چرا ناتوی خاورمیانه ایده‌ای شکست خورده است؟

اردیبهشت سال جاری بود که روزنامه «الاخبار» لبنان به یک سند محرمانه دست یافت که نشان می‌داد برخی کشور‌های منطقه درحال تشکیل یک ائتلاف ضدایرانی هستند.

کد خبر: ۱۱۴۶۹۶

تاریخ : ۰۹ تير ۱۴۰۱ - ۱۱:۳۱

نوشته

عرب هاشمی | شهرآرانیوز؛ در تحلیل‌های بعدی فاش شد که این ائتلاف نظامی و عبری-عربی است و تلاش می‌کند با یک ائتلاف جمعی با نفوذ ایران مقابله کند. البته این اولین بار نبود که این ائتلاف منطقه‌ای مطرح می‌شد و در سال‌های گذشته هم ایده تشکیل ناتوی عربی توسط برخی کشور‌های ناکام در منطقه دنبال شده است.

بازی آمریکا با برخی کشور‌ها

روزنامه الاخبار در گزارش خود نوشته بود که دونالد ترامپ، رئیس جمهور پیشین آمریکا، از زمان سفر نخستش به ریاض، پایتخت عربستان سعودی، به دنبال ایده فریفتن «متحدان» با تشکیل یک جبهه بود؛ جبهه‌ای که از هراس این کشور‌ها از آنچه «دشمن ایرانی» خوانده شده است، حکایت داشت؛ ایده‌ای برای کاستن از وزن سنگین چالش‌هایی که متحدان دیگر نمی‌توانستند به تنهایی با آن تعامل کنند، آن هم هم زمان با ادامه «دوشیده شدن» این کشورها.

این روزنامه لبنانی در ادامه می‌گوید که ترامپ در اجرای این رویکرد، تعلل نکرد و پس از گذشت چند ماه از سفر [به ریاض]، فصل جدیدی از «نمایش» آمریکا با شعار «ائتلاف راهبردی خاورمیانه» یا «ناتوی عربی» به راه افتاد.

در این گزارش آمده است: این گام درست در بحبوحه سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران برداشته شد و هم زمان با آن، اعلام نیت برای تشکیل ائتلاف مذکور با این اقدام همراه شد تا عامل هراس افکنی چندبُعدی به موج این سیاست اضافه شود.

مخالفت مصر

این ایده  البته مخالفان سرسختی مانند مصر هم داشت. منابع مصری خبر دادند که یک جریان قدرتمند درون نیرو‌های مسلح این کشور و بخش امنیت ملی سازمان اطلاعات مصر شکل گرفته است که هرگونه مشارکت در هر ائتلاف نظامی علیه ایران را رد می‌کند.

منابع مذکور به روزنامه «العربی الجدید» در این زمینه خبر دادند که عده‌ای از سران نظامی ارشد مصر صراحتا در چند نشست نظامی این کشور با ورود به هرگونه مداخله نظامی مستقیم با ایران مخالفت کرده اند که همین موضع در نشست‌های بخش امنیت ملی سازمان اطلاعات مصر نیز تکرار شده است.

منابع یادشده همچنین اضافه کردند که یکی از اهداف اصلی سفر قریب الوقوع عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر، به عمان اطمینان دادن به طرف ایرانی با این مضمون است که قاهره تمایلی به درگیری مستقیم نظامی با ایران ندارد.

براساس گفته این منابع، این مسئله صرفا موضع شخصی عبدالفتاح السیسی نبوده است، بلکه نهاد نظامی مصر نیز بر سر این موضوع اتفاق نظر دارد و تأکید می‌کند که به هیچ عنوان نیازی به برخورد و تنش با ایران نیست؛ زیرا ایران هیچ گاه رفتار خصمانه‌ای با مصر نداشته است و از طرف دیگر، توافقی غیرعلنی میان دوطرف برای عدم تجاوز به یکدیگر وجود دارد.

این منابع همچنین دور از ذهن نداستند که به علت موضع گیری متعادل دوحه در بسیاری از مسائل منطقه‌ای و بین المللی به ویژه در روابط با ایران، در سفر اخیر تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، به قاهره و دیدار او با السیسی به این مسئله اشاره شده باشد.

