بررسی شیوه امامت امام‌سجاد(ع) پس از عاشورا

آغاز امامت امام‌سجاد (ع) هم‌زمان با سخت‌ترین لحظه تاریخ است و همین، بار سنگین امامت را سنگین‌تر می‌کند.

کد خبر: ۲۳۹۶۷۶

تاریخ : ۲۸ تير ۱۴۰۳ - ۱۴:۰۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، مصائب عاشورا که با همه سختی‌اش تمام شد، اسارت اهل‌بیت امام، فشار و خفقان و بالاخره جامعه رو به فساد و اضمحلال که جز دست به دعا برداشتن، چاره‌ای برای حضرت سیدالساجدین (ع) باقی نگذاشت؛ به همین دلیل هم بزرگ‌ترین میراث دعایی شیعه از ایشان به یادگار مانده است به‌مناسبت سالروز شهادت چهارمین امام شیعیان و در گفتگو با حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمدصادق کفیل، مدیر مرکز تخصصی صحیفه‌سجادیه، هدایتگری‌های حضرت زین‌العابدین (ع) را مرور کرده‌ایم.

آغاز امامت در سخت‌ترین لحظه تاریخ

آغاز امامت امام‌سجاد (ع) هم‌زمان با سخت‌ترین لحظه تاریخ است و همین، بار سنگین امامت را سنگین‌تر می‌کند؛ چون این آغاز با عاشورای حسینی هم‌زمان شد و به‌دنبال آغاز امامت، آغاز اسارت بود، اما حضرت زین‌العباد (ع) چنان ماجرا و اتفاقات را مدیریت کردند که حادثه عاشورا احیا شد و اگرچه دستگاه اموی قصد داشت عاشورا را حذف و حصر تاریخی کند و اجازه ندهد جامعه متوجه حقیقت واقعه شود، امام‌سجاد (ع) هم عاشورا را از تحریف حفظ کردند و اجازه ندادند حقیقت وارونه جلوه داده شود و هم در همراهی با حضرت زینب (س)، عَلم تبیین برافراشتند و حقیقت عاشورا را برای تاریخ عیان کردند.

جهاد تبیین حضرت سیدالساجدین (ع)

سختی‌های امامت امام سجاد (ع) به عاشورا و اسارت ختم نمی‌شود؛ بدترین دوران از تاریخ مدینه بعد از پیامبر (ص) آن زمان بود. مدینه از سال دهم هجری، دست اهل‌بیت (ع) و حاکمان الهی نبود و بعد از رحلت پیامبر (ص)، چه در زمان امیرالمؤمنین (ع) و چه در دوران امام‌حسن (ع) و امام‌حسین (ع)، آن حضرات خانه‌نشین بودند و همین مسئله، عواقب سوء خود را در دوران امام‌سجاد (ع) نشان داد، به‌گونه‌ای‌که تعداد یاران حضرت در مدینه به بیست نفر نمی‌رسید، اما امام چنان زمینه‌سازی و برنامه‌ریزی کردند که هم عاشورا تبیین شد و هم فضایی شکل گرفت که بعد‌ها چندهزارنفر پای درس امامین باقرین (ع) نشستند.

صحیفه به ما امید می‌دهد

دعا‌هایی که از امام‌سجاد (ع) به یادگار مانده است، به‌ویژه دعا‌های صحیفه‌سجادیه، حوزه‌های مختلف روابط انسانی را شامل می‌شود و متون انسان‌ساز است. این دعا‌ها انسان را در شناخت خدا و شیطان کمک می‌کند. برای ارتباط با پدر و مادر، فرزند، همسایگان و حتی آپارتمان‌نشینی امروز الگوبخش است و اگرچه ظاهر دعا دارد، سبک زندگی را در عرصه‌های مختلف به ما یاد می‌دهد. ما حتی برای فهم قرآن به صحیفه و دعاهایش نیاز داریم و باید با این اقیانوس از معارف، انس بگیریم. این انس، روح ما را قوی می‌کند و به ما در مواجهه با مشکلات و مصیبت‌ها امید می‌دهد و نمی‌گذارد ناامید شویم.

جامعه، شیرینی صحیفه را مزه کند

صحیفه سجادیه کتاب زندگی است و هر آنچه نیاز داریم، در دعا‌های مختلف این صحیفه به آن پاسخ داده می‌شود. اگر با آن انس بگیریم، بسیاری از مشکلات ما اصلا بروز نمی‌کند که نیاز به راهکار و حل آنها داشته باشیم؛ چون هر دعایی در این صحیفه، راهی خاص را پیش پای ما می‌گذارد که عبور از آن، گرهگشا و رشددهنده است. ضرورت دارد حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها و حتی آموزش‌وپرورش برای معرفی و انس با صحیفه‌سجادیه، برنامه و اهتمام داشته باشند؛ چون هرکه شیرینی انس با این کتاب را بچشد، دائم حسرت می‌خورد که چرا زودتر با آن مأنوس نشده است.

انتخاب قالب دعا برای هدایت

امام‌سجاد (ع) با علم به این مهم که اگر جامعه به‌سمت گناه و معصیت برود از خدا جدا می‌شود، قالب دعا و مناجات را برای هدایت انتخاب کردند و کوشیدند با ایجاد فضای معنوی در جامعه و برقراری ارتباط بین جامعه و خدا، مردم را از گناه دور کنند و ازآنجاکه در فرهنگ وحی و مکتب اهل‌بیت (ع)، اطاعت از خدا رشد و عزت می‌آورد و درمقابل، معصیت انسان را خوار می‌کند، هرچه جامعه اطاعت‌پذیر شود و در مسیر خدا قرار بگیرد، رشد و عزت پیدا می‌کند و یکی از راه‌های این انس و طاعت، دعا و مناجات است که به ارتباط بنده با خدا عمق و دامنه می‌بخشد.

صبر و مقاومت راهبردی در مقابل مصیبت

رمز موفقیت‌های امام‌سجاد (ع) در بحبوحه آن همه بلا و مصیبت، استقامت و مقاومت و عقب‌نشینی نکردن بود؛ یعنی باوجود سنگینی مصیبت عاشورا و اسارت، آن حضرت به گونه‌ای صبر و مقاومت کردند که دشمن عقب نشست. از مهم‌ترین اقدامات امام‌سجاد (ع)، نیروسازی و شاگردپروری بود. حضرت افراد دارای قابلیت و ظرفیت را رصد و جذب می‌کردند و بعد آنها را پرورش می‌دادند. در آن دوران فساد گسترش یافته بود و لهویات علنی بروز و ظهور داشت، ایشان با شیوه دعا و مناجات در چنان فضایی، پیوندی عاشقانه بین جامعه و خدا برقرار و فضاسازی معنوی در جامعه ایجاد کردند.

{$sepehr_key_67639}