شکست «برادران لیلا» در گیشه فرانسه

«برادران لیلا» سومین ساخته بلند سینمایی سعید روستایی اکران جهانی خود را از دوم‌ شهریورماه، در فرانسه شروع کرد؛ اکرانی که دو ماه طول کشید و نتوانست به نسبت ساخته قبلی روستایی (متری شیش‌ و نیم) فروش خوبی داشته باشد.

کد خبر: ۱۳۵۰۰۰

تاریخ : ۲۵ آبان ۱۴۰۱ - ۱۱:۳۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ این فیلم البته از چندی پیش نیز در امارات به روی پرده رفته است که در آنجا هم استقبال خوبی از این فیلم صورت نگرفت.

آیا اکران "برادران لیلا"، پس از حواشی ماه‌های اخیر و اکران در جشنواره‌ی کن، توانسته به‌فروش قابل قبولی برسد؟ آن هم در شرایطی که سینمای نفتی و انحصاریِ دچار قهر مخاطب، و متکی بر مجوز و جلوگیری از اکران فیلم خارجی، در داخل کشور، در شرایط ورشکستگی کامل قرار گرفته و اشاره به‌اکران موفق خارجی فیلم قبلی سعید روستایی، یکی از معدود مسیر‌های نجات این سینما، از سوی گروهی، عنوان می‌شد. گزارشی درباره میزان فروش فیلم گران‌قیمت برادران لیلا منتشر کردیم که در بخشی از این گزارش می‌خوانید.

این دو اکران در شرایطی اتفاق افتاده که از اواخر بهار اعلام شد این فیلم، یک تور گسترده جهانی برای نمایش در نظر گرفته و این تور قرار است از فرانسه آغاز شود، اما امروز که پنج ماه از آن روز می‌گذرد، برادران لیلا تنها در فرانسه و امارات به روی پرده رفته است و هنوز کشور سومی، فیلم را نمایش نداده است. البته باید به این موضوع نیز اشاره کنیم که نمایش این فیلم در هر دو کشور پایان یافته و فیلم سعید روستایی، هم‌اکنون در هیچ کشوری، نمایش ندارد.

شاید در آن زمان، استدلال کسانی که از تور اکران گسترده بین‌المللی سخن می‌گفتند بر این بود که فیلم، نماینده ایران در اسکار ۲۰۲۳ می‌شود یا آنکه در چند فستیوال طراز اول شرکت می‌کند و به این ترتیب، پخش‌کنندگان جهانی بیشتری، خواهان نمایش فیلم در کشور‌های دیگر می‌شوند، اما استدلال صاحبان فیلم، هر چه که بود، هرگز گمان نمی‌کردند که تنها اکران تابستانی فیلم در فرانسه شکل بگیرد. میزان اعتماد از اکران جهانی موفق به مقداری بود که حتی مخاطبان و دوستداران این فیلم در داخل کشور نیز تصور می‌کردند که برادران لیلا، یک تور اکران باشکوه را در چند کشور مهم اروپایی و آمریکایی تجربه خواهد کرد و دیگر نیازی به اکران داخلی ندارد.

اما هر چه که هست آنکه برادران لیلا، تا به امروز نتوانسته خود را یک سر و گردن بالاتر از دیگر محصولات ایرانی که در خارج از کشور نمایش داشته‌اند نشان دهد و تاکنون تنها دو اکران را در فرانسه و امارات تجربه کرده است. حالا، اما آخرین بخت و امیدواری صاحبان این فیلم، به فصل جوایز است تا بتوانند با پذیرش این فیلم در چند جشنواره و رویداد سینمایی، نظر چند پخش‌کننده جهانی را برای نمایش فیلم‌شان، در کشور‌های دیگر جلب کنند. اما حداقل آنکه این فیلم تا به این لحظه نتوانسته پاسخگوی آن حجم امیدواری که راجع‌به اکران جهانی فیلم شکل گرفته بود، باشد.

برادران لیلا چقدر فروش کرد؟

برادران لیلا در فرانسه، ۷۰۷ هزار و ۸۴۲ دلار فروخت. اگر شاخص قیمت دلار در شرایط کنونی را ۳۶ هزار تومان در نظر بگیریم، متوجه می‌شویم که اکران این فیلم در فرانسه، ۲۵ میلیارد و ۴۸۳ میلیون تومان عایدی داشته است. برادران لیلا، در امارات هم ۹ هزار و ۶۲۱ دلار فروش کرد که به پول ما، چیزی حدود ۳۴۷ میلیون تومان می‌شود؛ بنابراین فروش جهانی سومین ساخته سعید روستایی در دو کشور فرانسه و امارات، ۲۵ میلیارد و ۸۳۰ میلیون تومان می‌شود که طبیعتا، بسیار کمتر از آن چیزی است که انتظار می‌رفت. این فروش‌ها در شرایطی به دست آمده که متری شیش‌ونیم، تنها در اکران فرانسه خود، حدود دو برابر برادران لیلا فروخت و حتی نامزد بهترین فیلم خارجی سال در جوایز سزار (اسکار فرانسه) شد.