سفر بایدن به عربستان

طبق اطلاعات روزنامه الاخبار، دونالد ترامپ، رئیس جمهور وقت آمریکا، بنا داشته است بر اساس سیاست «باید بپردازید» و فروش سنگین سلاح‌های آمریکایی به کشور‌های عربی، خواسته‌های امنیتی آن‌ها را تأمین کند؛ موضوعی که منحصر به ترامپ نبود و تحلیلگران معتقدند جو بایدن، رئیس جمهور جدید آمریکا، هم در پی آن است.

جو بایدن طی روز‌های آینده قرار است سفری به عربستان سعودی داشته باشد، سفری که به گفته کارشناسان اهمیت بسیار دارد؛ زیرا این سفر در شرایطی انجام می‌شود که اولا ایران با عربستان در میان یک گفت وگوی مهم برای عادی سازی روابط قرار دارد و ثانیا گفته می‌شود در شرایطی که هنوز مذاکرات هسته‌ای در هاله‌ای از ابهام به سر می‌برد، بایدن با عربستان درباره ایران مذاکراتی خواهد داشت.

بایدن می‌خواهد ساختار منطقه را تغییر دهد

حسین کنعانی مقدم، فعال و تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، درباره این موضوع به «مثلث آنلاین» گفت: بعد از شکست پیاپی دولت بایدن در تحقق اهدافش، چه در افغانستان و چه در عراق، آمریکایی‌ها به این نتیجه رسیده اند که با تشکیل یک ناتوی عربی به رهبری عربستان و با محوریت عبری-عربی-غربی، ایران را مهار کنند؛ زیرا غرب و رژیم صهیونیستی دریافته اند که فشار و تحریم و تهدید مقاومت ایران را نمی‌شکند و به همین دلیل بایدن در سفرش به عربستان دنبال طراحی سیاست‌های جدیدی در منطقه است، به نحوی که نقش تازه‌ای برای عربستان با اتکا به دلار‌های نفتی این کشور و رژیم صهیونیستی تعریف شود.

بایدن برخلاف ترامپ که در سفر به عربستان صرفا درپی فروش تسلیحات و درآمدزایی بود، می‌خواهد ساختار منطقه را تغییر دهد تا هم ایران و هم روسیه را تحت کنترل قرار دهد. به همین دلیل به نظر می‌رسد که سفر بایدن به عربستان بسیار مهم است.

بایدن برای پیروزی در انتخابات نیازمند لابی صهیونیست هاست

حسن هانی زاده، کارشناس مسائل خاورمیانه، نیز در گفتگو با «ایلنا» درباره سفر بایدن به عربستان سعودی و حضور نخست وزیر عراق در تهران بیان کرد: سفر آقای مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق، به تهران، در چارچوب رخداد‌های منطقه قابل تجزیه و تحلیل است. از آنجایی که در ماه جاری، قرار است جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، به عربستان سفر کند، این سفر هم در تغییر شطرنج سیاسی منطقه مؤثر خواهد بود.

یکی از موضوعات دستور کار سفر بایدن، دیدار با سران شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس به علاوه اردن، مصر و عراق است. به نظر می‌رسد در این دیدار بایدن درباره شکل گیری یک ناتوی عبری-عربی علیه محور مقاومت بحث خواهد کرد.

به علاوه اینکه به کشور‌های عربی فشار خواهد آورد تا با رژیم صهیونیستی رابطه برقرار کنند؛ زیرا بایدن برای انتخابات ریاست جمهوری آینده در ۲۰۲۴ برنامه دارد و بدون حمایت لابی صهیونیسم نمی‌تواند بار دیگر در انتخابات پیروز شود؛ بنابراین این سفر بسیار مهم است. همچنین سفر محمد بن سلمان به مصر، ترکیه و اردن برای شکل گیری یک مجموعه منطقه‌ای علیه محور مقاومت است.

رؤیای غیرقابل تعبیر

خبرگزاری «فارس» هم در گزارشی تحلیلی نوشت: «به اعتقاد تحلیلگران و ناظران سیاسی، تشکیل ناتوی عربی یک طرح آمریکایی-صهیونیستی با هدف مقابله با آنچه «نفوذ ایران در منطقه» خوانده می‌شود و نیز تضعیف قدرت محور مقاومت از چندین دهه پیش طرح شده و هربار به بهانه‌ای بار دیگر ازسوی مقامات صهیونیست مطرح می‌شود؛ اما موانع تشکیل ناتوی عربی-صهیونیستی هرگز برطرف نشده و به همین دلیل از آن به عنوان یک رؤیای غیرقابل تعبیر یاد می‌شود و محقق نخواهد شد.»