تله کتاب‌های عامه پسند، لذت کتابخوانی را کم می‌کند | کمبود قصه نویسی با محوریت خانواده سالم ایرانی

منصوره مصطفی زاده، کارشناس و نویسنده کتاب کودک و نوجوان در دورهمی کتابفروشی سوره مهر کوهسنگی مشهد با موضوع «کتاب های عامه پسند کودک و نوجوان» به طرح دیدگاه‌ خود پرداخت.

کد خبر: ۱۹۵۰۱۷

تاریخ : ۲۶ آبان ۱۴۰۲ - ۲۲:۴۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، این نویسنده حوزه کودک و نوجوان اظهار کرد: در هر دوره از سنین کودکی و نوجوانی کتاب های مشخصی باید خریداری و مطالعه شود که کتاب های "عامه پسند" برای علاقمند کردن فرزندان به کتاب مناسب است و تا حدی مضر نیست اما آنچه خطرناک و آسیب رسان است گیرکردن و ماندن در آنهاست که در طول زمان، فرد از خواندن کتاب لذت نمی برد.

مصطفی زاده با بیان این مطلب که همه کتاب خوان ها، مطالعه را با کتاب های عامه پسند شروع کردند در خصوص ویژگی های این کتاب ها گفت: در کلاس های نویسندگی می گویند نگو، نشان بده. به این معنا که به صورت غیر مستقیم شرایط و حالات را نویسنده باید توصیف کند که این مزیت کتاب ادبی و هنر نویسنده را نشان می دهد، اما کتاب های عامه پسند خلاف این سبک عمل می کنند. مخاطب این کتاب ها هوش چندانی نیاز نیست صرف کند و خواندنش زحمتی برای خواننده ندارد.

وی افزود: شخصیت پردازی ها خیلی پیچیده نیست و احتمال درگیرشدن مغز خواننده با کتاب بسیار پایین است که این سبک کتاب ها در بازار زیاد است. اگر بخواهم مثال مشابه در حوزه سریال بزنم شبیه سریال های "جومونگ" و "یانگوم" است که قهرمان قصه و شروع و پایان و روند آن برای بیننده مشخص است اما با این حال، مخاطب بارها آن را می بیند که به دلیل عامه پسند بودن آن است. هوش چندانی نمی طلبد اما در عوض اوج احساسات را نمایش می دهد و مخاطب را به لحاظ عاطفی بشدت درگیر می کند تا حدی که فرد می تواند خود را جای او بگذارد.‌

نویسنده کتاب کودک و نوجوان بیان کرد: متن کتاب های عامه پسند بعضا پر از اشکالات املایی و نگارشی است و آرایه های ادبی و پیچش و وزن ادبی قصه ضعیف است اما پردازش و کشش قصه بالاست و همین رمز موفقیت چنین کتاب هایی است که نویسندگان تجاری نیز به دنبال چنین قصه هایی هستند که عمدتا نوجوانان مخاطب چنین کتاب هایی هستند.

منصوره مصطفی زاده در خصوص کتاب های کودک تصریح کرد: امروزه بیشتر والدین گمان می کنند کتاب وسیله ای برای تربیت بچه است و به دنبال خرید کتاب های سلبی و آموزشی هستند که مخاطب خود را امر و نهی می کند، مثلا عصبانی نشو، داد نزن، مهربان باش و ... . در صورتی که کتاب هلی سلبی نه تنها آثار مثبتی ندارند بلکه باعث عذاب وجدان فرزند می شوند و اعتماد بنفس او را کاهش می دهند.

مصطفی زاده با اشاره به آمار ضعیف مطالعه در کشور افزود: والدین باید لذت کتابخوانی را به فرزندان منتقل کنند و او را کم کم از خواندن کتاب های عامه پسند به سمت کتاب های کیفی تر سوق دهند تا از خواندن آنها لذت ببرد و ذائقه اش تقویت شود. نمی توان یک مرتبه سلیقه فرزندان را تغییر داد اما می توان در همان ژانر و سبکی که علاقه دارد کتاب بهتری به او پیشنهاد داد یا برایش خرید و هدیه داد.

وی تصریح کرد: مطالعه کتاب های عامه پسند تا قبل سن ۱۸ سالگی اشکالی ندارد و انتظار یادگیری از کتاب خوانی فرزندان نداشته باشید اما بعد از این سن، باید کم کم به سمت مطالعه کتاب های واقعی برود که هم از لحاظ محتوا و هم ارزش ادبی، کیفیت دارد.

این کارشناس کتاب کودک و نوجوان با انتقاد نسبت به کمبود کتاب مناسب درباره شخصیت‌ها، قهرمانان، تاریخ کشور و داستان های متناسب با فرهنگ داخلی ابراز کرد: متاسفانه کتابی که درباره شخصیت های تاثیرگذار داخلی مانند امام خمینی(ره) نوشته شود و کودک و نوجوان خودش آن را انتخاب کند و بخواند نداریم اما درباره شخصیت هایی مانند ملکه انگلیس و افراد سرشناس غربی و آمریکایی کتاب های خوبی که نوجوان آنها را مطالعه می کند وجود دارد.

این معلم نویسنده ادامه داد: همچنین کتابی که در بستر خانواده سالم ایرانی برای نوجوانان قصه پردازی کند به ویژه دختران وجود ندارد در حالیکه در تمام جهان، دختران کتابخوان های قویتری هستند. کتاب های مورد اقبال، آثار ترجمه شده با فرهنگ غربی هستند که خانواده به معنای واقعی که متناسب با فرهنگ ایرانی باشد را نشان نمی دهد.

مصطفی زاده به برخی ملاک های انتخاب کتاب برای والدین اشاره کرد و افزود: کتاب هایی با متن کم، تصویر با کیفیت و قصه پردازی ساده برای کودکان سنین پیش دبستانی و دبستان مناسب است. کتاب های عامه پسند و کلاسیک و طنز نیز برای سنین نوجوانی مناسب است.