غفلت از حافظ در دیار فردوسی | چرا محافل حافظ خوانی در برخی از شهر‌ها رونق ندارد؟

توجه به روز بزرگداشت حافظ، میراث گرانبهایی است که در مشهد و خراسان کمتر به آن توجه می‌شود.

کد خبر: ۱۸۸۴۵۲

تاریخ : ۲۰ مهر ۱۴۰۲ - ۱۳:۰۳

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، امروز، ۲۰ مهر ماه گرامیداشت خواجه شمس الدین محمد بن بهاءالدین محمد حافظ شیرازی مشهور به لسان الغیب و متخلص به حافظ است که امروزه ایران با نام این شاعر پرآوازه در جهان به خود می‌بالد و غزل‌های شیرین سخنش نقل محافل و دورهمی‌های شاعرانه و دوستانه از ایران باستان تا کنون بوده و هست و ادبیات ایران وامدار این چهره تاریخی و ادبی و عرفانی است. همه قشر آدم، از ادیبان و شاعران گرفته تا آن‌هایی که تنها به دلخوشی تفعلی، دیوانش را تورق می‌کنند، ارادتمند این بزرگ‌شاعر هستند. اما عجیب اینکه که محافل‌خوانی جز در زادگاهش و برخی محافل تخصصی ادیبان، آنطور که بایسته و شایسته ارزشگذاری این شخصیت ارزشمند است، برگزار نمی‌شود. عجیب‌تر اینکه با وجود علاقه اهالی شعر و ادب خراسان، خبری از برگزاری این محافل در مشهد به گوش نمی‌رسد.

وجه ادبی مشهد و خراسان اگرچه با شاهنامه و فردوسی شهرت دارد، اما حافظ نیز در میان اقشار مختلف و محافل ادبی و مردمی به عنوان شاعری نامدار مورد غفلت واقع شده است و نیاز است بیش از پیش این گنجینه گرانبها مورد توجه قرار گیرد.

برنامه‌های موجود اقناع کننده نیست

با طرح این سوال که چرا حافظ شناسی و گرامیداشت این شاعر عزیز در مشهد و خراسان رضوی کم رنگ است به سراغ استاد ادبیات دانشگاه فرهنگیان رفتیم.

مهدی خوشباف در پاسخ به این سوال گفت: ما چون در خراسان و مشهد هستیم و اینجا زادگاه و آرامگاه فردوسی است طبیعتا قطب شاهنامه شناخته می‌شود. اما اینگونه نیست که سخنی از شعرای بزرگی مانند حافظ به میان نیاید.

عضو موسسه خردسرای فردوسی بیان کرد: ما در این مجموعه جلسات هفتگی حافظ خوانی با حضور اساتید متخصص داریم که چندین سال است برگزار می‌شود، همچنین علاوه بر حافظ خوانی، مثنوی خوانی و بیهقی خوانی و دیگر شعرای بنام دیگر را هم در برنامه‌های خود قرار دادیم. در پژوهش‌سرای فردوسی نیز جلسات حافظ خوانی برگزار می‌شود.

عضو انجمن علمی معلمان ادبیات استان خراسان رضوی در ادامه به کم رنگ بودن فعالیت‌های ادبی در رابطه با حافظ‌خوانی در مشهد و خراسان گفت: با شما موافقم و جا دارد در خصوص شعرای بزرگی مانند حافظ بیشتر ورود کنیم ضمن اینکه برنامه‌های موجود نیز  از نظر حجم و کیفیت به برنامه‌های گرامیداشت فردوسی نمی‌رسد و به حدی که اقناع کننده و پاسخگوی شهر مشهد و خراسان باشد نیست.

{$sepehr_key_16506}

در مشهد حافظ شناس کم نداریم

خوشباف تشریح کرد: ما در خراسان حافظ شناس کم نداریم . اساتید متعددی در دانشگاه فردوسی مقالات و کتاب‌های مختلفی در خصوص حافظ نوشته اند. نمی‌توان گفت هیچ برنامه‌ای در خصوص حافظ برگزار نمی‌شود، اما نیاز است مراکز ادبی همچون پژوهش‌سرا‌ها و محافل ادبی تعداد مراسم حافظ خوانی را با کیفیت بیشتری برگزار کنند.

