تبعیض در حقوق اجتماعی معلولان، نقض حقوق شهروندی است

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی گفت: استقلال در امور شخصی و کرامت انسانی افراد دارای معلولیت از رهگذر مناسب‌سازی و تأمین دسترسی برابر فراهم خواهد شد. دستِ نیاز به سوی دیگران دراز‌کردن با منش و مناعت انسانی منافات دارد. استقلال حق اولیه همه افراد است و هرکس میل دارد که امور خویش را به دست خود سامان دهد.

کد خبر: ۱۳۸۷۴۸

تاریخ : ۱۶ آذر ۱۴۰۱ - ۱۲:۲۸

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز،  دکتر مسعود فیروزی با بیان اینکه برطرف‌کردن موانع شهری برای حضور مستقل معلولان می‌تواند کرامت انسانی آن‌ها را فراهم کند، گفت: یکی از ویژگی‌های جامعه دین‌مدار، اخلاقِ اجتماعی کرامت‌محور است، به‌گونه‌ای که می‌توان حفظ کرامت دیگران را اساسی‌ترین رکن در اخلاق اجتماعی انسانِ متدین دانست. ‌در فضایی که شرایط برای معلولان فراهم نباشد، فرد دارای معلولیت برای انجام امور روزمره خود و به‌دلیل مناسب‌سازی‌نشدن حوزه‌های مختلف دائم‌ مجبور خواهد بود از دیگران کمک بگیرد و این کرامت انسانی او را خدشه‌دار می‌کند.

توان‌بخشی مبتنی بر جامعه، گامی اساسی در راستای حفظ استقلال معلولان

وی ضمن تأکید بر اینکه توان‌بخشی مبتنی بر جامعه گامی اساسی برای حفظ استقلال فردی برای افراد دارای معلولیت است، گفت: اقداماتی که با استفاده از منابع و امکانات موجود محلی برای استقلال و بازتوانی افراد دچار معلولیت انجام می‌گیرد، توان‌بخشی مبتنی بر جامعه نامیده می‌شود. پس از شناسایی معلولان توسط تسهیلگران یا توانیاران، آموزش‌های لازم به‌منظور بازتوانی و کسب استقلال به معلولان و خانواده‌های آن‌ها ارائه می‌شود. توان‌بخشی مبتنی بر جامعه، برنامه‌ای برای ارائه خدمات توان‌بخشی، کاهش فقر، برابرسازی فرصت‌ها و فراگیرسازی اجتماعی افراد دارای معلولیت است که از طریق تلاش‌های مشترک اعضای جامعه و سایر بخش‌های دولتی و غیردولتی مرتبط با حوزه‌های سلامت، آموزش، اشتغال و اجتماعی انجام می‌شود.

به‌حاشیه‌راندن افراد دارای معلولیت برای خانواده و جامعه پرهزینه است

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با بیان اینکه حقوق معلولان امتیاز نیست، بلکه حق آن‌هاست، گفت: توجه به حقوق معلولان از جمله حق برخورداری از دسترسی برابر، برخورداری از فرصت‌های مساوی چیزی است که عقل بشر بر آن مقر و بر ادای آن تأکید دارد.

وی ضمن تأکید بر اینکه تبعیض درباره هر انسانی بر اساس معلولیت، تضییع ارزش و کرامت انسانی اوست، گفت: به‌حاشیه‌راندن افراد دچار معلولیت و تأکید بر ادامه وابستگی آن‌ها، نه‌تنها موجب محروم‌کردن آنان از حقوق طبیعی است، بلکه برای خانواده و جامعه نیز پرهزینه است. در‌حالی‌که توانمندسازی آن‌ها برای مشارکت اجتماعی و استقلال فردی جزو حقوق انسانی و از وظایف نهادهاست. یکی از وجوه عدالت اجتماعی برخورداری یکسان از امکانات زیربنایی جامعه و فرصت‌های برابر برای همه اقشار جامعه است.

