رونق‌بخش مسکن الزامات و راهکار‌ها

دکتر حسین محمدی اقتصاددان، عضو هیئت‌ علمی دانشگاه فردوسی مشهد

کد خبر: ۱۱۸۱

تاریخ : ۱۱ تير ۱۳۹۸ - ۰۷:۰۷

نوشته

بخش مسکن در اقتصاد ایران ازجمله بخش‌هایی است که به علت داشتن بازدهی مناسب، بخش خصوصی در آن سرمایه‌گذاری درخور توجهی انجام داده است و ازجمله بخش‌های مهم و پیش‌ران اقتصاد کشور به‌حساب می‌آید. بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی بانک مرکزی، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید مناطق شهری از 81 هزار میلیارد تومان در سال 1393، با کاهش 13.5 درصدی در سال 1394 به رقم 70.1 هزار میلیارد تومان رسید و نیز به علت رکود حاکم بر اقتصاد کشور، در سال 1395 با کاهش 14 درصدی به رقم 60.2 هزار میلیارد تومان رسید. در سال 1396 با شروع نشانه‌های رشد ساخت‌وساز در این بخش، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی با افزایشی در حدود 15 درصدی به رقم 73.7 هزار میلیارد ریال رسید و تا انتهای سال 1397 با رشد حدودا 20 درصدی به رقم حدود 89 هزار میلیارد تومان رسیده است. با توجه به کاهش ارزش پول ملی و ریسک موجود در بازارهای موازی، پیش‌بینی می‌شود که این رشد در سال 1398 نیز تداوم‌ یابد و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های جدید مناطق شهری از مرز 100 هزار میلیارد تومان عبور نماید. رشد سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بازار مسکن، پیامدهای مثبتی بر سایر بخش‌های اقتصادی نیز خواهد داشت. بخش مسکن یکی از بخش‌های مهمی است که ده‌ها شغل به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم به آن مرتبط‌اند و با افزایش سرمایه‌گذاری در بخش مسکن، سایر بخش‌های مرتبط نیز رونق نسبی خواهند گرفت. بخش‌هایی مثل مصالح ساختمانی، آهن و فولاد، صنایع چوب، برق‌کاری، لوله و تجهیزات مرتبط و ده‌ها صنعت دیگر، همگی درنتیجه رونق‌بخشی مسکن، جان تازه‌ای خواهند گرفت و به دلیل داخلی بودن تولیدات بیشتر این زیر بخش‌ها، رونق تولید ملی در این زیربخش‌ها دور از انتظار نیست. علاوه بر این، رونق تولید موجب افزایش اشتغال در این صنایع می‌شود و می‌تواند از بیکاری موجود بکاهد. ازاین‌رو حمایت از بخش مسکن می‌تواند یکی از اولویت‌های سیاست‌گذاران برای رونق تولید و افزایش اشتغال به‌حساب آید، زیرا در شرایطی که اقتصاد کشور با تحریم‌های کم‌سابقه‌ای مواجه است و عملا رشد بخش‌های نفت و صنعت با دشواری‌های گوناگونی روبه‌رو است، حمایت از بخش‌های مولد داخلی مثل بخش مسکن و بخش کشاورزی می‌تواند ضمن جبران مشکلات در سایر بخش‌ها، به تولید ملی، رشد اقتصادی و افزایش اشتغال کمک کند.طبیعی است که رونق در بخش مسکن همانند سایر بخش‌ها دائمی نیست و قبل از ورود مجدد این بخش به مرحله رکود، باید سیاست‌گذاری‌ها به‌گونه‌ای باشد که تعادل میان عرضه و تقاضای مسکن ایجاد شود تا با یک رشد متعادل، سرمایه‌گذاری در این بخش افزایش یابد و با افزایش عرضه، تقاضا نیز کاهش پیدا نکند. ازاین‌رو لازم است با ارائه راهکارهایی، از افزایش بی‌رویه قیمت مسکن و دلال‌بازی در این بخش جلوگیری شود و درعین‌حال، با حمایت از تولیدکنندگان واقعی، ضمن افزایش عرضه مسکن، تقاضای مسکن را نیز با ابزارهایی چون تسهیلات مسکن افزایش داد. گرفتن مالیات از مسکن‌های خالی، گرفتن مالیات از ثروت، ایجاد و گسترش زنجیره‌های عرضه مسکن و مصالح ساختمانی، حمایت و ارائه اعتبار به عرضه‌کنندگان خوش‌نام مسکن و ارائه تسهیلات مناسب و با نرخ سود پایین با توجه به شرایط جدید اقتصادی به متقاضیان مسکن ازجمله راهکارهایی است که می‌تواند عرضه و تقاضا را در این بازار به تعادل نزدیک گرداند و با حمایت از بخش مسکن، به تولید و اشتغال بیشتر در این بخش کمک کند.