گرانی وسایل توان‌بخشی، معضل جدید معلولان

هم‌زمان با حذف ارز ترجیحی و واکنش‌های مختلف بازار به تغییرات پیاپی قیمت‌ها، گرانی وسایل توان‌بخشی و اقلام ضروری معلولان، نگرانی از پیامدهای این اقدام دولت در میان اقشار کم‌توان بیشتر شده است.

کد خبر: ۱۰۸۶۶۴

تاریخ : ۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۷:۳۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ افزایش نرخ ارز در پایان سال ۱۳۹۶ و افزایش قیمت در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹، موجب تخصیص ارز ترجیحی برای حمایت از اقشار کم‌توان جامعه شد تا با استفاده از این سیاست، بازار داخلی این کالا‌ها مهار و کاهش رفاه مردم جبران شود.

وسایل کمک‌توان‌بخشی شامل ارز ترجیحی نمی‌شوند و نیاز جامعه هدف به این وسایل، از مسیر‌های مختلف داخلی و خارجی برطرف می‌شود، اما افزایش قیمت‌ها و همچنین رشد نرخ دلار در بازار آزاد، سبب افزایش قیمت کالایی مانند ویلچر، سمعک، عصای سپید و... خواهد شد و برای جامعه معلولان که عموما قشر ضعیف جامعه هستند، معضلی بزرگ محسوب خواهد شد.

کامران عاروان، مدیرعامل جامعه معلولان ایران، با اشاره به جمعیت معلولان ایران و تنوع معلولیت‌ها گفت: سال۱۳۹۷ که موضوع حذف ارز ترجیحی از وسایل و تجهیزات کمک‌توان‌بخشی مطرح شد، مکاتبات و پیگیری‌های فراوانی از سوی انجمن‌ها و نمایندگان جامعه معلولان صورت گرفت، اما به آن مکاتبات توجه نشد و بی‌نتیجه ماند.

وی افزود: به وسایل کمک‌توان‌بخشی به‌عنوان کالایی تجملی یا غیرضروری نگاه کرده‌اند و می‌کنند، در صورتی که این تجهیزات لازمه زندگی و یکی از نیاز‌های اساسی معلولان برای داشتن زندگی معمولی و همچنین زمینه‌ساز حضور آن‌ها در اجتماع به شمار می‌آید.

عاروان تصریح کرد: به‌نظر می‌رسد اجرای این طرح به گران‌ترشدن اقلام اساسی و ضروری مردم منجر شود و در این میان، جامعه معلولان که گاهی برخی از آن‌ها تراژدی زندگی‌شان به مستمری ماهانه پرداختی بهزیستی وابسته است، غم‌انگیز هم می‌شود. در وضع کنونی که درآمد کمتر از ۱۰میلیون تومان را زیر فقر تلقی می‌کنند، معلولی که امسال با افزایش ۲۰درصدی، مستمری ماهانه‌اش به ۴۰۰هزار تومان رسیده است، چطور می‌تواند بی‌دغدغه زندگی کند؟!

وی پیشنهاد کرد: اگر تجهیزات و لوازم کمک‌توان‌بخشی زیر پوشش بیمه قرار گیرند و سازمان‌های بیمه‌گر نیز دستورالعملی برای زیر پوشش بیمه قرارگرفتن این وسایل با سقف زمانی مصرف مشخص تدوین کنند، مثلا بیمه هر سه سال مبلغ خرید یک بریس، ویلچر و... را پوشش بدهد، تا حدودی مشکلات معلولان کاسته می‌شود.

تکلیف قانونی بیمه برای معلولان

نصرالله پژمانفر، نماینده مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به پرسشی مبنی بر نبود پوشش بیمه‌ای وسایل توان‌بخشی به شهرآرانیوز گفت: تکلیفی قانونی برای پوشش بیمه‌ای وسایل کمک‌توان‌بخشی داریم و اگر این مسئله تاکنون رعایت نشده است، به‌علت نبود اعتبارات لازم بوده است.

