیس‌روی‌میز هم جزو صحنه‌های تاریخی کاروان ایران در المپیک توکیو بود.

طارمی؛ همچنان درجه‌یک

قطار پیشرفت ستاره بوشهری ایران، هوای توقف ندارد و با بیشترین سرعت به‌سمت قله‌های افتخار حرکت می‌کند. مهدی طارمی بدون‌شک بهترین بازیکن فوتبال ایران در سال گذشته است؛ بازیکنی که تا یک‌قدمی دریافت جایزه پوشکاش هم پیش رفت، اما در لحظه آخر دستش از رسیدن به این جایزه کوتاه ماند. مهاجم ملی پوش فوتبال کشورمان ۲۴‌فروردین ۱۴۰۰ در ورزشگاه استمفوردبریج لندن مقابل چشم هواداران چلسی، یکی از زیباترین صحنه‌های فوتبال سال جهان را رقم زد.

طارمی که در نیمه دوم به‌عنوان بازیکن جانشین وارد میدان شده بود، در دقیقه ۹۳ با یک ضربه قیچی دیدنی دروازه مندی را باز کرد تا یکی از بهترین دروازه‌بان‌های سال گذشته جهان مقهور هنرنمایی جوان اول فوتبال ایران شود. طارمی در فصل جاری فوتبال پرتغال هم عملکرد فوق‌العاده‌ای داشته و تا پایان هفته‌۲۶، با چهارده گل زده و یازده پاس گل، ستاره آبی‌و‌سفید‌های بندر پورتو است. همه این‌ها در کنار درخشش او در تیم ملی و زدن گل صعود ایران به جام‌جهانی، بدون‌شک او را به‌عنوان بهترین بازیکن سال ۱۴۰۰ ایران معرفی می‌کند.