اسناد تاریخی از اقامه عزای فاطمی در حرم مطهر رضوی

اسناد تاریخی مکتوب موجود در مرکز اسناد آستان قدس رضوی، چگونگی برگزاری مراسم عزاداری حضرت فاطمه (س) در حرم امام رضا (ع) را در دوران قاجار روایت می‌‌کند.

کد خبر: ۱۴۱۷۴۶

تاریخ : ۰۴ دی ۱۴۰۱ - ۱۶:۲۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، سنت سوگواری ایام فاطمیه در تاریخ ایران ریشه‌ای طولانی دارد و تا پیش از دوره قاجار، شیعیان به اقامه عزای فاطمی می‌پرداختند.

اما آنچه از اقامه عزای بانوی دو عالم در بارگاه منور رضوی به صورت مستند در آرشیو مرکز اسناد سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی موجود است، اهتمام به برگزاری این آیین را در دوره قاجار عنوان می‌کند.
در حال حاضر نزدیک به یکصد سند مکتوب مربوط به عزاداری حضرت زهرا (س) از دوره ناصری به بعد در مرکز اسناد آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.

این اسناد با خط سیاق و با دستور متولی باشی وقت آستان مقدس رضوی به صاحب منصبان و دست اندرکاران مختلف مانند تحویلدار کل رئیس کشیک خانه، کشیک نویس و... به موضوع پذیرایی از سوگواران حضرت صدیقه طاهره در حرم مطهر به بهترین وجه ودر نهایت تکریم اشاره دارد.

بنابه گفته زهرا فاطمی‌مقدم؛ مسئول امور ارزشیابی اسناد، به استناد اسناد تاریخی مکتوب به جای مانده از دوره قاجار این مراسم با تامین هزینه آن توسط آستان قدس رضوی، عمدتاً در ایوان طلای صحن عتیق (صحن انقلاب)، مقر کشیک خانه خدام و یا در رواق دارالضیافه با حضور زوار و مجاوران برگزار می‌شده است.

وی، قدیمی‌ترین سند مربوط به عزاداری ایام فاطمیه را متعلق به سال ۱۳۰۹ هجری قمری عنوان کرد که به ذکر مراسم روضه‏‌خوانی و ذکر گویی مصیبت حضرت صدیقه کبری در آن اشاره شده است.
تعطیلی مکتب خانه حرم و سایر فعالیت‌های جاری و عادی در روز شهادت، تدارک پذیرایی از سوگواران و پرداخت انعام به روضه خوان‌ها از دیگر برنامه‌های آستان قدس رضوی در این مجالس بوده است که در اسناد متعدد بر آن اشاره شده است.

فاطمی مقدم، با اشاره به اسناد موجود در آستان قدس رضوی سابقه عزاداری ایام فاطمیه در حرم مطهر رضوی را تا سال ۱۳۱۴ هجری شمسی و دوره پهلوی اول عنوان کرد و گفت: از این تاریخ به بعد به علت تغییر سیاست مذهبی و رویکرد دین‌ستیزی حکومت، عزاداری یگانه بانوی جهان اسلام حضرت زهرا (س) در حرم امام رضا (ع) تعطیل شده و در دوره پهلوی دوم مجددا به صورت محدود و موردی برگزار می‌شود.

شایان ذکر است، اهتمام آستان قدس رضوی به برگزاری مراسم عزای ائمه معصوم (ع)، موضوعی است که اسناد به آن اشاره دارد، آنچه که امروز نیز مورد اهتمام بسیار جدی آستان مقدس رضوی است.

منبع: آستان نیوز