دلیل سیل‌های اخیر در کشور چیست؟ | کاهش دما از شنبه در خراسان رضوی

مدیرکل اداره هواشناسی خراسان رضوی گفت: ناپایداری جوی اخیر در کشور هر سال در فصل تابستان اتفاق می‌افتد، اما امسال با گستردگی مکانی همراه بوده است.

کد خبر: ۱۱۹۰۱۴

تاریخ : ۰۶ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۵

نوشته

طنین همتی |شهرآرانیوز، این روز‌ها در فصل تابستان شاهد بارش‌های گسترده در جنوب کشور هستیم که به‌گفته کارشناسان، سامانه بارشی تابستان تحت‌تأثیر ناپایداری جوی در اقیانوس هند موسوم به مونسون هند، امسال با گستردی بیشتری رخ داده است و بارندگی‌هایش تا جنوب غرب کشور هم گسترده بوده است.

یحیی قائنی‌پور، مدیرکل اداره هواشناسی خراسان رضوی، درباره دلایل سیل روز‌های گذشته در نقاط مختلف کشور گفت: سیل‌های اخیر تحت‌تأثیر اقیانوس هند است که تعدادی سامانه کم‌فشار در آن منطقه باعث گسترس ناپایداری جوی می‌شوند. این تغییرات بیشتر فصلی است و این مونسون‌های هند معمولا در تابستان تشکیل می‌شود و امسال بیشتر گسترش پیدا کرد. سیل‌هایی که در جنوب کشور شاهد بودیم، تحت‌تأثیر مونسون‌های اقیانوس هند است.

به گفته وی، آنچه نقشه‌ها نشان می‌دهد این است که تا دوشنبه هفته آینده این وضعیت جوی ادامه دارد. اگرچه این سامانه بارشی از شنبه ضعیف خواهد شد، تا دوشنبه در کشور درگیر این موضوع خواهیم بود.

وی تصریح کرد: این سامانه بارشی در فصل تابستان هر سال اتفاق می‌افتد، اما امسال از گستردگی بیشتری برخورددار بوده است، به‌طوری‌که جنوب غرب کشور و تقریبا شرق خوزستان را هم دربرمی‌گیرد، اما شمال کشور را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد. به‌دلیل گستردگی، این سامانه حتی اصفهان و فارس را هم دربرگرفته است.

وی با بیان اینکه بیشتر این ناپایداری جوی در استان‌های جنوب کشور است، گفت: این ناپایداری جوی که همراه با شدت بارندگی و ایجاد سیلاب است، از سیستان‌وبلوچستان شروع شد و هرمزگان، بوشهر و چهارمحال‌وبختیاری را تحت‌تأثیر بارش‌های سنگین قرار داد. امسال از نظر مکانی این ناپایداری جوی گسترده‌تر بوده است، ولی هر سال در فصل تابستان این بارش‌های سنگین تحت‌تأثیر مونسون هند اتفاق می‌افتد.

قائنی‌پور گفت: احتمال اینکه جنوب استان خراسان رضوی امروز تحت‌تأثیر موج‌های این سامانه قرار بگیرد و شاهد بارش‌های پراکنده باشیم، وجود دارد. به‌طوری‌که در روز‌های جمعه و شنبه سامانه جوی که از شمال غرب کشور نفوذ پیدا می‌کند، شمال استان ما حتی مشهد را در شنبه پیش‌رو تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بارش‌های رگباری را جمعه در شمال استان و شنبه در برخی نواحی مرکزی استان داریم که منجر به کاهش دما در استان می‌شود.

مونسون چیست؟

به گزارش شهرآرانیوز، علت اصلی شکل گیری مونسون، تغییر سالانه بسیار زیاد دما در مناطق بزرگ خشکی در مقایسه با سطوح اقیانوس‌های همسایه است.

ناحیه اقیانوسی حاره ای، به ویژه دریای عرب، خلیج بنگال و اقیانوس هند مهمترین منبع دمایی و رطوبتی هستند که انرژی لازم برای ادامه گردش بزرگ مقیاس مونسون و فعالیت پیوسته آن برروی شبه قاره هند را فراهم می کند.

باران‌های موسمی تابستانی آسیا، برای حدود یکصد روز، تقریبا همزمان با بادهای ۱۲۰ روزه سیستان، از روزهای پایانی خرداد ماه آغاز شده و در روزهای آغازین مهرماه به پایان می‌رسد که با تأخیر زمانی چند هفته آثار فعالیت آن در جنوب شرقی ایران (سیستان و بلوچستان) نیز مشاهده می‌شود.

چنانچه سیستم مونسونی هند بسیار فعال بوده و از رطوبت خیلی زیادی برخوردار باشد به عرض های شمالی و غربی تر متمایل گردیده و در استان هایی مانند کرمان، هرمزگان، فارس، یزد و اصفهان نیز بارندگی رخ خواهد داد اما در مواقعی که رطوبت انتقالی کم باشد، در این نواحی با ایجاد ابرهای جوششی کم ضخامت تر، طوفان گرد و خاک و افزایش نسبی دما پدید می آید.

به نظر می رسد با چاشنی گرمایش زمین و تغییر اقلیم، رفتار مونسون امسال به شکل تقریبا استثنایی تغییر کرده و موجب بارش های فراسنگین در قسمت های وسیعی از نیمه جنوبی کشور می شود.

با توجه به خشکی بیش از حد زمین و عدم وجود پوشش گیاهی مناسب در این مناطق، بارش های رگباری شدید می تواند منجر به جاری شدن روانآب و حتی سیلاب در برخی نقاط شود.