عکاسی موبایل، یک ژانر پذیرفته‌شده

سال۲۰۱۱ را به‌خاطر رشد انفجاری اینستاگرام و برگزاری نمایشگاه‌ها و مسابقات بی‌شمار عکاسی موبایل، سال عکاسی موبایل نامیده بودند

کد خبر: ۱۳۶۱

تاریخ : ۱۵ تير ۱۳۹۸ - ۰۷:۳۵

نوشته

حمید سلطان‌آبادیان| در دنیای عکاسی، سال۲۰۱۱ را به‌خاطر رشد انفجاری اینستاگرام و برگزاری نمایشگاه‌ها و مسابقات بی‌شمار عکاسی موبایل، سال عکاسی موبایل نامیده بودند، درحالی‌که عکاسی موبایل تازه در سال۲۰۱۲ شکل جدی‌تر و عملیاتی‌تری به خود گرفت. در این سال، برشی از عکس بنجامین لِوی (Benjamin Levy) - عکاس Getty Image - از طوفان سندی که با دوربینِ موبایل گرفته بود، روی جلد مجله‌ تایم رفت. نظر لِوی درباره‌ عکاسی با موبایل این‌ است که مردم دنیا وقتی بدانند تصویر یک واقعه‌ سیاسی، اجتماعی یا طبیعی به وسیله‌ ابزاری مشابه همان ابزاری که در جیب خودشان است ثبت شده است، خیلی بهتر با آن عکس و آن رخداد ارتباط برقرار می‌کنند درمقایسه‌با زمانی که عکس را دوربین عکاسی و تجهیزات حرفه‌ای تولید می‌کند. اینکه عکاسی حرفه‌ای بتواند از همان ابزاری استفاده کند که مردم عادی با آن از کودک، سفره‌ صبحانه‌ و حیاط خانه‌شان عکس می‌گیرند، یک راه برقراری ارتباط سریع و صریح بین عکاس و بیننده‌ عکس است؛ به همین دلیل خیلی از عکاسان مطرح خبری جهان درکنار عکاسی با دوربین‌های حرفه‌ای خود به عکاسی با موبایل هم روآورده و این ژانر را به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های مهم هنر عکاسی پذیرفته‌اند. یکی از خصوصیات عکاسی با دوربینِ تلفن‌همراه، حذف واسطه‌ بین عکاس و سوژه یا سوژه‌هاست. در یک خیابان شلوغ و پررفت‌وآمد استفاده از دوربین عکاسی حرفه‌ای باعث جلب توجه و برهم خوردن نظم‌ جاری در صحنه می‌شود. دوربین عکاسی حرفه‌ای خصوصاً با لنز‌های تله و تجهیزات جانبی دیگر آن‌قدر حساسیت‌زا هست که چشم‌ خیلی از سوژه‌ها را به‌سمت خودش متمایل کند، اما کسی حواسش به دوربین گوشی‌های همراه نیست. همه در تمام ساعات روز یک تلفن‌همراه، با خود دارند و تقریباً همه‌ موبایل‌ها هم دوربین دارند. در هر ثانیه میلیون‌ها عکس با همین گوشی‌های دوربین‌دار به ثبت می‌رسد و معمولا چند ثانیه بعد از ثبت، در شبکه‌‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته می‌شود اما نکته‌ مهم اینجاست که نباید سهولت عکاسی با موبایل را با سهولت ثبت عکس در هنر عکاسی اشتباه گرفت. درکنار تمام مزایای این سبک عکاسی، می‌توان گفت آفتِ عکاسی با موبایل، همین سهولت عکاسی با آن است؛ جنون ثبت عکس‌های تکراری، متوالی، بد و بی‌سرانجام به اتکای کارت‌های حافظه با ظرفیت‌های زیاد و به‌خاطر سادگی فشردن دکمه‌ لمسی روی صفحه‌ تاچ موبایل. به همین سادگی رضایت ثبتِ «همه‌چیز» در «همه‌وقت» حاصل می‌شود و بعد تازه وقت انتشار این عکس‌هاست اما به‌هرحال عکاسی که با هنر عکاسی و فوت‌وفن آن آشناست، می‌داند از هر ابزاری که عکس را به ثبت می‌رساند، چگونه به‌درستی استفاده کند. چند سالی است که یکی از بخش‌های ثابت بیشتر جشنواره‌ها و مسابقات عکاسی در داخل کشور، بخش عکاسی با تلفن همراه است. عکاسی با تلفن همراه نیز نیاز به دانش و اطلاعات خاص خودش دارد و آن‌طورها که بیشتر مردم فکر می‌کنند، ساده و راحت نیست. عکس بالا را علیرضا رجایی، عکاس مشهدی، با دوربین موبایل به ثبت رسانده است. این عکس در دومین جشنواره‌ ملی عکس دارالسلطنه قزوین که در اردیبهشت و خرداد امسال در شهر قزوین برگزار شد، در بخش عکاسی با تلفن همراه مقام اول را کسب کرد. توجه و تمرکز عکاس در ثبتِ یک اتفاق خاص بصری و دقت در کادربندی مناسب درکنار ثبت هوشمندانه‌ تشابهِ نظم، ایستایی، فرم و تقارن «معماری‌ سنتی و سربازان‌ ایرانی»، از نکات مثبت و تاثیرگذار این عکس است.