فیروزی افزود: افراد دچار معلولیت در دسترسی به آموزش، اشتغال، فضاها و فرصت‌های اجتماعی در شرایط نابرابری هستند و مورد تبعیض قرار می‌گیرند. ‌این مسئله فقط به خود فرد ختم نمی‌شود، بلکه محیط اجتماعی و خانواده آن‌ها را نیز درگیر می‌کند. ‌در نتیجه افراد دارای معلولیت شرایط نامساعدتری در سلامت و شرایط اقتصادی نسبت به سایر افراد دارند.

وی با بیان اینکه که از منظر قران کریم کرامت انسان هم‌زاد و همراه با اوست، گفت: نوع انسان کریم خلق شده است. در پیشگاه خداوند گرامی‌ترین افراد، پرهیزگارانند و قلب انسان رنج‌کشیده عرش خداست. در مباحث دینی همواره تأکید می‌شود هرچه برای خود می‌پسندیم، باید برای دیگران نیز بپسندیم. بنابراین بی‌شک محرومیت افراد دچار معلولیت از مواهب و حقوق اجتماعی از مصادیق بارز تبعیض است.

قانون حمایت از حقوق معلولان، یک حق است نه امتیاز

مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: خدمتی اگر به افراد دارای معلولیت ارائه می‌شود، وظیفه ماست. قانون حمایت از افراد دارای معلولیت یک حق است. بنابراین هر خدمتی که در ذیل یک قانون ارائه می‌شود، امتیاز نیست که آن را مطرح کنیم، بلکه فقط حق را ادا کرده‌ایم که وظیفه ماست. اگر در سازمان بهزیستی خدماتی مانند مستمری، کمک‌هزینه معیشت، درمان، وسایل توان‌بخشی، وام اشتغال و... به افراد دچار معلولیت تعلق می‌گیرد، این حق آنان است و ما بایستی بابت کوتاهی‌هایمان از آن‌ها عذرخواهی کنیم. نباید به‌گونه‌ای رفتار شود که انگار امتیازی به آن‌ها تعلق گرفته و کرامت آن‌ها موردخدشه قرار بگیرد.

همه سازمان‌ها و ارگان‌ها به استناد قوانین موظف‌اند برای استیفای حقوق افراد دارای معلولیت اقدام کنند

وی افزود: زمانی که به یک اداره یا مکان عمومی مراجعه می‌کنیم و متذکر می‌شویم که این مکان برای افراد دچار معلولیت مناسب‌سازی نشده، غالبا پاسخ‌هایی می‌شنویم مانند اینکه «درصورت مراجعه افراد دارای معلولیت، نیروی خدماتی کمک کرده و آن‌ها را به داخل منتقل می‌کنند». بدین صورت که مثلا چند نفری یک ویلچر را بلند کرده و به داخل بیاورند. همین‌طور مدیرانی داریم که می‌گویند زمانی که فرد دارای معلولیت به ما مراجعه می‌کند ما از اتاق‌ بیرون می‌آییم و «مثلا به طبق پایین می‌آییم» و کارشان را انجام می‌دهیم. درحالی‌که اینجا کرامت انسانی فرد خدشه‌دار می‌شود و به او القا می‌کنیم که تو اصلا شرایط زندگی مستقل را نداری. نداشتن استقلال فردی و وابستگی به دیگران با کرامت انسانی تعارض دارد.

فیروزی با بیان اینکه افراد دارای معلولیت مثل سایر افراد جامعه حقوقی دارند که همه دستگاه‌ها باید آن‌ها را رعایت کنند، گفت: بهزیستی در قالب قانون و در حد اعتبارات کمک‌های زیادی می‌کند اما متولیان مسکن، فرهنگ، آموزش، درمان و... نیز برای تأمین نیاز این افراد موظف هستند.

وی خاطرنشان کرد: در واقع نظریات نوین توان‌بخشی بر این پایه استوار است که در دنیای جدید ارائه خدمات به معلولان نبایستی به سازمان‌های خاص واگذار شود و همه سازمان‌ها باید در ایجاد زمینه مشارکت معلولان، نقش خود را ایفا کنند.