مرور و معرفی کتاب‌هایی درباره امام حسین (علیه السلام)

به مناسبت فرارسیدن ایام عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام به مرور و معرفی کتاب‌هایی در زمینه حماسه قیام امام حسین (ع) پرداختیم.

کد خبر: ۲۳۷۹۱۶

تاریخ : ۱۹ تير ۱۴۰۳ - ۱۲:۴۹

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، در ایام محرم، سراسر دنیا عزاداری برپا می‌شود، این زمان فرصت مناسبی است تا در کنار عزا، معرفت و شعور حسینی هم پیدا کنیم. ما مثل همیشه معتقدیم که بهترین راه شناخت و معرفت، خواندن کتاب درباره امام حسین علیه السلام است. عاشورا مهم‌ترین واقعه در فرهنگ شیعیان بوده، این روز اتفاق و تجربه‌ای قدسی، واقعه‌ای تاریخی، رفتاری دینی، آیین و اسطوره است. تأثیر فرهنگ حسینی را می‌توان در زوایای زندگی شیعیان همچون مسائل اجتماعی، فرهنگی، علمی، هنری، شعر، نثر و موسیقی، … مشاهده کرد. قیام امام حسین علیه‌السلام و واقعه‌ عاشورا از عوامل مهم تأثیرگذار بر ادبیات ایران است؛ طوری که با گذشت قرن‌ها از آن واقعه نویسندگان و شاعران در نوشته‌های مکتوب خود  این واقعه را روایت کردند. ادبیات عاشورایی از غنی‌ترین و حماسی‌ترین ذخایر فکری و احساسی مکتب شیعه است و به تبع آن، نویسندگان متعددی به خلق آثار داستانی و غیرداستانی، متون علمی و پژوهشی، ادبیات نمایشی، مقتل‌نگاری، … پرداخته‌اند.

کتابی برای نوجوانان پر احساس

کتاب «گوشه ششم عاشقی» مجموعه داستان‌های عاشورایی اثر سیدمحمد سادات اخوی است. نویسنده می‌گوید این کتاب را برای نوجوانان نوشته و معتقد است آن‌ها پر از احساس و دانایی هستند و بهتر می‌توانند داستان را دسته‌بندی و متوجه شوند.

نگاهی کلی و جامع از عملکرد شخصیت‌های اثرگذار عاشورا

کتاب «فتح خون» اثر مرتضی آوینی است که اتفاقات ماجرای عاشورا را تجزیه و تحلیل می‌کند. این نویسنده کتاب را به دو بخش تقسیم کرده و از دو زاویه به واقعه‌ عاشورا نگریسته است. در این کتاب رویداد‌های مهمی را که نقشی در شکل‌گیری این حادثه داشته‌اند از نظر می‌گذارند. این وقایع عموماً از سال ۶۰ تا سال ۶۱ هجری است. در این صورت، خواننده نگاهی کلی و جامع از عملکرد شخصیت‌های اثرگذار و دگرگونی وضیعت فردی و اجتماعی آنان در واقعه‌ی کربلا را در دست دارد.

نگاهی دوباره و فهمی دیگرگونه از کربلا

کتاب «تنها علاج» مجموعه‌ای نظام‌مند از نگاهی دوباره و فهمی دیگرگونه از کربلاست که در مجموعه آثار عاشورایی به نام زیر خیمه‌ حسین منعکس شده و در این کتاب به صورت کامل‌تر و جامع‌تر آمده است. سیدعلی‌اصغر علوی این کتاب را نوشته و نشر سدید آن را منتشر کرده است.

اثر دوجلدی شهید مطهری از واقع عاشورا

کتاب «حماسه‌ حسینی»، مجموعه دوجلدی از مرتضی مطهری است که حاوی همه‌ سخنرانی‌ها و یادداشت‌های او پیرامون عاشورا و واقعه کربلا و تحریفات تاریخی صورت گرفته آن است. حادثه‌ کربلا برای ما مردم خواهی‌نخواهی یک حادثه‌ بزرگ اجتماعی است؛ یعنی این حادثه در تربیت ما، در خُلق و خوی ما اثر دارد، حادثه‌ای است که خودبه‌خود، بدون اینکه هیچ قدرتی ما مردم را مجبور کرده باشد، میلیون‌ها نفر و قهراً میلیون‌ها ساعت برای شنیدن و استماع قضایای مربوط به آن صرف می‌کنیم.

