گوشه‌کنایه‌های زهرآگین!

درباره افرادی که ارتباطاتشان با طعنه و کنایه آمیخته شده است

کد خبر: ۲۲۴

تاریخ : ۲۶ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۶:۴۱

نوشته

ملیحه ابراهیمی| امکان ندارد دوروبرتان را فقط افرادی گرفته باشند که مبادی آداب باشند و در چهار‌چوب عرف و ادب سخن بگویند؛ البته امیدواریم روزی چنین اتفاقی بیفتد. حتما پیش آمده که سر و کارتان به افرادی بیفتد و شاهد رفتارهایی از آن‌ها باشید که برایتان غیر قابل پیش‌بینی و عجیب بوده است. اصلا منظورمان برخوردهای فیزیکی نیست؛ گاهی ارتباط‌های کلامی هم عواقب بدی به‌دنبال دارد، درست مثل آن‌هایی که کنترل زبانشان را ندارند و با طعنه و کنایه، با دیگران ارتباط کلامی برقرار می‌کنند. برای آشنایی بیشتر با این افراد بد نیست چند خطی همراهمان باشید.

کنایه با چاشنی اعتراض
آپارتمان‌نشینی قواعد و اصول خاص خود را دارد که متأسفانه خیلی‌ها از رعایت آن، امتناع می‌کنند. دیگر گذشت آن زمان که هر دعوا و مشاجره‌ای بین همسایگان، به جمله «‌چهاردیواری، اختیاری» ختم می‌شد. این روزها همان‌طور‌که آپارتمان‌های چند‌طبقه جای خانه‌های ویلایی را گرفته است، شرایط و نوع برخورد افراد نیز انگار متفاوت شده است. طرف مهمان دعوت کرده و مشغول پذیرایی از آن‌هاست که یک‌باره، آقای همسایه واحد روبه‌رو، زنگ در را چند‌ثانیه متوالی نگه می‌دارد و به‌محض باز‌شدن در با زخم‌زبان و تن صدای بالا از زیادیِ کفش‌های مهمان‌ها گلایه می‌کند. چه اشکالی دارد که برای یک بار هم که شده، قبل از آنکه زنگ در را بزنید، خم شوید و کفش‌ها را کنار هم جفت کنید تا علاوه‌بر خودتان، همسایه‌های دیگر هم که قصد عبور دارند، راحت‌تر رفت‌و‌آمد کنند.

از کاه کوه نسازید
خدا نکند که یک لحظه پشت فرمان بخواهید تغییر مسیر دهید و انحراف به چپ ناگهانی داشته باشید؛ طرف سرش را از پنجره بیرون می‌آورد و شروع به بد‌و‌بیراه می‌کند؛ حرف‌هایی که بعضا باعث می‌شود طرفین با یکدیگر دست‌به‌یقه شوند. کنترل‌نکردن خشم ازسوی برخی افراد در جامعه باعث شده است آمار جرائم، سیر صعودی به خود بگیرد. چه اشکالی دارد شخصی را که مرتکب یک تخلف حین رانندگی شده است و بلافاصله عذرخواهی می‌کند، با جمله «خواهش می‌کنم» یا حتی یک لبخند بدرقه کنید، نه اینکه از کاه کوه بسازید؟

رنجش کلامی ممنوع
چرا وقتی در عالم همکاری، کنار‌دستی‌تان یک سؤال از شما می‌پرسد، سعی می‌کنید برای پاسخ، از بدترین واژه‌های ممکن که باعث آزار و اذیت روحی طرف مقابلتان می‌شود، استفاده کنید؟ رنجشی که در کلام شماست باعث می‌شود روابط چندین‌ساله‌تان که بعضا با روابط خانوادگی نیز ادغام شده است، دچار خدشه شود و شکاف عمیقی بین شما و دوست چندین‌ساله‌تان ایجاد کند.