متری شیش‌ونیم موفق شد تنها در فرانسه، یک میلیون و ۳۰۰ هزار دلار بفروشد که با دلار ۳۶ هزار تومانی اکنون، یعنی ۴۶ میلیارد و ۸۰۰ میلیون فروش داشته است. آنچه در این بین تقریبا مسجل می‌نماید آن‌که سعید روستایی گمان می‌کرده که با توجه به موفقیت فیلم قبلی او، این فیلم از فروش به‌مراتب بیشتری در فرانسه برخوردار شود و شاید هم او را به جایزه سزار برساند. حال آنکه «برادران لیلا» برخلاف فیلم قبلی او، از نقد‌های مثبت کمتری برخوردار شد و آن جریانی که برای متری شیش‌ونیم در فرانسه به راه افتاد، برای برادران لیلا به راه نیفتاد و فیلم گا‌ها با نقد‌های بسیار منفی و کوبنده منتقدان فرانسوی مواجه شد.

طبیعی است که این میزان گیشه یک فیلم در سینما‌های فرانسه، امتیازی نیست که نظر پخش‌کنندگان را به خود جلب کند. ضمن اینکه شاید صاحبان فیلم تصور کردند که معاندت این فیلم با مدیریت سینمایی در کشور، به رونق بیشتر آن در اکران جهانی تبدیل شود، اما با وجود تمامی حواشی و خبر‌های منفی که از این فیلم در رسانه‌های داخلی منتشر شد اکران فرانسه این فیلم با اقبال چندانی مواجه نشد تا برخلاف آنچه تصور می‌شد، این فیلم تنها موفق به فروش نیمی از گیشه متری شیش‌ونیم شود.

آیا برادران لیلا با فروش جهانی، به سود رسید؟

در نگاه اول، برادران لیلا تاکنون گیشه‌ای حدودا ۲۶ میلیاردی در خارج از کشور داشته است حال آنکه این فیلم اگر در داخل ایران نمایش داده می‌شد، قطعا به فروشی به مراتب بیشتر از این میزان دست می‌یافت.
در نگاه دوم باید به این نکته مهم اذعان کرد که حجمی از این فروش به پخش‌کننده جهانی اثر اختصاص دارد و مالکان فیلم، به رقمی کمتر از این میزان دست یافته‌اند که همین مورد سبب می‌شود تا به این نتیجه برسیم که هسته اصلی سودآوری برای صاحبان فیلم در اکران داخلی است. اکران خارجی آن هم با این شرایط و محدودیت که تاکنون برای برادران لیلا به وقوع پیوسته، هیچ‌گاه نمی‌تواند اهرم اصلی برای گیشه فیلم باشد بلکه آن‌ها می‌بایست پس از یک اکران داخلی، به فروشی جهانی برسند تا گیشه جهانی، حکم یک اهرم کمکی را برای اکران داخلی فیلم داشته باشد.

با این حدود ۲۶ میلیاردی که فیلم فروخته، حتی هزینه ساخت فیلم نیز پوشش داده نشده است. نه‌تن‌ها هزینه تولید بلکه با این فروش جهانی، شاید دستمزد کارگردان و تیم بازیگران فیلم تامین شده باشد که البته این گمانه هم با توجه به گران‌قیمت بودن تیم بازیگران فیلم، چندان مسجل نیست و تردید‌هایی جدی در این زمینه وجود دارد. هزینه تولید برادران لیلا، از همان ابتدا، یکی از موارد مبهمی بوده که رسانه‌ها از همان زمان به آن ورود پیدا کرده و به خبر مسجلی در این زمینه دست نیافتند. تا اینکه با بارگذاری اطلاعات فیلم روی سایت آی‌ام‌دی‌بی، هزینه عجیب پنج میلیون دلار برای این فیلم درج شد که این رقم با احتساب دلار ۳۶ هزار تومانی، چیزی در حدود ۱۸۰ میلیارد تومان می‌شود.

این رقم عجیب، دنبال‌کنندگان را دچار دوگانگی عجیبی کرد. از یک طرف، در همان زمان تولید فیلم، خبری غیررسمی منتشر شد مبنی‌بر اینکه سرمایه‌گذاری جدید، با این فیلم به دنیای سینما ورود کرده که توانسته دستمزد سنگین بازیگران فیلم را پوشش داده و همچنین شرایط بسیار خوبی را برای پنج ماه فیلمبرداری و همچنین مراحل پس‌تولید اثر فراهم کند. با قلمداد کردن این خبر غیررسمی، این هزینه می‌توانست منطقی به نظر بیاید کما اینکه یک تهیه‌کننده سینمایی نیز از دستمزد ۹ میلیارد تومانی سعید روستایی برای کارگردانی این فیلم پرده برداشت. در این مقال باید به این مهم نیز توجه داشت که اطلاعاتی که در آی‌ام‌دی‌بی بارگزاری می‌شود، عموما از طریق صاحبان فیلم به مدیریت سایت و مسئولان این بخش اطلاع‌رسانی شده و طریقه به‌گونه‌ای نیست که مخاطبان و کاربران بتوانند دخل و تصرفی در اطلاعات اصلی هر فیلم داشته باشند. البته نوروزبیگی به‌عنوان تهیه‌کننده فیلم، در همان روز‌های انتشار این خبر در گفت‌وگویی، هزینه تولید فیلم را یک‌پنجم این میزان یعنی یک میلیون دلار اعلام کرد که این میزان باتوجه به دلار امروز، رقمی درحدود ۳۶ میلیارد تومان می‌شود.

