بازار لوازم خانگی، رکود یا رونق؟

با نگاهی به برگزاری بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی لوازم خانگی در مشهد و گفت‌وگویی که با شرکت‌کنندگان آن داشتیم، شاهد بیان نظرات متفاوتی درباره وضعیت بازار لوازم خانگی بودیم.

کد خبر: ۱۴۶۰۱۱

تاریخ : ۲۸ دی ۱۴۰۱ - ۱۳:۴۹

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، هاجر چنارانی، نماینده مردم نیشابور، فیروزه، زبرخان و بخش‌های میان‌جلگه و سرولایت، در گفت‌وگو با شهرآرانیوز با اشاره به ارزیابی خود از برگزاری این دوره از نمایشگاه لوازم خانگی در مشهد گفت: به نظر من این یکی از بهترین نمایشگاه‌هایی بود که در کشور برگزار شد. مدل غرفه‌بندی، تبلیغات و عرضه محصولات در این نمایشگاه کاملا حرفه‌ای و ویژه بوده است. هدف ما در مجلس این است که هموطن ما کالای ایرانی مصرف کند، ولی این کالا‌ها باید در عرصه بین‌المللی نیز حرفی برای گفتن داشته باشد. ایرانیان مستحق بهترین‌ها هستند. البته محصولاتی که در این نمایشگاه مشاهده شد، می‌تواند در رقابت‌های بین‌المللی نیز به خوبی ظاهر شود.

وی با بیان اینکه طی چند سال اخیر دولت‌ها در زمینه مدیریت بازار ارز نتوانسته‌اند کاری انجام دهند، اظهار کرد: برخی اوقات به نظر می‌رسد اگر دولت‌ها در بازار ارز دخالتی نکنند، این بازار بهتر می‌تواند جایگاه خود را پیدا کند. با این حال امروز تولیدکنندگان ما توانسته‌اند خود را با این شرایط وفق دهند.

چنارانی تاکید کرد: البته باید تلاش کرد در کنار برگزاری نمایشگاه‌های داخلی، در خارج از کشور به برگزاری نمایشگاه‌ها اهتمام ورزیده و سهم خود را در عرصه بین‌المللی پیدا کنیم.

مدیریت شهری مشهد تمام توان خود را برای حمایت از تولیدکنندگان گذاشته است

مجید دبیریان، رئیس کمیسیون اقتصادی، سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های شورای اسلامی مشهد نیز با اشاره به حضور ۹۰ شرکت تولید و توزیع‌کننده محصولات لوازم خانگی در این دوره از نمایشگاه لوازم خانگی مشهد، درباره حمایت‌هایی که مدیریت شهری می‌تواند از تولید داخل داشته باشد، اظهار کرد: مدیریت شهری تمام توان خود را برای حمایت از تولیدکنندگان گذاشته است. به عنوان نمونه در شرایط دشوار این روز‌ها که کشورمان درگیر سرمای شدید هواست، تلاش مدیریت شهری این بود که خدشه‌ای به برگزاری نمایشگاه لوازم خانگی وارد نشود.

وی اضافه کرد: در جلساتی که با خانه صنعت و معدن استان داشته‌ایم نیز عنوان کرده‌ایم مدیریت شهری می‌تواند در هر حوزه‌ای که توان آن را دارد، با بخش تولید همراهی داشته باشد؛ این ظرفیت چه در تصویب قوانین و چه در اجرای آن وجود دارد. به اعتقاد ما تولید لوازم خانگی کشور ما توان رقابت با نمونه‌های خارجی را دارد. البته مایل نیستیم آن بلایی که تولیدکنندگان خودرو مردم را گرفتار آن کردند در تولیدات لوازم خانگی رخ دهد. با این حال تجربه ثابت کرده اگر از تولیدکننده حمایت شود، نیازی به واردات نخواهد بود؛ بنابراین باید از فرصتی که در محدودیت واردات محصولات خارجی ایجاد شده، حداکثر استفاده را داشت.

شرایط بازار به دلیل نوسانات نرخ ارز خیلی متغیر است

یک تولیدکننده ظروف چینی با اشاره به وضعیت حال حاضر بازار لوازم خانگی اظهار کرد: هم‌اکنون وضعیت بازار فروش این محصولات در مقایسه با سال گذشته بهتر شده، چون واردات لوازم خانگی کنترل و همین موضوع سبب تقویت تولیدات داخلی شده است. با این حال همچنان شرایط بازار خیلی متغیر است و نوسانات قیمت ارز نیز روی هزینه‌های تولید و قدرت خرید مردم اثر زیادی دارد. زمانی که قیمت ارز نوسان دارد، استقبال مردم برای خرید کالای داخلی بیشتر می‌شود، ولی از طرف دیگر قدرت خرید آنان کاهش پیدا می‌کند.

