سینمای ایران، بزرگ و شناخته‌شده است

اظهارات تهیه‌کننده سوئیسی در مشهد درباره مشکلات یافتن تهیه‌کننده برای تولید فیلم

کد خبر: ۲۳۳

تاریخ : ۲۶ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۶:۵۹

نوشته

غلامرضا زوزنی| همان‌طور که در اخبار این صفحه در روزهای گذشته خواندید، گروه هنر‌و تجربه «هفته فیلم اروپا» را در سال 2019میلادی که از 18خرداد آغاز شده و تا 27 همین ماه ادامه دارد، در سینما هویزه مشهد برگزار کرده‌است. در این هفته 19فیلم از 19کشور هم‌زمان در 6شهر ایران برای علاقه‌مندان، به نمایش گذاشته می‌شود. سینماهویزه مشهد هم دو سئانس ساعت17 و 19 در روز را به نمایش این فیلم‌ها اختصاص داده است.
«مردی به نام اووه»، «ایرینا» «زمستان بی‌انتها»، «پسری که غذای پرنده می‌خورد»، «یک مرد خوشبخت»، «قاچاق هندریکس»، «ارتش خاموش»، «درخت»، «اوتویا: 22ژوئیه»، «دره تاریک»، «ردپا»، «زیارت»، «پائولین و پائولت»، «آوا و نوا»، «محوشدگی»، «بیشتر از عسل»، «آخرین معامله»، «نان سیاه» و «او آن پسر بود» فیلم‌هایی است که در این رویداد روی پرده سینماهویزه نقش بسته است. این فیلم‌ها از کشورهای سوئد، بلغارستان، مجارستان، یونان، دانمارک، قبرس، هلند، اسلوونی، نروژ، اتریش، لهستان، پرتغال، بلژیک، اسلوواکی، آلمان، سوئیس، فنلاند، اسپانیا و ایتالیا برای اکران در این هفته فیلم به ایران فرستاده شده‌اند.
هفته فیلم اروپا با استقبال سینمادوستان مشهدی همراه بود. در خلال برنامه‌های جانبی این هفته، عصر جمعه کارگاه «درباره فیلم- تولید فیلم هنری» با حضور مهرداد اسکویی، مستندساز مطرح کشورمان و تیری اسپیچر، تهیه‌کننده سوئیسی، برگزار شد که در ادامه بخش‌هایی از آنچه در این کارگاه گفته شد، خواهد آمد.

جایگاهمان را در دنیا از دست ندهیم
در ابتدای این جلسه، مهرداد اسکویی درباره ضرورت پیدا کردن تهیه‌کننده برای تولید فیلم سخن گفت و صرف راهیابی یک اثر هنری به جشنواره‌ها را برای موفقیت آن کافی ندانست: «حتی اگر فیلم‌سازی موفق شود تهیه‌کننده‌ای را داخل یا خارج از ایران برای حمایت از فیلمش بیابد، با مشکلاتی روبه‌رو خواهد بود؛ چراکه معمولا تهیه‌کننده‌ها بخش زیادی از محتوای فیلم را به خودشان اختصاص می‌دهند. این موضوع، فیلم‌سازهای بزرگ را که می‌خواهند فیلم خودشان را بسازند، متوقف می‌کند، بنابراین نیاز است که برای پیدا کردن تهیه‌کننده تلاش بیشتری شود.»
به نظر او تلاش برای همکاری با تهیه‌کننده‌های خارجی هم اغلب بی‌نتیجه است؛ چراکه آن‌ها سرمایه‌شان را برای کشور خودشان نگه می‌دارند، حتی اگر کسی موفق شود با یک تهیه‌کننده خارجی به توافق برسد، بازهم آن‌ها فیلم‌ساز را مجبور می‌کنند بخش درخورتوجهی از پول را در کشور تهیه‌کننده خرج کند.
این مستندساز نظرش را درباره اهمیت سابقه یک فیلم‌ساز برای جلب نظر تهیه‌کنندگان جهانی این‌گونه بیان کرد: کارنامه کاری فیلم‌ساز، برای یافتن تهیه‌کننده مهم است؛ مثلا یکی از مستندهایی که من ساختم، در 130جشنواره داخلی و خارجی حضور یافت و توانست 140جایزه دریافت کند و همین باعث شد تهیه‌کننده‌های زیادی به‌سراغم بیایند و تمایل داشته باشند با آن‌ها همکاری کنم.
اسکویی در ادامه به آسیب‌شناسی حضور فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌های خارجی پرداخت و درباره جایگاه تنزل‌یافته فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی، سخن گفت: «سینمای ایران به یک زبان شاعرانه در تولید دست یافته است که این زبان را دنیا پذیرفته، دوست دارد و از آن استقبال کرده است اما این زبان به تکرار افتاده و از خلاقیت دور مانده است. باید مسیر متفاوتی را در این راه پیدا کنیم و با خلاقیت، جایگاهی را که کشورهای دیگر می‌خواهند از ما بگیرند، برای خودمان نگه داریم. بعضی از ما گمان می‌کنیم ساخت فیلم ارزان و فرستادن آن به جشنواره، کارگشاست اما باید بگویم این روش، دیگر حرفه‌ای نیست و دنیا به‌دنبال سینمای حرفه‌ای است. ما باید با حفظ زبانی که در سینما داریم، تکنیک را هم به آن اضافه و از یکدیگر حمایت کنیم تا بتوانیم در جایگاه خودمان در دنیا بایستیم.»
کارگردان مستند «رؤیاهای دم‌صبح»، رویداد هفته فیلم اروپا را حلقه وصلی میان نسل قدیم و نسل جدید فیلم‌سازی خواند و این مهم را باعث آشنایی مستندسازان با فیلم‌سازان بزرگ دنیا معرفی کرد و نتیجه‌اش را زنده نگهداشتن سینمای ایران برای آینده دانست.