این رقم ۳۶ میلیارد تومان اگرچه روی کاغذ، منطقی‌تر از ۱۸۰ میلیارد تومان به نظر می‌رسد، اما اگر ادعای آن تهیه‌کننده سینما درست باشد و روستایی برای کارگردانی این فیلم، ۹ میلیارد تومان گرفته باشد، سوال اینجاست که با ۲۵ میلیارد تومان باقی‌مانده آیا می‌توان دستمزد بازیگران گران‌قیمت فیلم را پرداخت کرد. ضمن اینکه زمان فیلمبرداری طولانی شده است و مراحل پس‌تولید برای اثری که ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه زمان دارد بیش از استاندارد هزینه‌های تولید فیلم در ایران است؛ بنابراین باید نه به آن ۱۸۰ میلیارد به چشم واقعیت نگریست و نه این ۳۶ میلیارد تومان را چندان جدی گرفت. احتمالا رقمی در حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیارد تومان خرج این فیلم شده که البته با توجه به پروداکشن سنگین فیلم و بازیگران چهره آن، اگرچه همچنان رقم بسیار سنگینی است، اما منطقی‌تر به نظر می‌رسد؛ بنابراین با توجه به در نظر گرفتن عایدی صاحبان فیلم از اکران جهانی که رقمی خیلی کمتر از ۲۰ میلیارد تومان است، به این نتیجه می‌رسیم که این میزان گیشه، ولو با هزینه ۳۶ میلیاردی فیلم نیز نتوانسته برای فیلم سودآور باشد. به همین دلیل فیلم تاکنون در اکران جهانی به سوددهی نرسیده است؛ بنابراین یا باید بر تعداد کشور‌هایی که خواهان اکران فیلم هستند، افزوده شود یا در داخل ایران به نمایش گذاشته شود تا با رسیدن خالص دریافتی صاحبان فیلم به بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان، تازه هزینه تولید فیلم، تامین شود و تازه از آن موقع به بعد است که فیلم می‌تواند به سوددهی برسد.

چقدر از فروش جهانی نصیب صاحبان فیلم می‌شود؟

این روز‌ها در برخی محافل، صحبت‌هایی مبنی‌بر سوددهی فیلم برای صاحبانش به گوش می‌رسد که چندان دقیق نیست. نمایش فیلم در اکران جهانی، اختلافات بسیاری با نمایش در ایران دارد. در ایران، وضعیت نمایش به ترتیبی است که ۵۰ درصد از فروش فیلم نصیب سینمادار می‌شود. تهیه‌کننده ۳۰ درصد سهم می‌برد و ۲۰ درصد باقی‌مانده نیز به پخش‌کننده می‌رسد.

آن دوستانی که مدعی سودده بودن فیلم شده‌اند، برادران لیلا را با همین فرمول در اکران جهانی سنجیده‌اند. درحالی که در اکران جهانی، یک پخش‌کننده، امتیاز رایت یک فیلم را در یک کشور از تهیه‌کننده می‌خرد و دیگر به تهیه‌کننده و صاحبان فیلم مربوط نیست که آن فیلم چه اندازه در کشور خارجی فروخته است چراکه آنان طی قراردادی دستمزد خود را دریافت کرده و دیگر در سود و ضرر فیلم، سهیم نیستند.

طبق بررسی‌های به عمل آمده، رقم دقیقی از سوی کمپانی‌های خارجی برای خرید رایت فیلم‌ها وجود ندارد و این، یک شرایط توافقی است، اما در معمول‌ترین شکل موجود، کمپانی‌های خارجی حاضر هستند رقمی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار دلار را برای خرید رایت یک فیلم اختصاص دهند. اگر فیلم پتانسیل‌های بیشتری برای جذب مخاطب خارج از کشور خود داشته باشد، این رقم حتی می‌تواند به ۷۰۰ هزار دلار هم افزایش یابد؛ بنابراین اگر ما رقم ۵۰۰ هزار دلار را برای خرید رایت برادران لیلا در نظر بگیریم، مشخص می‌شود که با دلار فعلی، چیزی درحدود ۱۸ میلیارد تومان به صاحبان فیلم رسیده است که باز هم این رقم نمی‌تواند تکافوی هزینه تولید فیلم را داده و بنابراین صاحبان اثر اگر اعتقادی به برگشت سرمایه داشته باشند، باید در تلاش باشند که یا اکران فیلم را در داخل کشور میسر کنند یا به فکر تعدد کشور‌هایی باشند تا فیلم را در آنجا‌ها به نمایش بگذارند و حق رایت را به چند کمپانی خارجی بفروشند.»

منبع: کافه سینما