معرفی اشتباه تاریخ

تابلو ورودی محله چهارباغ به‌جای خواجه نظام‌الملک توسی به نام شاهرخ زده شده است!

کد خبر: ۲۴۶۴

تاریخ : ۰۳ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۱

نوشته

شجاع- تاریخ، تحریف کم ندارد؛ کوچک‌ترین آن هم می‌تواند همین سنگ‌نوشته‌ای باشد که ابتدای خیابان چهارباغ نصب شده است. نوشته‌هایی که وقتی در جست‌وجوی اصل و سند آن بر‌آییم، متوجه می‌شویم تحریفی بیش نبوده است.
آن‌طور که روی این تابلو سنگی نوشته شده، چهارباغ را شاهرخ تیموری بنا نهاده است؛ حال آنکه اگر قرار باشد اسناد تاریخی را مرجع قرار دهیم، باید از خواجه نظام‌الملک توسی به‌عنوان پایه‌گذار‌ش یاد‌ کنیم؛ موضوعی که چندی قبل خاندان نظام‌الملکی‌ها (نسل خواجه نظام‌الملک توسی) با مراجعه به دفتر شهرآرامحله از وجود اشتباه در آن انتقاد کردند و خواستار اصلاح نوشته‌های سنگ شدند.
آن‌طور که جواد نظام‌الملکی گفت، طبق اسناد تاریخی موجود، در حقیقت خواجه نظام‌الملک که زاده روستای اخلمد و بزرگ‌شده توس بود، به‌واسطه وابستگی‌هایش به این خاک و زمین‌های فراوانی که در این نقطه داشت، در دوران وزارتش تا توانست در مشهد و توس دست به توسعه زد.
از مهم‌ترین کارهایش هم پایه‌گذاری چهارباغ‌ها در این 2 شهر بود؛ باغ‌های چندصدهکتاری که در توس چیزی از آن باقی نمانده و در مشهد هم فقط نامش بر محله‌ای قدیمی همچنان زنده است.
نظام‌الملک بعد از ساخت چهارباغ مشهد آن را وقف اولاد کرد، اما بعد از فوتش همان‌طور که سلسله سلجوقیان به دست پسرهای ملک‌شاه پاره‌پاره شد، چهارباغ‌ها هم غصب و تکه‌تکه شدند.
وی روایت‌هایش را با تأکید بر اینکه خاندان نظام‌الملک در مشهد همچنان زندگی می‌کنند و بخشی از موقوفات جدشان، خواجه نظام‌الملک، را مدیریت می‌کنند، چنین ادامه داد: شاهرخ تیموری حدود 300سال بعد از فوت خواجه نظام‌الملک توسی به دنیا آمده است؛ بر این اساس چطور می‌تواند بنیان‌گذار چهارباغ باشد؟! آن‌طور که او می‌گوید، چهارباغ مشهد سال‌ها بعد از مرگ خواجه به دست شاهرخ افتاده است.
او در این باغ‌ها نوسازی‌هایی کرده و از آنجا که به مدت طولانی باغ‌ها را در اختیار داشته، نامش روی چهارباغ مانده است.
نظام‌الملکی به نکته دیگری هم اشاره می‌کند و به‌کلی پایه‌گذاری چهارباغ از سوی شاهرخ را زیر سؤال می‌برد و رد می‌کند: از اسناد قدیمی که برایمان به یادگار مانده، سندی متعلق به گوهرشادبانو، همسر شاهرخ تیموری، است.
او در سند وقفی‌اش برای مسجد گوهرشاد، به چهارباغ و خواجه نظام‌الملک هم اشاره‌هایی کرده است. در بخشی از سند این موقوفه آمده است: «گوشه مسجد گوهرشاد به سمت رباط خواجه حسن نظام‌الملک می‌رسد.» این موضوع نشان می‌دهد که چهارباغ قبل از آمدن شاهرخ ساخته شده و رباط‌هایش موجود است. فرزندِ بزرگ‌خاندان نظام‌الملکی‌ها با استناد به همین سندها از اشتباه شهرداری می‌گوید و برای بازنویسی سنگ‌نوشته از این دوره مدیریت‌شهری درخواست می‌کند تا تاریخ به‌درستی در اختیار مردم قرار گیرد و نام نظام‌الملک هم زنده بماند.
در همین رابطه مهدی دانشمند، معاون فرهنگی‌واجتماعی شهرداری منطقه ثامن، با توضیحاتی از گذشته بیان کرد: طرح معرفی محلات و مکان‌های تاریخی و قدیمی به‌صورت سنگ‌نوشته در دوره قبلی مدیریت‌شهری صورت گرفت که نوشته‌های آن را هم با استناد به اسناد تاریخی انجام دادند. با وجود این، اگر واقعا در نوشته‌های این تابلو اشتباه وجود دارد، آمادگی اصلاح را داریم.
وی تأکید کرد: باید خاندان نظام‌الملک که به این مسئله معترض هستند، اسنادشان را به این معاونت ارائه بدهند که درصورت صحت داشتن، نوشته‌ها اصلاح خواهد شد.