مروری بر زندگی «بزرگ علوی» در برنامه رادیویی چراغداران

امروز برنامه رادیویی «چراغداران» مروری بر زندگی «سید مجتبی آقابزرگ علوی» یکی از برجسته‌ترین نویسندگان داستان نویسی نوین کشور دارد.

کد خبر: ۱۳۷۸۶۵

تاریخ : ۱۲ آذر ۱۴۰۱ - ۱۴:۲۵

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ در برنامه "چراغداران" که شرح کوتاهی از زندگی مفاخر ادبی و فرهنگی کشورمان است، بهروز رضوی روایتگر بخش‌هایی از زندگی بزرگ علوی می‌شود.

«سید مجتبی آقابزرگ علوی» نویسنده و فعال اجتماعی در ۱۳ بهمن سال ۱۲۸۲ در تهران در خانواده‌ای سطح بالا و روشن‌فکر متولد شد. او در جوانی برای تحصیل به آلمان رفت و رشته علوم تربیتی و روانشناسی را دنبال کرد. او از دانشگاه «مونیخ» آلمان فارغ‌التحصیل شد و نوشتن داستان را به‌طورجدی از همان دوران آغاز کرد. او با انتشار آثارش فضای داستان‌های فارسی را متحول کرد و در کنار افرادی همچون «صادق هدایت» و «صادق چوبک» به‌عنوان پدران داستان‌نویسی نوین ایرانی قرار گرفت.

بزرگ علوی همواره در سراسر زندگی‌اش با نوشتن آثاری وضعیت اجتماعی و سیاسی جامعه را به تصویر می‌کشید و از جمله نویسندگانی بود که بار‌ها برای شرکت در جریانات سیاسی به زندان افتاد. او پس از بازگشتش از آلمان، مدتی در تهران و شیراز به تدریس مشغول شد و روزنامه‌نگاری را دنبال کرد. او در آن روزگار با «صادق هدایت» آشنا شد و با «فرزاد مسعود» و «مجتبی مینوی» گروه ربعه را تشکیل دادند. آن‌ها در این دوران داستان‌های فارسی را با سبک جدید و متفاوتی از گذشته می‌نوشتند که بر ادبیات فارسی معاصر بسیار تأثیرگذار گذاشتند.

بزرگ علوی در اردیبهشت سال ۱۳۱۶ به دلیل توجه و پیروی از کمونیسم محاکمه شد و حدود هفت سال را در زندان سپری کرد. او در کنار سایر روشن‌فکران و افراد متمول جامعه از حقوق افراد ضعیف و زحمتکش جامعه دفاع می‌کرد و روحیه مبارزه‌طلبی‌اش را در داستان‌هایش منتقل می‌کرد. او به همراه ۵۲ نفر دیگر در این دوران به زندان افتاد که به تأثیر از آن «علوی» کتاب «پنجاه‌وسه نفر» و «ورق‌پاره‌های زندان» را منتشر کرد.

این نویسنده از نخستین تحصیل‌کرده‌های خارج از ایران آن زمان بود و بر زبان آلمانی تسلط داشت. او علاوه بر نوشتن آثار تأثیرگذار، چند اثر بین‌المللی را نیز به فارسی ترجمه کرد. او «دوشیزه‌ی اورلئان» نوشته «شیلر» و «کسب‌وکار خانم وارن» نوشته «جرج برنارد شاو» را به فارسی ترجمه کرد و خوانندگان آن زمان را با ادبیات آلمان آشنا کرد.

«بزرگ علوی» پس از رهایی از زندان بار دیگر به اروپا سفر کرد و تا انقلاب اسلامی در آن‌جا سکونت داشت. او در این دوران علاوه بر نوشتن داستان در دانشگاه «هومبولدت» آلمان مشغول به تدریس شد. او در دهه پنجاه به ایران بازگشت و پس از مدتی بار دیگر به آلمان رفت و در ۲۸ بهمن سال ۱۳۷۵ به علت سکته قلبی در «برلین» درگذشت.

بزرگ علوی سرآغاز جریانی جدید در داستان‌نویسی ادبیات فارسی معاصر بود و شخصیت برجسته و آثار ماندگارش پس از چند دهه همچنان قابل مطالعه و بررسی است. از کتاب‌های برگزیده بزرگ علوی می‌توان به چشم‌هایش، چمدان، میرز، سالاری‌ها، پنجاه و سه نفر، ورق پاره‌های زندان و موریانه اشاره کرد.

برنامه «چراغداران» به تهیه کنندگی حسینی باغسنگانی و روایت بهروز رضوی امروز شنبه ۱۲ آذر ساعت ۱۲:۱۵ روی موج اف ام ردیف ۱۰۶ مگاهرتز از رادیو فرهنگ بشنوید.

منبع: تسنیم