درباره «هرچه بادا باد»، تازه‌ترین اثر استیو تولتز| رمانی درباره مرگ که به‌طرز مرگ‌آوری خنده‌دار است

استیو تولتز (۱۹۷۲) نامی آشنا برای خوانندگان ایرانی است. نویسنده استرالیایی‌تباری که اولین‌بار با رمان «جزء از کل» در سال۲۰۰۸ نامزد جایزه من‌بوکر و به یکی از بزرگ‌ترین نویسند‌گان استرالیا بدل شد. پس از آن، با انتشار «ریگ روان» در سال۲۰۱۵ نامش بیش از پیش بر سر زبان‌ها افتاد.

کد خبر: ۱۱۰۷۳۴

تاریخ : ۱۰ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۸

نوشته

هدی جاودانی|شهرآرانیوز، بسیاری تولتز را نویسنده‌ای دقیق و وسواسی می‌دانند که خلق هر اثرش هفت سال زمان می‌برد. حالا هم هفت سال پس از انتشار ریگ روان، تولتز از اثر تازه‌اش «هرچه بادا باد» رونمایی کرده است. کتابی که به مضامینی مانند عشق، مرگ و زندگی پس از مرگ می‌پردازد. این اثر هم‌زمان با انتشار جهانی، در ایران نیز منتشر شده است.

قهرمان داستان «هرچه بادا باد»، انگوس، از همان ابتدای داستان به قتل رسیده است؛ آن هم زمانی که عاشق همسر خود و در انتظار تولد فرزند اولش بوده است. او که هیچ‌گاه در طول زندگی‌اش خدا، بهشت یا جهنم را باور نداشته است، ناگهان خودش را در زندگی پس از مرگ می‌یابد؛ جایی که بیش از آنکه پاسخ ابهامات او را بدهد، سؤالات متعددی در او برمی انگیزد. زمانی‌که یک بیماری همه‌گیر از دیگر نقاط جهان به سواحل استرالیا نیز سرایت می‌کند، ناگهان جهان پس از مرگِ انگوس، شلوغ و پررفت‌وآمد می‌شود و او راهی برای ارتباط دوباره با همسرش پیدا می‌کند و حتی به فکر انتقام از قاتل خود می‌افتد...

خبر انتشار «هرچه بادا باد» منتقدان ادبی را که بی‌صبرانه انتظار تازه‌ترین اثر تولتز را می‌کشیدند، به وجد آورده است. هنوز چند هفته از انتشار اثر نگذشته بود که بسیاری از آنان کتاب حدود چهارصدصفحه‌ای تولتز را خواندند و درباره آن در رسانه‌های ادبی به گفتگو نشستند. برآیند این گفتگو‌ها نشان می‌دهد که اثر تازه تولتز مانند دو اثر پیشینش به‌طرز خارق‌العاده‌ای خلاقانه و آمیخته به طنز است.
راب دویل، داستان‌نویس و منتقد، در مقاله جدیدش در گاردین، «هرچه بادا باد» را حاوی «تصاویر فوق‌العاده خنده‌داری از زندگی پس از مرگ» می‌داند. به‌عقیده او، تولتز در رمان تازه خود «خواننده را مستقیم به میان سؤالات هستی‌شناسانه شگفت انگیزی پرتاب می‌کند و چشم‌اندازی جادویی از زندگی بشر را به تصویر می‌کشد.»

رون چالرز، در واشنگتن‌پست «هرچه بادا باد» را «رمانی درباره مرگ که به‌طرز مرگ آوری خنده‌دار است» می‌خواند. او می‌گوید که «هر نسخه از این رمان باید با دز کمی از پروزاک [داروی درمان افسردگی]همراه شود. «هرچه بادا باد» یک کمدی است که تراژدی فناناپذیری را جدی می‌گیرد.»

سارا گیل‌مارتین در آیریش‌تایمز، «هرچه بادا باد» تولتز را «تعمقی بر همه آنچه که مشکل جهان امروزی ماست و برداشتی مبتکرانه از مفهوم زندگی پس از مرگ» می‌داند. به باور او، با وجود اینکه کتاب در حجمی حدود چهارصد صفحه منتشر شده است، خواندنش خیلی کمتر به‌نظر می‌رسد و این نشانه مهارت نویسنده است.
در نسخه فارسی کتاب و در توصیف مضمون آن آمده است که تولتز در «هرچه بادا باد»، با الهام از مفهوم رجعت ابدی نیچه، دنیایی آخرالزمانی خلق کرده است که در آن آدم‌ها حسرت چیز‌های از‌دست‌رفته‌شان را می‌خورند، به دام چرخه بی‌پایان مرگ و زندگی افتاده‌اند و به‌دنبال راه خلاصی از آن هستند.

تولتز خودش در مصاحبه جدیدش با کانسرف، مطرح می‌کند که قصد داشته است ایده هر سه کتابش به‌طور دراماتیک و ظریفی با یکدیگر ارتباط داشته باشد. او اسم این ایده را «سه‌گانه ترس» می‌گذارد: «کتاب اولم [جزء از کل]درباره ترس از مرگ است. کتاب دومم [ریگ روان]درباره ترس از زندگی و رنج‌هایش است و کتاب جدیدم، هرچه بادا باد، درباره ترس از نظر‌های مردم است.» تولتز مطرح می‌کند که در این سه اثر، همواره سعی کرده است صدای خود و دغدغه‌هایش را به رشته تحریر دربیاورد.

«هرچه بادا باد» هم‌اکنون به‌قلم فارسی مترجم همیشگی آثار تولتز، پیمان خاکسار، و به انتشار نشر چشمه در کتاب‌فروشی‌های سراسر کشور در دسترس است.

بیشتر بخوانید:

جایزه میشل تورنیه کشور فرانسه به دانشجوی دانشگاه فردوسی مشهد رسید