مهم‌ترین عنصر فرهنگ ایران زبان فارسی است

۲ مجموعه مقاله از دکتر حسن انوری منتشر شد.

کد خبر: ۲۰۸۰۳۴

تاریخ : ۰۴ بهمن ۱۴۰۲ - ۱۳:۲۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز «راز ماندگاری ایران» و «معنی زندگی» دو اثر از دکتر حسن انوری از سوی نشر «لنا» منتشر شد.

او در کتاب «راز ماندگاری ایران» به معرفی برخی شاعران کلاسیک ایرانی پرداخت و در آخر مقاله‌ای از خود درباره ایران منتشر کرده است.

نگارنده، زبان فارسی را مهم‌ترین عنصر فرهنگ ایران می‌داند و می‌نویسد: «یک لحظه فکر کنید اگر زبان فارسی نبود، هویت ایرانی چه شکلی پیدا می‌کرد. این است که باید زبان فارسی را بزرگ‌ترین عنصر فرهنگی در ایرانِ معنایی بدانیم.»

انوری در کتاب «راز ماندگاری ایران» با عنوان هایی، چون «بخوان داستان و بیفزای مهر»، «جریان سیال ذهن: زندگی و آثار سعدی»، «معنی بیگانه، صائب تبریزی»، «نگاهی دیگر»، «یگانه روزگاران» به بررسی آثار ادب فارسی پرداخته است.

او درباره سعدی نوشته است: «خیلی جوان بودم، سیزده، چهارده ساله، که شعر سعدی را کشف کردم. گزیده‌ای از غزل هایش را که در قطع بغلی چاپ شده بود در میان کتاب‌های پدرم پیدا کردم. غزل‌ها را بار‌ها و بار‌ها می‌خواندم، شعر نبود بلکه جریان سیال ذهنیت بود که روی کاغذ تراویده بود و مرا می‌ربود و از خود بی خود می‌کرد.»

این استاد ادب فارسی، سعدی را یکی از چهار رکن فرهنگ ایرانی معرفی می‌کند و می‌نویسد: «زادگان بزرگ آدمی که فرهنگ و روح انسانی را عظمت و اعتلا بخشیده اند و بدان شرف و ارج داده اند، چون هومر یونانی، دانته ایتالیایی، شکسپیر انگلیسی، گوته آلمانی و امثال ایشان بنیان گذاران فرهنگ بشری هستند. اگر اینان نبودند، فرهنگ اوج و تعالی نمی‌یافت و مفهوم انسانیت ژرفایی نمی‌گرفت.»

از منظر انوری، سعدی در یکی از خون بارترین ر وزگاران تاریخ جهان زندگی و سقوط آدمی را به پایین‌ترین جایگاه اخلاق و رذالت مشاهده کرد. با این همه عشق را، که شرف آدمی را در آن می‌دانست، فراموش نکرد و برخی از زیباترین نغمه‌های عاشقانه جهان را در زبان فارسی به وجود آورد.

«راز ماندگاری ایران» بخش پایانی این کتاب است. نویسنده در این بخش ضمن نقد ادعای ترکان مبنی بر تعلق مولانا با آن دیار می‌گوید که باشد جسم مولانا از آنِ شما باشد، اما روح مولانا، که نمی‌توانید آن را درک کنید، از آنِ ایران است. در این عبارت نیز ایران همان معنا را دارد که در شعر فردوسی است. پس می‌توان گفت ایران حاکی از یک معنای مکانی است که در مرز‌های رسمی امروز آن را مشخص می‌کند. این استاد زبان فارسی، راز ماندگاری ایران را نخست زبان فارسی، هوش مردمی و روحیه مسالمت آمیز و جذاب و در عین حال سازش کار با فرهنگ بیگانگان می‌داند.

کتاب «معنی زندگی» نیز مجموعه ۱۰ مقاله در حوزه زبان و ادبیات فارسی است. او هدف تمدن را پرورش همه انسان‌ها در سطحی از تعالی می‌داند و معتقد است جامعه باید طوری اداره شود که عدالت، آزادی و تساهل نهادینه شود و همگان به طور نسبی از تربیتی والا و متعالی بهره‌مند شوند. در این صورت است که سعادت ملّی و جهانی حاصل می‌شود و زندگی معنا پیدا می‌کند.

{$sepehr_key_35926}

حسن انوری از سال ۱۳۴۱ تا سال ۱۴۰۱ در لغت نامه دهخدا به کار مشغول بود. وی در یادداشت نخست این اثر نگاهی به فعالیت‌های خود در لغت نامه کرده است و از تجربه ۶۰ سال کار در این نهاد فرهنگی می‌گوید و خاطراتی از سال‌ها فعالیت در آنجا را نقل می‌کند. درباره خداحافظی اش از آنجا نیز چنین می‌نویسد: «سازمان لغت نامه دهخدا یکی از سازمان‌های وابسته به دانشگاه تهران است. رئیس آن را رئیس دانشگاه تهران تعیین می‌کند. به تازگی رئیس دانشگاه خانمی را به ریاست سازمان لغت نامه تعیین کرد بی آنکه مدت ریاست رئیس قبلی تمام شده باشد. مطلع شدیم که می‌خواهند در سازمان لغت نامه تغییراتی بدهند. به رئیس جدید گفتم در تغییراتی که می‌خواهد بدهد عجله نکند، دو هفته مطالعه کند، کارمندان را بشناسد، بعد دست به عمل بزند. اما متأسفانه صبح روز بعد سرپرست مؤلفان لغت نامه را که بانویی فرهیخته و آشنا به امور لغت نامه بود و با جان و دل برای لغت نامه کار می‌کرد در اختیار کارگزینی قرار داد و همچنین متصدی امور بین الملل را. فضای آرام لغت نامه شد فضایی ناآرام و تحمل ناپذیر، لااقل برای من که از شصت سال پیش پیوسته در آرامش کار کرده بودم. در آستان نود سالگی در فضای جدید و با آدم‌های جدید کار کردن برایم ناگوار بود. از این رو لغت نامه را ترک کردم. فردای آن روز همه مؤلفان نیز جز یک تن لغت نامه را ترک کرده بودند.»

«دشواری‌های فرهنگ نویسی در زبان فارسی»، «تجربه‌های من در فرهنگ نویسی»، «آسیب شناسی زبان فارسی»، «ایران در شاهنامه»، «اسطوره و شعر»، «روز حافظ»، «روز زبان فارسی-شهریار» و «معنی زندگی» عنوان‌های برخی از دیگر مقالات دکتر انوری است که در این اثر منتشر شده است.

«معنی زندگی» در ۱۳۵ صفحه و به بهای ۸۵ هزار تومان و «راز ماندگار ایران» در ۱۹۰ صفحه و به قیمت ۱۶۵هزارتومان عرضه شده است.