وی ادامه داد: متأسفانه در سال‌های گذشته دولت به این امر رسیدگی نکرد و با اینکه موارد را به اطلاع دستگاه‌های نظارتی رساندیم، کسی از حقوق معلولان دفاع نکرد. اینک این وظیفه دولت است که مصوبات مجلس شورای اسلامی درباره حقوق معلولان را پیگیری و اجرا کند.

وسایل توان‌بخشی کالایی تجملی نیستند

محمد ایمانی‌راد، عضو ستاد مناسب‌سازی خراسان رضوی، در واکنش به گرانی احتمالی وسایل توان‌بخشی گفت: این وسایل همواره گران بوده‌اند و حذف ارز ترجیحی آن‌ها را گران‌تر خواهد کرد. پیش از این قرار بود وسایل کمک‌توان‌بخشی زیر پوشش بیمه قرار بگیرند که برخلاف پیگیری‌های متعدد، تاکنون محقق نشده است.

ایمانی‌راد افزود: از مهم‌ترین مشکلات، هزینه‌های خرید پروتز دست و پاست که به‌عنوان مثال اکنون یک پروتز دست ۶ میلیون تومان است و با این طرح، قطعا تا ۲۶ میلیون تومان خواهد رسید.

مدیرعامل جامعه معلولان خراسان رضوی متذکر شد: براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، سازمان بهزیستی مکلف است وسایل توان‌بخشی تولید داخل را تهیه کند، مگر مواردی مانند سمعک که از خارج کشور تأمین می‌شود و حذف ارز ترجیحی، قطعا گرانی مواد اولیه و در نتیجه، گرانی وسایل تولید داخل را به‌همراه خواهد داشت.

وی با انتقاد از کیفیت برخی تولیدات خاطرنشان کرد: برخی کالای بی‌کیفیت، تأثیری مستقیم بر افزایش شدت معلولیت می‌گذارد و گرانی‌ها باعث افت کیفیت تولید خواهد شد و این هم از دیگر معضلات افزایش قیمت‌هاست.

فعال حوزه معلولان با اشاره به نتیجه گران‌شدن وسایل توان‌بخشی گفت: دولت در ازای حذف ارز ترجیحی چگونه می‌تواند مشکل معلولان را جبران و از جای دیگری به آنان کمک کند؟ وضعیت اقتصادی بیشتر معلولان با درجه شدید و خیلی شدید، مطلوب نیست و این افزایش قیمت‌ها وضعیت متزلزل معلولان را بدتر خواهد کرد.

وی با اشاره به نیاز عمده معلولان به این وسایل افزود: اکنون در مشهد بیشترین تقاضا برای ویلچر و عصاست و به‌دلیل گرانی، احتمالا مجبوریم به تعمیر وسایل موجود اکتفا کنیم.

توان رقابت در این بازار را نداریم

چند تن از واردکنندگان و تولیدکنندگان اقلام پزشکی، توان‌بخشی و فیزیوتراپی در گفت‌وگویی به شرایط گرانی کالا‌های توان‌بخشی اشاره کردند.

یکی از واردکنندگان مشهدی اقلام توان‌بخشی گفت: با شرایط کنونی امکان فعالیت نداریم؛ زیرا توان رقابت با بازار فعلی را از دست داده‌ایم. ما همواره در قسمت وسایل توان‌بخشی ضعف ساختاری داشته‌ایم. از این مسئله هم که بگذریم، پیش از این و در عین گرانی کالاها، این امکان میسر بود که با مساعدت‌هایی به معلولان و نیازمندان به وسایل، آن‌ها را همراهی کنیم؛ اما وقتی عرضه‌کننده‌ها محدود باشند، دیگر توانی برای رقابت در بازار نمی‌ماند.

این فعال بازار وسایل توان‌بخشی ادامه داد: در بحث پروتز که از نیاز‌های معلولان است، معتقدم ایران خلأ دانش ندارد و به‌راحتی می‌توانیم تولیدات خوبی را عرضه کنیم. اما برخی هستند که با واردات اجناس درجه چندم امکان تولید ملی را سلب می‌کنند.