روزنوشت‌های انتقال ضریح امام حسین علیه السلام از قم به کربلا

کتاب «پنجره‌های تشنه» روزنوشت‌های انتقال ضریح امام حسین علیه السلام از قم به کربلا است؛ کتابی که به روایت خوانندگان آن قلمی ساده و روان و عامیانه دارد. ماجرای ساخت و انتقال ضریح مطهر امام حسین علیه السلام برای حدود یک دهه قبل است. ماجرایی که از آن چیز‌هایی در رسانه شنیده‌ایم. بعضی‌ها هم که می‌توانستیم، به بازدید از ضریح رفتیم و بعضی‌ها نیز زمان انتقال ضریح به استقبالش رفتند. رهبر انقلاب درباره این کتاب نوشته‌اند: بسیار خوب و با ذوق و سلیقه نوشته شده است؛ و با نگاه هنرمندانه کنجکاو و نکته یاب.

سقای آب و ادب، درباره حضرت عباس (ع)

کتاب «سقای آب و ادب»، در این نوشته اتفاقاتی را مشاهده می‌کنیم که هر بار از دید شخصیت‌ها و وقایع گوناگون بیان می‌شود. یک فصل عباس (ع)، عباس علی‌ست، یک فصل عباس ام‌البنین، فصل دیگر عباس عباس، فصل چهارم عباس سکینه و دیگر عباس مواسات، عباس زینب، عباس ادب، عباس حسین، عباس فرشتگان، عباس فاطمه… تا اینگونه از علی تا فاطمه همه از عباس بگویند. زبان ادبی، خلاقیت در مضمون‌پردازی، استفاده از برداشت‌های مناسب تاریخی و… از ویژگی‌هایی است که در این کتاب دیده می‌شود.

روایت زندگی حضرت عباس علیه السلام برای نوجوانان

کتاب‌های زیادی در قالب‌های متنوع درباره  موضوعات مربوط محرم و عاشورا و امام حسین علیه السلام منتشره شده، اما سهم مخاطب نوجوان در این کتاب‌ها مثل همیشه ناچیز است. همان معدود کتاب‌ها هم اغلب یا جذاب نیستند یا دچار ضعف در محتوا و قلم هستند. یکی از آن کتاب‌ها «برادر من تویی» نوشته «داوود امیریان» است که قالب رمان به روایت زندگی حضرت عباس علیه السلام می‌پردازد و خواننده را تا انتهای این قصه‌ی جذاب با خود همراه می‌کند.

ترجمه‌ای روان و درخشان از کتاب نفس‌المهموم

کتاب «در کربلا چه گذشت» نوشته شیخ عباس قمی و ترجمه محمدباقر کمره‌ای شامل شرح رموز نهضت حسینی و متنی جامع و معتبر و کامل است؛ مترجم کتاب ترجمه‌ای روان و درخشان از کتاب نفس‌المهموم ارائه کرده است. مؤلف اصلی کتاب تا جایی که توانسته از منابع معتبر نقل کرده و مترجم نیز در ترجمه، موازین امانت‌داری را به دقت رعایت کرده و از متن اصلی استفاده کرده است؛ حتی اشعار متن اصلی را با شعری فارسی جایگزین کرده است. به گفته مترجم «این کتاب از نظر رموز بسیاری که هر کدام در موقع خود بیان شده و از نظر ترجمه همه اشعار مقتل به پارسی دارای ابتکار مفیدی است که ارزش آن بر اهل فن پوشیده نیست»

بعد از خواندن این کتاب‌ها متوجه می‌شویم که عاشورا نه یک حادثه که یک فرهنگ است؛ فرهنگی برخاسته از متن اسلام ناب محمدی که نقش حیاتی را در استحکام ریشه‌ها، رویش شاخه‌ها و رشد بار و برهای آن ایفا کرده است. نهضت عاشورا هیچ گاه در محدوده زمان و جغرافیای خاصی محصور نمانده است، بلکه همواره الهام بخش تشیّع در راستای حرکت‌ها، جنبش‌ها و قیام‌های راستین شیعه بلکه بسیاری از نهضت‌های آزادی خواهانه دیگر در برابر کانون‌های ظلم و کفر و نفاق بوده است. علما و اندیشمندان مسلمان همواره برای حراست از کیان فرهنگ عاشورا، نه فقط آن را در طول اعصار متمادی بازگو کرده است، بلکه حتی به بازسازی آن و پاسداری از ارزش‌های ناشی از آن پرداخته است. بازسازی مضامین و مفاهیم بلند فرهنگ عاشورا در هر عصر و زمانی به فراخور حال آن زمان، تأثیر بسیار شگرف و سازنده‌ای در راه پیشبرد اهداف مقدسی همچون نشر معارف و فرهنگ اسلام ناب، بر جای نهاده است. تاریخ شیعه گواه صادق و روشنی از این بازسازی‌ها است.