شورای شهر؛ نهاد مردمی برای پاسخگویی به نیاز‌های مردم

حسن موحدیان، رئیس شورای اسلامی شهر مشهد مقدس، گفت: اداره امور کشور باید با اتکا و به پشتوانه آرای مردمی در چارچوب دین تحقق یابد.

کد خبر: ۱۰۶۸۴۴

تاریخ : ۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۷:۵۸

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ رئیس شورای اسلامی شهر مشهد گفت: پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، براساس آیات قرآن کریم از جمله آیه «وَأَمرُهُم شورىٰ بَینَهُم» و احادیث ائمه اطهار (ع)، تلاش‌ها و پیگیری‌های بسیاری برای تعریف نظام شورایی به‌عنوان یکی از ارکان مدیریتی در کشور انجام شد.

نظام شورایی از آن جهت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است که در این نظام مشارکت مردمی در بدنه حاکمیت کشور به بیشترین سطح می‌رسد و شاهد تجلی عینی «جمهوریت» هستیم.

حسن موحدیان، رئیس شورای اسلامی شهر مشهد مقدس، گفت: اداره امور کشور باید با اتکا و به پشتوانه آرای مردمی در چارچوب دین تحقق یابد. بنیان‌گذار کبیر انقلاب اسلامی به‌نیکی می‌فرمایند که «میزان، رأی ملت است». نظام شورایی سازوکاری است که با هدف تقویت مشارکت مردم در تعیین سرنوشت آن‌ها شکل گرفت. بنابراین، مشارکت و هم‌فکری مردم با عنوان شورا می‌تواند از تصمیم‌گیری‌های بی‌نتیجه بکاهد.

همچنین، مردم در ساختار نظام و اداره حکومت دخالت مستقیم خواهند داشت. شورا‌ها در تقسیماتشان به شورای روستا، دهستان، بخش، شهر، شهرستان، استان و شورای‌عالی استان‌ها تفکیک می‌شوند که براساس قانون، هر کدام از آن‌ها مأموریت‌ها و رسالت‌های مختص خودش را دارد و برخاسته از رأی و نگاه مردمی هستند.

وی گفت: درباره نقش شورا‌ها در کشور و جایگاه آن‌ها در نظام جمهوری اسلامی کوتاهی‌های وجود دارد که با توجه به اینکه اعتقادمان بر این است که نظام جمهوری اسلامی نظامی مردم‌نهاد است و در شریعت مانیز بر مشورت با مردم تأکید شده، یکی از راه‌های توسعه‌یافتگی تشکیل شورا‌هایی است که نمایندگان آن بتوانند خودشان در امور شهر تصمیم گیری کنند.

وی در این باره ادامه داد: براساس اصل ۱۰۰ قانون اساسی، برای پیشبرد سریع برنامه‌های اجتماعی‏، اقتصادی‏، عمرانی‏، بهداشتی‏، فرهنگی‏، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم باتوجه‌به مقتضیات محلی‏، اداره امور هر روستا، بخش‏، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورایی به نام شورای ده‏، بخش‏، شهر، شهرستان یا استان انجام می‌شود که اعضای آن را مردم همان محل انتخاب می‌کنند.

شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان و حدود وظایف و اختیارات و نحوه انتخاب و نظارت این شورا‌ها و سلسله‌مراتب آن‌ها را که باید با رعایت اصول وحدت ملی و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی و تابعیت حکومت مرکزی باشد، قانون معین می‌کند.

همچنین، برای جلوگیری از تبعیض و جلب همکاری در تهیه برنامه‌های عمرانی و رفاهی استان‌ها و نظارت بر اجرای هماهنگ آن‌ها، شورای‌عالی استان‌ها مرکب از نمایندگان شورا‌های استان‌ها تشکیل می‌شود و نحوه تشکیل و وظایف این شورا نیز در قانون تعیین و مشخص شده است.

شورای شهر سیاست‌گذار نیاز‌های شهروندان است

وی درباره نقش شورای اسلامی شهر افزود: شورای شهر به‌عنوان نهاد سیاست‌گذار و وضع‌کننده قانون وظیفه دارد نیاز‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی موردنیاز شهروندان را احصا کند و در راستای تأمین این نیاز‌ها و رفع نقصان‌ها و کمبود‌ها سیاست‌گذاری کند. شهردار نیز به‌عنوان مجری این سیاست‌ها، برای اجرای نکات اعلام‌شده شورای شهر و پاسخگویی به مطالبات و خواسته‌های مدنظر شهروندان اقدام می‌کند.

ضمن اینکه براساس اصل ۱۰۳ قانون، استانداران‏، فرمانداران‏، بخشداران و سایر مقامات کشوری که از طرف دولت تعیین می‌شوند، در حدود اختیارات شورا‌ها ملزم به رعایت تصمیمات آن‌ها هستند. شایسته است که به تشریح وظایف شورا‌های شهر بپردازیم.

مسئولیت‌ها و رسالت‌های شورای شهر به سه دسته تقسیم می‌شود؛ سیاست‌گذاری برمبنای مسائل موردنیاز شهر و شهروندان، انتخاب شهردار و نظارت بر اقدامات و عملکرد شهردار و شهرداری.

رئیس شورای اسلامی شهر مشهد مقدس یادآور شد: در گذشته این اقدامات را استاندار به قائم‌مقامی شورای شهر انجام می‌داد، ولی اکنون این وظیفه به‌عهده نمایندگان مردم در شورای شهر است که در چارچوب قوانین و مقررات و سیاست‌گذاری‌های عمومی دولت تصمیم‌گیری می‌کنند.