وی ادامه داد: البته نوسانات نرخ ارز اجازه پیش‌بینی بازار را از تولیدکننده می‌گیرد. به نظر من اگر فارغ از نرخ، قیمت ارز ثبات داشته باشد، این بازار توان توسعه خواهد داشت. طی سال‌های اخیر بازار محصولات لوازم خانگی توسعه خوبی داشته و ثبات نرخ ارز می‌تواند به این ادامه این توسعه کمک کند.

این تولیدکننده محصولات لوازم خانگی درباره وضعیت کیفیت محصولات داخلی در مقایسه با نمونه‌های خارجی نیز گفت: در حال حاضر کیفیت محصولات داخلی خیلی خوب شده که این موضوع ناشی از تحریم و جلوگیری از واردات کالا‌های خارجی است. این موضوع روی کیفیت محصولات ما اثر گذاشته و قابلیت رقابت با تولیدات خارجی را به دست آورده‌ایم. همین مساله موجب شده بازار لوازم خانگی توسعه خوبی پیدا کند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا جلوگیری از واردات کالا‌های خارجی، تولید لوازم خانگی را به سرنوشت صنعت خودروسازی دچار می‌کند، عنوان کرد: این موضوع در تولید لوازم خانگی اتفاق نخواهد افتاد، چون سال‌هاست که در این عرصه بین بخش خصوصی رقابت بوده و هست. سال‌ها بود که محصولات خارجی وارد ایران می‌شد و تولیدکننده داخلی مجبور به رقابت بود، اما در صنعت خودروسازی انحصار دیده می‌شود و واردات خاصی هم صورت نمی‌گیرد. در تولید لوازم خانگی رقابت زیاد است و زمانی که تکنولوژی جدیدی در دنیا استفاده می‌شود، تولیدکننده داخلی نیز سراغ آن می‌رود.

عدم واردات محصولات خارجی منجر به ابتلای لوازم خانگی به بیماری صنعت خودرو نخواهد شد

یکی دیگر از تولیدکنندگان و فروشندگان محصولات لوازم خانگی نیز درباره وضعیت کنونی بازار لوازم داخلی بیان کرد: در حال حاضر وضعیت بازار این محصولات نسبت به صنایع دیگر بهتر است، چون از میزان واردات نمونه‌های خارجی کمتر شده و ورود برند‌های بزرگ لوازم خانگی خارجی نیز کاهش پیدا کرده است. باید توجه داشت اگرچه این موضوع به تولیدکننده داخلی قوت بخشیده، ولی نباید اصل رقابت در بازار از بین برود. از همین رو به نظر می‌رسد اگر واردات به صورت محدود ادامه پیدا کند، رقابت توسعه خواهد یافت و تولیدکننده مجبور به افزایش کیفیت محصولاتش می‌شود.

وی اضافه کرد: البته عدم واردات محصولات خارجی منجر به تکرار تجربه خودروسازی در صنعت لوازم خانگی کشورمان نخواهد شد، چون تعداد مجموعه‌های فعال در صنعت خودروسازی ما محدود است. در حال حاضر محصولات داخلی توان رقابت با کالا‌های خارجی را دارد و مصرف‌کننده نیز از کالا‌های ایرانی راضی است.

این تولیدکننده محصولات لوازم خانگی خاطرنشان کرد: در این میان یکی از مسائلی که به ما آسیب می‌زند، ارز و نوسان بازار آن است، چون این موضوع قدرت خرید مصرف‌کننده را کاهش می‌دهد. در حقیقت نوسان نرخ ارز بر زنجیره تامین اثر می‌گذارد و آن را مختل می‌کند.

وی با تاکید بر اینکه لازم است ذهنیت مردم نسبت به برند‌های خارجی و اینکه یک کالا محصول کدام کشور است، تغییر کند، گفت: در دنیای امروز چنین مساله‌ای موضوعیت ندارد. در حقیقت برند‌های معروف کنونی در کشور‌های مختلفی تولید می‌شود؛ لذا اینکه یک کالا محصول کدام کشور است، اهمیتی ندارد بلکه این کیفیت آن است که مهم است.

اصلی‌ترین مانع در تولید محصولات لوازم خانگی نوسانات نرخ ارز است

یک فروشنده محصولات لوازم خانگی دیگر که در این نمایشگاه حضور یافته بود، اصلی‌ترین مانع در تولید محصولات لوازم خانگی داخلی را نوسانات نرخ ارز عنوان کرد و افزود: جای تاسف دارد که وضعیت بازار لوازم خانگی به دلیل بالا بودن نرخ ارز خوب باشد. درست زمانی که نرخ دلار ثابت است و یا سیر نزولی دارد، بازار محصولات ما نیز دچار رکود می‌شود. این یک نقیصه است.