وی دربخشی دیگر از صحبت‌هایش درباره کم‌رنگ بودن محافل حافظ خوانی در بسیاری از شهرها، مسئله مناسبتی برگزار کردن برنامه‌ها را پیش کشید و به این نکته اشاره کرد برنامه‌های مدونی برای برنامه‌های مستمری برای برخی از مناسبت‌ها وجود ندارد و براساس تقویم برنامه‌ریزی می‌شود.

وی در ادامه به نقش معلمان و اساتید ادبیات در علاقمندی دانش آموزان و دانشجویان تاکید کرد و تصریح کرد: برگزاری برنامه‌هایی مانند مشاعره و جلسات حافظ خوانی با محوریت حضور معلمان و اساتید به ویژه آن‌ها که علاقه و مهارت خاصی در حافظ خوانی دارند از جمله برنامه‌های موثر و کم هزینه در مدارس و دانشگاه هاست که می‌تواند به فرهنگ سازی این موضوع کمک کند.

این استاد ادبیات با بیان اینکه برگزاری جلسه کوتاه و چند ساعته حافظ خوانی در مدارس در هفته بزرگداشت حافظ ساده‌ترین مدل نکوداشت این شاعر گرانقدر است، افزود: برگزاری این برنامه‌ها حتما نباید همزمان با ایام بزرگداشت حافظ باشد. هفته آینده و خارج از این زمان هم برگزاری این جلسات ارزشمند است و اقدام ارزشمندی است.

یک نهاد متولی پای کار بیاید

محمد تقوی، استاد ادبیات دانشگاه فردوسی نیز در بخش دیگری از این گفتگو اظهار کرد: توجه به فردوسی در مشهد و خراسان یا توجه به شهریار در تبریز و توجه به حافظ در شیراز یک امر عادی است چرا که بر مبنای زادگاه و منطقه جغرافیایی هر یک از این افراد، مردم آن دیار به آن توجه دارند و بنیادها و مراکز ادبی که بودجه های مشخصی دارند نیز در همین شهرها تشکیل می شود.

تقوی بیان کرد: در محافل دانشگاهی حافظ خوانی مرسوم است اما اگر از بعد تبلیغاتی بخواهیم به این موضوع بپردازیم نیاز است در مشهد، یک نهاد متولی پای کار بیاید و کار تشکیلاتی انجام شود تا به تبع آن، رسانه ها نیز در این مراسمات حضور یابند.

شعرا بومی سازی شده اند

مدیر پژوهشسرای فرهنگ، ادب و هنر ثابت فردوسی نیز در گفتگو با شهرآرانیوز گفت: اینکه به شاهنامه و فردوسی در مقایسه با حافظ و دیگر شعرا در مشهد توجه ویژه ای صورت می گیرد حرف درستی است و امسال در مراسم بزرگداشت فردوسی شاهد این بودیم که ارگان های فرهنگی مختلفی در مشهد، استان و حتی کشور پای کار بودند و همایش و برنامه های مختلفی برگزار کردند.

رویا رستگار با بیان این مطلب که شعرا بومی سازی شده اند اظهار کرد: شاید بتوان گفت فردوسی چون به احیای زبان فارسی و بیان ارزش ها پرداخته و باعث تقویت فرهنگ و تمدن ایرانی شده بیشتر مورد توجه مردم قرار گرفته است. اما باید به این نکته توجه داشت که رویکرد اشعار حافظ عرفانی است و اگر بخواهیم در حوزه ادبیات او را نظم دهنده شعر در نظر بگیریم بهترین شاعر فارسی زبان محسوب می شود همانطور که حافظ در سطح ملی و بین المللی نیز علاقمندان زیادی دارد و گوته، خود را در محتوا و شیوه شاعری پیرو حافظ می داند.