سیاست‌گذاری‌های شورای شهر به شهرداری مربوط است. در عین حال، به‌دلیل نبود مدیریت واحد شهری در کشور، نمی‌توانیم در اقدامات سایر نهاد‌ها و سازمان‌های فعال در شهر مداخله و برایشان تصمیم‌گیری کنیم.

همان‌طور که پیش‌تر اعلام شد، رسالت شورای شهر صرفا انتخاب شهردار، نظارت بر عملکرد و سیاست‌گذاری برای شهرداری است و براساس قانون، در امور اجرایی و انتصابات شهرداری وارد نمی‌شود و اگر براساس رسالت و وظیفه نظارتی، عملکرد شهرداری با سیاست‌ها و رویکرد‌های مدیریت شهری مغایر باشد، این موضوع را از طریق سؤال، تذکر و استیضاح پیگیری می‌کند.

وی درباره جایگاه شورای اسلامی شهر در مدیریت شهری افزود: اگر انتصابات در شهرداری با نظر عضوی از شورای شهر باشد، امکان نظارت مطلوب از شهرداری سلب می‌شود و نمی‌توان درباره عملکرد شهردار از وی سؤال کرد. بر این اساس، اعضای شورای شهر در انتصاب‌های شهردار دخالت نخواهند کرد تا در آینده بتوانند آزادانه به وظیفه و رسالت قانونی شان بپردازند؛ مسئولیت سنگین و خطیری که به‌واسطه رأی و اعتماد مردم نصیب منتخبان شده است.

اعضای شورای شهر، جایگاه حقوقی خود را مرهون رأی مردم هستند. بنابراین، پیوسته باید پاسخگوی آن‌ها باشند و شهردار هم باید در مقام پاسخگویی به اعضای شورای شهر برآید. در غیر این‌صورت، ابزار‌هایی در اختیار شوراست تا این مهم تحقق یابد.

پشتوانه پژوهشی اساس فعالیت‌های مدیریت شهری

موحدیان در پایان درباره تأثیر و تأثر شورا و مردم گفت: اعضای شورا‌های شهر، منتخب مردم هستند و طبیعی است که آن‌ها از منتخبان خود مطالبه گری و سؤال کنند، ولی شرط ارتقای اثربخشی و کارایی این مطالبه‌گری، آشنایی مردم با وظایف، مسئولیت‌ها و رسالت‌های شورای شهر و همچنین اشراف به چارچوب وظایف و اختیارات مدیریت شهری است.

آشنایی مردم با مسئولیت‌ها و وظایف شورا‌های شهر، نیازمند آموزش و فرهنگ‌سازی است. این مهم یکی از دغدغه‌های مدیریت شهری است و در بحث آموزش فرهنگ شهروندی، مجدانه آن را دنبال می‌کنیم.

شورای ششم و مدیریت شهری در این دوره، دغدغه‌ای به‌جز پرداختن به مسائل شهروندان ندارند و باور داریم که در این مسیر باید با تکیه بر اصول علمی و کارشناسی و نگاه متخصصانه و پژوهش گام برداریم. امیدواریم در دوره ششم شورای اسلامی هیچ اقدامی را بدون پشتوانه پژوهشی انجام ندهیم تا مانع از هدررفتن منابع مردم و حیف‌ومیل اعتبارات و بودجه‌ها نشود، زیرا منابع درآمدی شهرداری را شهروندان این شهر تأمین می‌کنند و بر ماست که منابع را با حساسیت هزینه کنیم.

رئیس شورای اسلامی شهر مشهد مقدس گفت: به عنوان شورای شهر، باید در مسیر آشناسازی مردم با وظایف، اختیارات و مسئولیت‌های شورا‌های شهر تلاش مضاعفی کنیم و اقداماتی در راستای ارائه خدمات مؤثرتر به شهروندان انجام دهیم.

موحدیان با اشاره به روز ملی «شورا‌های شهر و روستا» گفت: شورا‌ها یکی از مهم‌ترین مظاهر تجلی اراده و خواست مردم و نمایانگر نقش ویژه‌ای هستند که نظام اسلامی برای مردم در اثرگذاری بر سرنوشت خویش قائل است.

همچنین وحدت رویه میان اعضا علاوه بر اینکه موجب توسعه شهر‌ها می‌شود، باعث تثبیت جایگاه واقعی شورا‌های اسلامی نیز می‌شود. با وحدت رویه و مدیریت شهری باید بتوانیم با ایجاد یکپارچگی بیشتر به شهر و کشورمان خدمتگزاری کنیم.

وی تأکید کرد: در بحث آشنایی مردم با مسئولیت‌ها و وظایف شورای شهر، نیازمند آموزش شهروندی هستیم و این مهم را پیگیری می‌کنیم.

وی با بیان اینکه مشهد به‌عنوان بزرگ‌ترین کلان‌شهر مذهبی جهان از ابعاد مختلف مانند شیوه معماری، وضعیت رفت‌وآمد و رفتار شهروندی مورد قضاوت زائران قرار می‌گیرد، اظهار کرد: توجه به این موضوع‌ها و سامان‌دهی آن‌ها می‌تواند در شناساندن چهره واقعی پایتخت معنوی ایران مؤثر باشد.