بار تغییرات اقلیمی بر دوش مردم غریب افغانستان

سیل در افغانستان یک فاجعه طبیعی مکرر است که جوامع و زیرساخت‌های این کشور را با چالش‌های قابل توجهی مواجه می‌کند.

کد خبر: ۲۲۸۳۴۳

تاریخ : ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۲:۵۵

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، باران‌های شدید و جاری شدن سیل‌های ویرانگر، روز جمعه گذشته باعث طغیان رودخانه‌ها شد و حجم زیادی از آب و گل و لای را به زمین‌های کشاورزی در روستا‌ها در چندین ولایات افغانستان آورد که بر اساس آمار برنامه جهانی غذای سازمان ملل بیش از ۳۰۰ نفر در جریان سیلاب‌ها جان باخته و هزاران خانه در روستا‌های ولایات شمال افغانستان را ویران کرده است.

رئیس سازمان نجات کودکان تاکید کرد حدود ۴۰ هزار کودک در ولایت بغلان خانه‌های خود را از دست داده‌اند.

بر اساس گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا)، بارش شدید باران و جاری شدن سیل در روز‌های جمعه و شنبه در ۲۱ شهرستان ولایات بدخشان، بغلان و تخار در شمال شرقی افغانستان منجر به آبگرفتگی شد و وسعت سیل بسیاری از روستاییان را غافلگیر کرد.

بارندگی روز جمعه همچنین خسارات سنگینی را در ولایت بدخشان و غرب هرات وارد کرده و به گفته «احمد سیر ساجد»، رئیس اداره مدیریت حوادث طبیعی در ولایت تخار این سیلاب‌ها علاوه بر تلفات انسانی، خسارات مالی هنگفتی را نیز به مردم وارد کرده است.

بارندگی شدید و سیل در افغانستان غیرعادی بوده و رنج‌های گسترده‌ای را به بار آورده است. در هشت سال گذشته، افغانستان هشت رویداد بارندگی را با ۱۰۰ میلی متر یا بیشتر در یک دوره ۴۸ ساعته تجربه کرده است.

سازمان ملل، افغانستان را به عنوان یکی از آسیب پذیرترین کشور‌ها در برابر بحران آب و هوا فهرست می‌کند.

برنامه جهانی غذا گزارش داده است که در جریان سیل اخیر بیش از ۱۰۰۰ خانه ویران شده و خانواده‌های زیادی بی خانمان و آسیب پذیر شده‌اند. شمار قربانیان همچنان در حال افزایش است و امدادگران اورژانس برای رسیدن به مناطق دورافتاده و غیرقابل دسترس تلاش می‌کنند.

به گفته کارشناسان زمستان نسبتا خشک افغانستان جذب بارندگی را برای خاک دشوارتر کرده است. باران سیل‌آسا و سیل هر سال در افغانستان قربانی می‌گیرد، به‌ویژه خانه‌های گلی در روستا‌های دورافتاده آسیب‌پذیری بیشتری دارند.

به گفته سازمان ملل افغانستان ششمین کشوری است که بیشترین آسیب‌پذیری و کمترین آمادگی را در برابر تغییرات اقلیمی دارد.

دلایل آسیب‌پذیری افغانستان در برابر بلایای طبیعی چیست؟

افغانستان کشوری است که به شدت در معرض بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل، ریزش بهمن، رانش زمین و خشکسالی قرار گرفته و ویژگی‌های جغرافیایی، ساختار کوهستانی و اقلیم افغانستان و همچنین سطح پایین توسعه، آسیب‌پذیری آن را در برابر بلایای طبیعی افزایش می‌دهد.

سال‌ها درگیری، مکانیسم‌ها و ظرفیت‌های حفاظتی این کشور در مبارزه با بلایای طبیعی را تضعیف کرده و خسارات اقتصادی و جانی به کشور وارد کرده است. همچنین از آنجایی که آب و هوای افغانستان خشک و نیمه خشک است، اختلاف دمای زیادی بین فصول گرم و سرد وجود دارد. این وضعیت خطر وقوع بلایای طبیعی را افزایش می‌دهد که باعث خسارات مکرر به جان انسان‌ها، معیشت و اموال عمومی و خصوصی می‌شود.

علاوه بر این، تغییر اقلیم به دلیل وابستگی افغانستان به منابع طبیعی و اثرات تغییرات آب و هوایی بر این کشور، خطر بلایای طبیعی به‌ویژه تأثیر سیل بر بهره وری کشاورزی و اثرات منفی خشکسالی بر منابع آبی را افزایش می‌دهد و به همین دلایل، افغانستان در برابر بلایای طبیعی در موقعیت بسیار حساسی قرار دارد.

به گزارش آناتولی، شایع‌ترین نوع بلایای طبیعی که افغانستان با آن مواجه است، سیل است. این کشور به شدت مستعد طغیان رودخانه‌ها ناشی از شیب‌های تند در ارتفاعات است. سیل معمولاً در نتیجه ذوب سریع برف همراه با بارندگی شدید رخ می‌دهد. بیشتر رودخانه‌های این کشور از کوه‌ها سرچشمه می‌گیرند و از برف و یخچال‌های طبیعی تغذیه می‌شوند. علاوه بر این، کمبود پوشش گیاهی در مناطق کوهستانی و فرسایش مناطق کوهستانی نیز در وقوع سیلاب نقش داشته و سیلاب‌های شهری به‌دلیل بارندگی شدید و سیستم‌های زهکشی ناکافی رخ می‌دهد.

بر اساس داده‌هایی مانند مدل‌های آب و هوای جهانی (GCMs)، می‌توان گفت که سیل آسیب‌های جدی به اقتصاد و جامعه افغانستان وارد می‌کند و این فاجعه خطرات قابل توجهی را در سراسر کشور به همراه دارد. بر همین اساس، انتظار می‌رود خشکسالی نیز در افغانستان در آینده افزایش یابد. عوامل اصلی این افزایش کاهش بارندگی و افزایش دمای ناشی از تغییرات آب و هوایی است که خطر خشکسالی را به میان آورده و تقاضا برای منابع آب را افزایش می‌دهد.

از آغاز دوره صنعتی شدن تاکنون جهان حدود ۱.۱ درجه سانتیگرام گرم شده است و این روند همچنان ادامه دارد مگر اینکه دولت‌ها برای کاهش شدید گاز‌های گلخانه‌ای کاری انجام دهند.

منبع: ایسنا