یکی‌دیگر از فعالان بازار وسایل توان‌بخشی در تهران هم با تأکید بر تأثیر گرانی‌ها بر قدرت خرید و نیاز معلولان تصریح کرد: متأسفانه توان‌بخشی در ایران حمایت نمی‌شود و حتی جدا از بحث معلولان و نیاز آنان، توان‌بخشی و وسایل آن رکن اصلی دوران نقاهت برخی بیماری‌های ارتوپدی به حساب می‌آید؛ اما می‌بینیم که در ایران این مهم اصلا به چشم نمی‌آید.

وی ادامه داد: شرکت ما در زمینه‌هایی مانند لیفتر حمل بیمار یا پدال دست و پا برای توان‌بخشی بیماران سکته‌ای بسیار فعال بود، اما با دو شوک قیمتی از ابتدای امسال، بازار ما هم دستخوش سختی‌هایی شد؛ نخست افزایش حقوق‌ها و دوم، حذف ارز ترجیحی که به افزایش قیمت دلار منجر شده است. با اینکه این دو محصول در ایران تولید می‌شوند، گرانی مواد اولیه و قطعاتی که از خارج تأمین می‌شود، هزینه تمام‌شده تولید را هم زیاد می‌کند؛ بنابراین پیش‌بینی ما این است که معلولان در این اتفاق بیشترین ضربه را متحمل خواهند شد.

افزایش قیمت ویلچر تا ۱۰ میلیون تومان

معاون امور توان‌بخشی اداره‌کل بهزیستی خراسان رضوی در واکنش به گرانی وسایل توان‌بخشی و برنامه‌های این معاونت برای حمایت از افراد زیر پوشش گفت: خوشبختانه با اعتبارات خوبی که در سال ۱۴۰۰ کسب کردیم، توانستیم خرید‌های گسترده‌ای انجام دهیم و پیش‌بینی می‌کنم تا پایان آبان امسال مشکلی برای تأمین نیاز‌های جامعه هدفمان نداشته باشیم.

حمیدرضا علیزاده ادامه داد: از آنجا که خرید‌های ما داخلی و از شرکت‌های تولیدکننده داخل است، نگرانی تأمین وسایل نداریم. اما اگر نوسانات ارزی ادامه داشته باشد، طبعا روی قیمت مواد اولیه ساخت وسایل مدنظر ما هم تأثیر منفی خواهد گذاشت. به‌عنوان مثال، قیمت یک ویلچر معمولی که اکنون ۳ میلیون تومان است، به بیش از ۹ تا ۱۰ میلیون تومان خواهد رسید.

وی تصریح کرد: همین افزایش قیمت‌ها قطعا برای ما نیز مشکل‌زا خواهد بود، زیرا در خرید بعدی و باتوجه‌به وضع موجود، بین ۱۰ تا ۱۵ درصد قدرت خرید ما نیز کاسته خواهد شد و در تأمین نیاز معلولان استان به مشکل خواهیم خورد.

علیزاده به اقلام خریده‌شده اشاره کرد و افزود: به‌جز سمعک که در داخل تولید نمی‌شود و پیش از این تهیه کرده بودیم، عمده نیاز‌های امسال را خریده‌ایم. براساس دستورالعمل اجرایی واگذاری وسایل کمک‌توان‌بخشی و اولویت‌بندی، متقاضیان صاحب وسایل مخصوص خودشان خواهند شد.

معاون امور توان‌بخشی درباره قیمت برخی اقلام موردنیاز معلولان تصریح کرد: عموما وسایل توان‌بخشی ارزان نیست و الان هم که هنوز افزایش قیمت در این حوزه نداریم، قیمت سمعک از معمولی تا پیشرفته بین ۶۰۰ هزار تومان تا ۲۵ میلیون تومان است. ویلچر‌های معمولی ۳ میلیون و ویلچر‌های سبک ویژه ورزش حرفه‌ای در حدود ۲۰۰ میلیون تومان و ویلچر‌های برقی مونتاژ داخل هم حدود ۲۵ میلیون تومان هستند و باید برای نیاز‌های حوزه وسایل کمک‌توان‌بخشی معلولان چاره‌اندیشی شود.