راهنمایی دور از کنایه
قدیمی ها بیراه نمی گویند که قبل از هر حرفی، آن را در دهانتان یک بار بچرخانید. گاهی پیش می‌آید که زائر و مسافر ی در مشهد، سرگردانِ یک نشانی است. شاید آن نشانی برای شما بسیار مشخص باشد، اما پیدا‌کردنش برای فرد شهرستانی که از محیطی کوچک برای اولین‌بار پا به شهری بزرگ گذاشته است، بسیار سخت است. به‌جای زخم زبان‌زدن و مثلا گفتن اینکه «مگه میدان به این بزرگی رو نمی‌بینی؟ کور شه این تابلو که شما رو نمی‌بینه!» زائر و مسافر را راهنمایی کنید تا از سردرگمی نجات پیدا کند.

بدهکار باشید نه طلبکار
یک ذهنیت اشتباه درباره مشهدی‌ها وجود دارد و آن این است که آن‌ها به دست‌فرمان‌ عجیب‌و‌غریبشان در کل کشور زبانزد هستند. در حالیکه معضل رانندگی و عدم توجه به قوانین مربوط به همه ایرانی‌ها می‌شود.
بیشتر قریب‌به‌اتفاق ما عادت کرده‌ایم وقتی جایی کار داریم‌، خودرویمان را جلو در آن خانه یا مغازه یا... پارک کنیم؛ نه نیم‌سانت پایین‌تر و نه نیم‌سانت بالاتر!
در‌این‌بین افرادی هستند که یک توجیه برای این کار دارند؛ آن‌ها می‌گویند اشکالی ندارد که برای یک خرید کوتاه، ماشینشان را جلو در منزلی که تابلو هشدار‌دهنده «‌پارک ممنوع» یا «پارک= پنچری» دارد، پارک کنند. دست آخر هم وقتی با اعتراض صاحب‌خانه روبه‌رومی‌شوند، طوری با نیش و کنایه برخورد می‌کنند که طرف بدهکار هم می‌شود!

نکته:
تعداد خانم‌هایی که عادت به زخم زبان زدن دارند، از آقایان بیشتر است؛ چون بروز خشونت‌های کلامی در خانم‌ها رایج‌تر از آقایان است و در مقابل مردها سردمدار بروز خشونت‌های فیزیکی هستند.

زیر ذره بین اسلام
به‌طور‌کلی اذیت و آزار مومن در اسلام حرام است. بنا‌بر روایات، احترام به افراد، از احترام به کعبه مهم‌تر است. اهمیت این مسئله به‌حدی است که در صد‌و‌چهارمین سوره قرآن، ‌الهمزه، چنین آمده است: «وای بر هر عیب‌جوی طعنه‌زننده‌ای».
امام باقر(ع) درباره این گفته خداوند که «با مردم به زبان خوش سخن بگویید» فرموده است:بهترین سخنى که دوست دارید مردم به شما بگویند، به آن‌ها بگویید؛ چرا‌که خداوند، لعنت‌کننده، دشنام‌دهنده، زخم‌زبان‌زن بر مومنان، زشت‌گفتار، بد‌زبان و گداى سمج را دشمن مى‌دارد .
(امالى صدوق، ص‌326)

صرفا جهت اطلاع
جالب است بدانید افرادی که با طعنه‌، نیش و کنایه صحبت می‌کنند، دچار یک نوع عادت شده‌اند؛ عادتی که انگار در پوست و خون و استخوانشان رخنه کرده است. اگر اطرافتان چنین افرادی را دارید بد نیست از خصوصیات اخلاقی‌شان بیشتر بدانید:
آستانه تحملشان بسیار پایین است
دچار استرس پنهان هستند
کنترل خشمشان را ندارند
دچار یک سوءتفاهم از مسائل حل‌نشدنی در گذشته هستند
اعتماد‌به‌نفس ندارند
مهارت‌های ارتباطی را فرا‌نگرفته‌اند
در مسئله یادگیری ضعیف عمل کرده‌اند
تمایل به خشونت کلامی نشانه بی‌ثباتی روحی و روانی است
منفی‌باف هستند

وظیفه ما چیست؟
خونسردی خود را حفظ کنید
مدارا در پیش بگیرید
مقابله به مثل نکنید
با لطافت و ملایمت برخورد کنید
سعی کنید با این قبیل افراد در محیط‌هایی آرام و دور از تنش صحبت کنید
انتقاد‌پذیر باشید