عایدی مشارکت با فیلم‌سازان چیست؟
تری اسپیچر، تهیه‌کننده سوئیسی، هم که همراه مهرداد اسکویی برای شرکت در این کارگاه به مشهد سفر کرده بود، درباره شیوه‌های جذب تهیه‌کننده خارجی به حضار توصیه‌هایی کرد: «سینمای ایران، سینمای بزرگ و شناخته‌شده‌ای در جهان است. ما با مشکلات و محدودیت‌های فیلم‌سازان در این کشور آشنا هستیم اما با وجود این و با اینکه معاهده‌ای بر این پایه بین دو کشور ایران و سوئیس وجود ندارد، مشتاقیم بدانیم از مشارکت ما با فیلم‌سازان ایرانی چه چیزی عایدمان می‌شود؛ چراکه باور دارم تهیه کردن یک فیلم، کار پیچیده‌ای است و اگر کسی موفق شود نظر تهیه‌کننده‌ای را به خود جلب کند، درواقع پولی که دریافت می‌کند، پاداش کاری است که انجام می‌دهد.»
این تهیه‌کننده سوئیسی با بیان اینکه همه کشور‌ها بودجه‌ای برای سرمایه‌گذاری برروی فیلم‌های خارجی دارند، خطرهایی را هم برای آن‌ها برشمرد: «سرمایه‌گذاری خارجی روی فیلم، خطرهایی را به‌دنبال دارد؛ ازجمله آن خطرها این است که استقلال فیلم‌ساز را از او می‌گیرد. من خودم بعد از اینکه با فیلم‌سازی به توافق رسیدم، به او آزادی می‌دهم تا آن‌طور که لازم است، به نویسنده‌اش پروبال بدهد و از او مراقبت کند که یک متن بومی بنویسد. این تجربه را در مراقبت از یک فیلم‌ساز خارجی داشته و تمام تلاشم را کرده‌ام تا او بتواند فیلم خودش را بسازد.»

تولید را طول بدهید
در رفت‌‌وبرگشت‌های گفت‌وگو، دوباره نوبت به مهرداد اسکویی رسید و او درباره اینکه «فیلم‌ساز ابتدا باید فیلمش را بسازد، بعد دنبال تهیه‌کننده بگردد» نظرهایی داد که برای فیلم‌سازان جوان تامل‌برانگیز بود: «باید بدانید فیلم ساخته‌شده را کسی نمی‌خرد، فقط شما می‌توانید آن را به جشنواره‌ها بفرستید. اصل بر این است که فیلم باید در طول تولید، هزینه‌های خودش را و حتی بیشتر از آن را دربیاورد. فیلم‌سازهای حرفه‌ای آن‌قدر فیلمشان را طول می‌دهند که بتوانند برای همه هزینه‌های فیلم، تهیه‌کننده یا سرمایه‌گذار پیدا کنند. درواقع این فیلم‌ساز‌ها در طول تولید فیلم، آن‌قدر پول درمی‌آورند که اگر فیلمشان هم نفروخت، مهم نباشد.»
به گفته اسکویی، برخلاف همه‌جای دنیا ما تقویم فیلم‌سازی‌مان را براساس جشنواره‌ها می‌بندیم.
او خطاب به فیلم‌سازان حاضر در جلسه گفت: حتی اگر فیلم شما در جشنواره‌ها موفق شد، مگر جشنواره‌ها چقدر جایزه می‌دهند که بخواهیم کار بعدی را شروع کنیم؟ باید آن‌قدر روی کار زمان گذاشت و کار را خوب از آب درآورد که همه دنبال فیلم‌ساز باشند و بخواهند با او همکاری کنند.

دنیا به اندازه کافی، فیلم دارد
اما اسپیچر در ادامه، نقدی هم به صحبت‌های اسکویی وارد کرد. او درباره صرف زمان زیاد برای تولید فیلم و پیدا کردن تهیه‌کننده گفت: داشتن زمان کافی برای تولید فیلم، یک عنصر طلایی است
اما همیشه این عنصر دراختیار فیلم‌ساز نیست. صرف زمان زیاد برای تولید فیلم، مشکلاتی را به‌همراه دارد، حتی امکان دارد پروژه را با شکست روبه‌ر‌و کند یا سازنده را از ادامه کار بیزار کند.
مهمان سوئیسی مشهدی‌ها فیلم‌ساز‌ها را افرادی دانست که عاشق کارشان هستند و آن‌ها را به‌دور از انفعال تعریف کرد: «در دنیا به اندازه کافی فیلم وجود دارد و کسی محتاج فیلم شما نیست، پس شما برای ساخت فیلمی که فکر می‌کنید نیاز است تولید شود، باید عملگرا باشید. اگر فیلم شما تهیه‌کننده نداشت، برای ساختش باید خودتان همه تلاشتان را به‌کار گیرید تا آن را بسازید. باید از دارایی‌هایتان هزینه کنید. بالاخره فیلم‌سازی یک کار تیمی است و شما یا باید برای تیم هزینه کنید یا باید آن را به‌تنهایی بسازید، با این حال بی‌پولی و تولید تنهایی فیلم هم آسیب‌هایی به‌همراه دارد که باید آن‌ها را هم درنظر گرفت.»
به نظر او این نوع تولید، قدری از کیفیت فیلم می‌کاهد و این هزینه‌ای است که فیلم‌ساز باید بابت تنهایی و ارزان ساختن فیلم بپردازد.