وی عقیده‌ای متفاوت درباره ممنوعیت واردات محصولات لوازم خانگی خارجی و تاثیر آن بر تولیدات داخل داشت و در همین خصوص اظهار کرد: این موضوع به توسعه برند‌های داخلی کمک زیادی می‌کند؛ به شرط اینکه برند‌های داخلی بتواند کیفیت لازم را داشته باشد. بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند صنعت لوازم خانگی را به سرنوشت خودروسازی‌مان دچار کند. زمانی که رقیبی برای تولید نباشد، کیفیت در اولویت‌های پایین‌تر قرار می‌گیرد. البته محصولات داخلی توان رقابت با نمونه‌های خارجی را ندارد؛ بنابراین لازم است واردات مدیریت و از طرف دیگر روی کیفیت برند‌های داخلی نیز نظارت شود.

وضعیت کنونی بازار ارز موجب سردرگمی تولیدکننده می‌شود

یک عرضه کننده لوازم سرمایشی و گرمایشی نیز با گلایه از وضعیت بازار ارز، آن را عامل سردرگمی تولیدکنندگان برای برنامه‌ریزی توصیف و اظهار کرد: این موضوع موجب بالا رفتن قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید مردم می‌شود. بر این اساس تقریبا می‌توان وضعیت کنونی بازار لوازم خانگی را راکد دانست.

وی از مسئولان تقاضا کرد مدیریت بازار ارز را به دست گیرند و گفت: با بالا رفتن قیمت ارز، همه چیز از جمله قیمت تمام‌شده محصولات نیز افزایش پیدا می‌کند؛ این در حالی است که درآمد مردم به همین نسبت افزایشی ندارد.

این توزیع کننده محصولات سرمایشی و گرمایشی همچنین با بیان اینکه منع واردات لوازم خانگی خارجی سکه‌ای ۲ رو است، ادامه داد: این سیاست ۲ بعد دارد؛ نخست اینکه موجب می‌شود تولیدکننده داخلی کالا‌های خود را بهتر در بازار توزیع کند. دوم هم اینکه تولیدکننده زمانی که رقیبی در میدان تولید نبیند، به کیفیت کم‌اعتنایی خواهد کرد.

تولید یک فرایند برنامه‌محور بوده و پیش‌نیاز آن نیز ثبات شاخص‌های اقتصادی خصوصا نرخ ارز است

فیروز ابراهیمی، رئیس خانه صنعت و معدن خراسان رضوی، برگزاری این دوره از نمایشگاه لوازم خانگی را اتفاق خوبی برای صنعت توصیف و اظهار کرد: در کشور ما برند‌های خوبی در زمینه تولید لوازم خانگی فعالیت دارد. نکته جالب برای من این بود که در این نمایشگاه طراحی‌های بدیعی در تولید لوازم خانگی مشاهده کردم.

وی با اشاره به مشکلاتی که نوسانات نرخ ارز بر بازار لوازم خانگی می‌گذارد نیز گفت: بزرگترین ایراد این نوسانات این است که قدرت برنامه‌ریزی را از تولیدکننده می‌گیرد؛ این در حالی است که تولید یک فرایند برنامه‌محور است و پیش‌نیاز آن نیز ثبات شاخص‌های اقتصادی خصوصا نرخ ارز است. نوسنانات نرخ ارز موجب می‌شود در زمینه صادرات نتوان برای بازار‌های هدف برنامه‌ریزی کرد. به طور دقیق‌تر با این شرایط بازار ارز برای یک هفته هم نمی‌توان برنامه‌ریزی کرد؛ در حالی که برنامه‌ریزی برای بازار‌های صادراتی خاصیت درازمدت دارد.

ابراهیمی درباره سیاست جلوگیری از واردات محصولات خارجی لوازم خانگی عنوان کرد: اعمال این سیاست تا ایجای کار بسیار عالی بوده است. پیش از این برند‌های کره جنوبی در بازار ما جولان می‌داد و مانع رشد واحد‌های داخلی می‌شد. به عقیده من کالا‌های ما قابلیت رقابت با برند‌های کره‌ای را دارد و فاصله پنج تا ۱۰ درصدی تکنیکال محصولات ما با آنان نیز موضوعی است که قابل برطرف شدن است.

