جامعه در معرض خطر بدبین‌ها

بررسی عواملی که دعوای دو کودک در طبرسی شمالی را به نزاعی مرگبار با اسلحه میان ۲ همسایه تبدیل کرد

کد خبر: ۱۴۴۰

تاریخ : ۱۶ تير ۱۳۹۸ - ۰۷:۲۷

نوشته

راحله حسین زاده - صدای شلیک گلوله و جسدی غرق خون که در حال جان دادن بود آخرین صحنه ای است که کودک هشت ساله از پدرش به یاد می آورد. جنایتی که سوم تیرماه در منطقه طبرسی شمالی با دعوایی کودکانه میان پسر مقتول و برادر کوچک تر قاتل آغاز شد و باشلیک گلوله های وینچستر پایان یافت.
پسر بیست وهفت ساله همسایه که طبق گفته های قاضی کاظم میرزایی، بازپرس ویژه قتل عمد دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 2 مشهد سابقه کیفری از جمله مصرف مواد مخدر، درگیری و شرب خمر دارد و مدتی نیز در زندان بوده، عاملی مهم برای او بود که حتی برای گرفتن چاقویش دست به اسلحه ببرد و غافل از سرنوشتی که در انتظارش هست، جرم قتل هم به سوابقش اضافه شود. مرد جوان به همین سادگی حاضر به تسلیم خود نبود و نمی خواست بار دیگر پشت میله های زندان بیفتد به همین خاطر از میدان دوئلی که پیروزش بود متواری شد.
کارآگاهان پلیس با سرنخ های موجود در حال تحقیقات میدانی برای به دام انداختن قاتل بودند که متهم با معرفی خود به پلیس آگاهی به ردزنی های آن ها خاتمه داد. این پسر جوان که امیر نام دارد در اظهاراتش بیان کرد که «برای طرف داری از برادرم می خواستم پسر مقتول را ادب کنم اما نمی دانم چه شد که چاقویم را از جیبم بیرون آوردم» و یا در بخش دیگری از اعترافاتش به افسر تحقیق پرونده از ناتوانی در تصمیم گیری هنگام مقاومت متوفی در تحویل ندادن چاقو گفته بود.
به هر حال پسر جوان همسایه اولین متهم به قتلی نیست که «عصبانیت» را دلیل اصلی جرمش بیان می کند و بی شک آخرینش هم نخواهد بود. خشمی که در یک لحظه چنان عنان و اختیار آن ها را در دست می گیرد و قدرت تفکرشان را فلج می کند که باعث وقوع اتفاقات تلخ بعدی می شود و اگر اسلحه ای هم در این میان همراه فرد خشمگین باشد دیگر کنترل او دشوار است که در نهایت به نابودی چند زندگی منجر می شود.
حمل سلاح سرد و گرم از سوی متهم بهانه ای بود تا به سراغ قاضی کاظم‌میرزایی، بازپرس ویژه قتل عمد دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 2 مشهد برویم و از چگونگی در اختیار قرار گرفتن اسلحه در دست افراد از او بپرسیم.

خرید اسلحه به همین سادگی
میرزایی نیز با بیان اینکه اسلحه های گرم به صورت قاچاق وارد کشور شده و خرید و فروش می شوند گفت که حمل و نگهداری اسلحه و مهمات غیرمجاز جرم است و در صورت کشف، مجازات کیفری دارد.
طبق گفته او باتوجه به اینکه متهم فردی سابقه دار است اسلحه را برای کارهای خلافش از یکی از محلات مشهد خریداری کرده و بعد از یک سال نگهداری و استفاده نکردن، در درگیری با همسایه مورد استفاده قرار داده است که منجر به قتل مرد چهل وهفت ساله در برابر چشمان فرزندانش شد.بازپرس جنایی دادسرای مشهد معتقد است خریداری اسلحه برای افراد خلافکار کار آسانی است و زمانی که یک فرد فاقد صلاحیت، اسلحه در دست می گیرد می تواند زمینه ساز جرائم و ناامن کردن جامعه و افزایش درگیری ها در آن شود.

