گاهی حضرت «فردوسی‌»‌ام

دفتر شعر «تا قیامت سفید می‌پوشم» در حوزه هنری نقد و بررسی شد

کد خبر: ۲۷۵۱

تاریخ : ۰۹ مرداد ۱۳۹۸ - ۰۸:۰۷

نوشته

لابه‌لای انبوه شعرهای عاشقانه ای که در بازار نشر و رسانه های کاغذی و مجازی منتشر می شود، خواندن سروده ای اجتماعی که سراینده اش دغدغه مسائل جامعه خود و مردم میهنش را دارد، می تواند حسی خوب و متفاوت به خواننده بدهد. محمدرضا سرسالاری، شاعر کتاب «تا قیامت سفید می پوشم»، اگرچه همچون عموم شاعران به عاشقانه سرایی نیز علاقه نشان می دهد، بخش درخوری از این دفتر را به اشعار اجتماعی اش اختصاص داده است.
محور هفتادوهشتمین نشست نقد و پژوهش شعر حوزه هنری خراسان رضوی که عصر دوشنبه برگزار شد، بررسی همین کتاب بود. «تا قیامت ...» دربردارنده ۴۴ غزل و یک غزل مثنوی است که درون مایه بیش از نیمی از آن ها مسائل اجتماعی است.

درون مایه همبستگی در سروده هایی میهن پرستانه
منیژه رضوان معتقد بود سرسالاری در «تا قیامت سفید می پوشم» نیم نگاهی به سنت ادبی گذشته دارد و در عین حال سعی می کند در چینش واژگانی خواست مخاطب امروز را نیز درنظر داشته باشد.
این شاعر با تمجید از کاربست ترکیب های اضافی خوب و جدید و قرینه سازی های موفق و واج آرایی در شعرهای این دفتر، دوری از تصنع را دیگر ویژگی مثبت آن دانست.
او همچنین با اذعان به اینکه فراوانی نام های شخصیت ها و اسطوره ها را در شعرهای این کتاب نمی پسندد، یادآور شد که از مفاهیم اجتماعی وطن پرستانه با درون مایه اتحاد و همبستگی در برخی اشعار کتاب بسیار لذت برده است.

زبان یکدست و فراوانی تلمیح
سمانه مصدق، دیگر شاعر مشهدی، هم سراینده این دفتر را خوش فکر و دغدغه مند خواند و اظهار کرد: امضای هر شاعری زبان شعری اوست و شعر دکتر سرسالاری زبان یکدستی دارد که ساده ترین واژه ها را در آن در قالب مفاهیم عمیق می توان دید.
او ارجاعات و تلمیحات برون متنی را در شعرهای کتاب فراوان و برخوردار از نگاهی تازه دانست. مصدق افزود: ویژگی های موسیقایی و استفاده از واج آرایی در اشعار برایم جالب بود اما تکرار برخی کلمات نظیر «گرگ» با معنی یکسان به نظرم چندان شایسته نیست.

عاشقانه های موجز
حسین صالحی، منتقد بعدی این نشست ادبی بود که به اجتماعی و عاشقانه بودن غزل های دفتر «تا قیامت سفید می پوشم» اشاره کرد. او بیان کرد: 26 قطعه شعر این مجموعه با مضمون اجتماعی و 19 شعر دیگر عاشقانه است. شاعر سادگی خواندن و درک اشعار را درنظر گرفته است و روی هم رفته پیچیدگی های زبانی و اغراق در صورت شعرش کمتر دیده می شود.
به باور صالحی، دغدغه شاعر دفتر یادشده بیشتر محتوایی بود تا اینکه به فرم نظر داشته باشد. او افزود: ایجاز مطلوب و پرهیز شاعر از اطناب از دیگر ویژگی های خوب این مجموعه شعر است.

شاعرانی که از مسائل روز جامعه غافل اند
محمد کاظم کاظمی، شاعر و پژوهشگر ادبیات، هم با یادآوری گرایش بیشتر شاعران امروز به شعر تغزلی و غفلت آن ها از مسائل روز جامعه شان، شعرهای این مجموعه را نشان دهنده دغدغه مندی محمدرضا سرسالاری دانست.
او گفت: این شاعر در اشعاری که مضمون مذهبی دارد فقط بزرگان دین را نمی ستاید بلکه بیشتر آموزه ها و مفاهیم اخلاقی مذهبی را مطرح می کند و پیام مذهب را منتقل می کند.
کاظمی همچنین با انتقاد از صفحه آرایی کتاب «تا قیامت سفید می پوشم» خواستار آن شد تا کسانی که می خواهند کتاب چاپ کنند، با اهالی فن مشورت کنند و به‌این‌ترتیب کتابی چشم نواز انتشار دهند که شایسته محتوایش باشد.

برخی ناشران به تعهداتشان عمل نمی کنند
در این نشست ادبی، سرسالاری نقد به مسائل مربوط به کیفیت چاپ کتابش را وارد و منصفانه دانست و گفت: کتاب قبلی ام را یک انتشاراتی چاپ کرد اما کار ایرادهایی از نظر صفحه آرایی داشت. این بار شعرهایم را به صورت ناشرمؤلف منتشر کردم، زیرا برخی از ناشران از زیر بار وظیفه و تعهدات خود شانه خالی می کنند؛ چنان که پول پخش کتاب را می گیرند اما آن تعدادی را که قرار بر پخشش بوده است، گاهی حتی چاپ هم نمی کنند.

من فقط ایرانی ام
کتاب جدید سرسالاری، دربردارنده سروده هایی اجتماعی و میهن پرستانه است که از دغدغه های مردمی و میهنی شاعر حکایت دارد. در پایان یکی از این شعرها را بخوانید:
من بزرگم مثل «کوچک خان» یل گیلانی ام
مثل سی سنگان سراسر ابری و بارانی ام
اهل کرمانشاهم از نسل ابرمردان کُرد
هم تبار «دادشاهم» من بلوچستانی ام
بوی باروت است و برنو عطر زیر گردنم
از دلاورهای دلواری و تنگستانی ام
از کویرستان یزدم، یزد دارالمؤمنین
خاک پای نخل نخلستان خوزستانی ام
بندر از «سر کنگی» من بی قرار بی قرار
ناخدای باخدا جاشوی هرمزگانی ام
از خراسانم که گاهی حضرت «فردوسی » ام
یک زمان «نادر قلی خان» یک زمان «پسیانی» ام
گاه «شمسم» گاه «شمس الدین، محمد، حافظم»
گه گداری «ایرجم» گاهی خود «قاآنی»ام
پشت کوهی، ایلیاتی، هرچه می خواهی بگو
من فلان بن فلانم عاشق چوپانی ام
هرکجا باشم چه فرقی می کند، ختم کلام
من فقط ایرانی ام ایرانی ام
ایرانی ام