رئیس خانه صنعت و معدن خراسان رضوی در پاسخ به این سوال که منع واردات کیفیت محصولات داخلی را کاهش نمی‌دهد، بیان کرد: باید توجه داشت صنعت لوازم خانگی هیچ توقفی در هیچ مرحله‌ای ندارد و هر روز به فکر نوآوری است، چون در اختیار بخش خصوصی است و مانند خودرو یک تولید دولتی نیست. در حقیقت تولیدات لوازم خانگی به دلیل اینکه توسط بخش خصوصی دنبال می‌شود، جای نگرانی از بابت منع ورود کالا‌های خارجی وجود ندارد.

بازار لوازم خانگی در رکود به‌سر می‌برد

رسول ابن‌الرضا، رئیس اتحادیه لوازم خانگی مشهد نیز طی گفت‌وگویی با خبرنگار ما درباره ارزیابی خود از وضعیت کنونی بازار لوازم خانگی خاطرنشان کرد: در حال حاضر این بازار شدیدا رکود دارد و علت آن هم این است که توان خرید مردم خیلی پایین است.

وی نیز درباره اعمال سیاست منع واردات کالا‌های خارجی گفت: من مخالف برخورد سفت و سخت با بستن بازار لوازم خانگی خارجی هستم، چون ممکن است به شرایط صنعت خودرو دچار شویم و مانند آن شاهد شکل‌گیری مافیا در صنعت تولیدات لوازم خانگی باشیم. از همین رو لازم است واردات محصولات خارجی ادامه پیدا کند تا قیمت‌ها شکل مشخصی پیدا کند. اگر کالای خارجی وارد بازار شود، شرایط رقابت در تولیدات نیز بهتر خواهد شد.

ابن‌الرضا اضافه کرد: باید توجه داشت برخی محصولات تولیدات داخل مانند لباسشویی و ظرف‌شویی‌ها توان رقابت با نمونه‌های خارجی را دارد.

نمایشگاه‌هایی مانند نمایشگاه لوازم خانگی مشهد باید بیشتر جنبه اطلاع‌رسانی داشته باشد

اکبر پازوکی، رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی تهران هم با تاکید بر اینکه برگزاری نمایشگاه‌هایی مانند نمایشگاه لوازم خانگی مشهد باید نمایانگر این باشد که کالای ایرانی در حال پیدا کردن جایگاه خود است، اظهار کرد: این نمایشگاه باید نشان دهد خدمات پس از فروش جایگاه خود را پیدا کرده و روز به روز هم بهتر شده است. در حقیقت چنین نمایشگاه‌هایی باید بیشتر جنبه اطلاع‌رسانی داشته باشد.

وی ادامه داد: اینکه در این نمایشگاه فروش کالا هم صورت می‌گیرد، اتفاق خوبی است. از دیگر سو تنوع کالا‌ها نیز طی این سال‌ها خیلی بهتر شده است. این در حالی است که پیش از سال ۹۶ چنین وضعیتی بر بازار لوازم خانگی داخلی حاکم نبود. علت توسعه امروز این است که شرکت‌های دانش‌بنیان وارد کارخانجات تولیدی شده و یک آشتی بین شرکت‌های تولیدکننده و دانشگاه‌ها ایجاد شده است. در کنار این‌ها خدمات پس از فروش محصولات داخلی نیز توسعه خوبی پیدا کرده است.

پازوکی در پاسخ به این سوال که در حال حاضر وضعیت بازار لوازم خانگی چگونه است، اظهار کرد: در حال حاضر این بازار در یک رکود ۹۰ درصدی به‌سر می‌برد، چون بانک‌ها به قسطی‌فروشی روی آورده‌اند. چرا بانک‌ها پول خود را به جای قسطی‌فروشی لوازم خانگی وارد تولید نمی‌کنند؟ همچنین امروز این سوال وجود دارد که چرا باید مواد اولیه را در بورس به فروش برسانیم؟ چرا دولت برای صادرات لوازم خانگی مواد اولیه تولید داخل را به قیمتی مشخص به تولیدکننده ارائه نمی‌دهد و بر روند تولید نظارت نمی‌کند؟ ما امروز نمی‌توانیم صادرات داشته باشیم، چون قیمت تمام‌شده کالا‌های ایرانی بالاست. نباید صادرات ما فقط نباید به عراق، افغانستان و پاکستان محدود باشد. اگر در امارات کالا به فروش رساندیم، آن زمان است که می‌توانیم رقابت کنیم. البته فروش در کشور‌های عراق و افغانستان افتخار دارد، ولی باید به جایی رسید که کالا‌های ما در دنیا حرفی برای گفتن داشته باشد.