حامل اسلحه به جامعه بدبین است
دکتر زهرا خوش نویسان، روان شناس بالینی، عامل خشم در جامعه را فشارهای اقتصادی معرفی می کند که بالطبع پرخاشگری را تقویت می کند. دغدغه مالی باعث می شود تا افراد به عکس العمل های خود فکر نکنند.
به نظر او کنترل خشم مهارتی است که از کودکی باید آموزش داده شود و گاهی آسیب هایی که افراد در کودکی دیده اند و به جامعه بدبین شده اند باعث می شود تا تصور کنند باید روی پای خود بایستند و ابتدا با چاقو و سپس با اسلحه از خود و خانواده شان دفاع کنند.
به گفته این روان شناس بالینی افرادی که ریشه های بدبینی به جامعه را در وجودشان دارند به دلایلی از جمله احساس ناامنی، اختلالات شخصی، باورهای غلط و غیرمنطقی با خود اسلحه همراه دارند زیرا بر این باور هستند که این گونه بهتر می توانند از خود دفاع کنند.
خوش نویسان فیلم ها، بازهای کامپیوتری و فضای مجازی را در خشونت بی تأثیر ندانست و مدعی شد که موارد ذکرشده نقش مهمی در یادگیری مشاهده ای ایفا می کنند. همچنین او به آموزش توانمندی های کنترل خشم برای مدیریت ارتباطات در مدارس اشاره کرد.
این روان شناس بالینی راهکارهایی برای کنترل خشم پیشنهاد داد و اظهار کرد: افراد باید علائم خشم خود را بشناسند و با بروز آن علائم، بلافاصله محیطی که در آن قرار دارند را ترک کنند تا علائم فیزیولوژی شان کاهش یابد و به آرامش برسند. افراد خشمگین اگر می خواهند تصمیمی بگیرند حتما با افراد مورد اطمینان مشورت کنند چرا که این مهم مقوله حل مسئله را در آن ها تقویت می کند. با این حال اما متأسفانه بسیاری از افراد هیچ کدام از این اقدامات را برای کنترل خشمشان انجام نمی دهند. آگاهی پایین آن ها در مواجهه با محیط یا عامل خشم موجب می شود تا تصمیمات و واکنش های ناپخته ای از خود نشان دهند که البته در این پرونده قتل شاهد آن هستیم.دکتر خوش نویسان تأکید کرد: خانواده ها باید به کودکانشان بیاموزند که تحمل ناکامی را داشته باشند و یاد بگیرند چگونه با بحران ها در زندگی برخورد کنند.

حاشیه های «حاشیه شهر»
حاشیه نشینی یکی از اتفاقات نامیمون توسعه شهری است که امروز مترادف با آسیب های اجتماعی شده است و هر روز چهره ای از مدیریت نامطلوب دستگاه ها و سازمان های متولی را به نمایش می گذارد. مسئله ای که محمدحسن شربتیان، جامعه شناس مشهدی ضمن تأیید آن به پایین بودن سرمایه های فرهنگی و اجتماعی افراد در حاشیه شهر اشاره کرد و گفت: هیچ گونه آموزشی از سوی نهادها به عنوان یک امر جمعی به حاشیه نشینان داده نشده است. همچنین در خانواده ها نیز بر روی تعاملات اجتماعی و تقویت اعتماد افراد کار نشده است این باعث می شود تا در این مناطق افول رفتارهای مطلوب اجتماعی، افزایش رفتارهای پرخطر و انواع خشونت های گفتاری و اجتماعی را شاهد باشیم.
او جامعه پذیر نبودن و درونی نکردن رفتارهای مطلوب و اخلاق حسنه را عاملی دانست که منجر به زیرپا گذاشتن آداب همسایه داری و احترام به همسایه می شود و جامعه را با انواع مشکلات و مسائل شهری روبه رو می کند.
این جامعه شناس معتقد است مسئولیت پذیر نبودن، نبود آموزش های لازم و مواجهه با تنش های اجتماعی در زندگی روزمره، افراد را به سمت بروز رفتارهای پرخطر مانند قتل، خشونت و تجاوز سوق می دهد.
به گفته شربتیان قاتل خیابان طبرسی باوجود سپری کردن مدتی در زندان اما همچنان به شرارت های خود ادامه داده که دلیلش ضعف مجازات ها و روش های در پیش گرفته شده از سوی دارالتأدیب ها است و همین موضوع نتوانسته این مجرم را به روش های اجتماعی و هنجارمدارانه تربیت کند تا زمانی که به جامعه بر می گردد خود را پایبند و ملزم به ارزش ها و هنجارهای اجتماعی بداند.
به گفته او در جامعه ما روحیه شهروندی و آموزش های لازم شهروندی اجتماعی و فرهنگی از سوی سازمان های مرتبط ارائه شده اما مردم این عناصر را اجرایی نکرده اند در حالی که این امر اجتماعی باید از سوی خود مردم شروع و با مشارکت شهروندان ادامه یابد.