آرتروز، دردی بی‌امان و بی‌پایان

آرتروز درمان قطعی ندارد، ولی می توان با اصلاح سبک زندگی از آن پیشگیری کرد

کد خبر: ۲۹۳۸۶۶

تاریخ : ۲۱ مهر ۱۴۰۳ - ۱۰:۲۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ «براساس آمار مرکز روماتسیم ایران سن ابتلا به آرتروز در کشورمان پایین‌تر از میانگین جهانی است؛ به گونه‌ای که ۲۰درصد مبتلایان به آرتروز زانو کمتر از ۵۰ سال دارند.»

اگرچه آرتروز شایع‌ترین بیماری اسکلتی در دنیا محسوب می‌شود، اینکه تا این اندازه سن ابتلا به آن در کشورمان پایین است، زنگ خطری جدی برای همه است. بیماری که شاید شما را خیلی زود زمین گیر نکند، ولی به طور حتم از کیفیت زندگی تان می‌کاهد و بار بیماری زیادی را برایتان به همراه می‌آورد.

نکته تأمل برانگیز ماجرا هم اینجاست که این بیماری ارتباط مستقیمی با سبک زندگی ما دارد. به عبارت دیگر، به راحتی می‌توانسته‌ایم از این بیماری پیشگیری کنیم، ولی این کار را نکرده‌ایم. موضوعی که اگر تاپیش از دیرشدن، قدری بر میزان آگاهی‌هایمان در باره آن بیفزاییم، عزم جدی تری برای پیشگیری از آن هم پیدا می‌کنیم.

آرتروز

در مفصل‌های سالم، ماده‌ای شبیه به لاستیک به نام غضروف وجود دارد که انتهای هر استخوان را‌ می‌پوشاند. این ماده مانند بالشتکی بین استخوان‌ها قرار می‌گیرد. آرتروز سبب ازبین رفتن غضروف‌ها و ایجاد اختلال در حرکت مفصل‌ها و درد و تورم شدید می‌شود.

مفصل‌های درگیر

آرتروز روی هر مفصلی تأثیر می‌گذارد، ازاین رو ما بیش از ۱۰۰ نوع از این بیماری داریم. با این همه، برخی مفصل‌ها بیشتر درگیر می‌شوند:

زانو‌ها

ران‌ها

بخش پایین کمر

اتصالات کوچک انگشتان

انگشت شست و انگشت بزرگ پا

۱۳ تا ۲۰ درصد

آرتروز زانو شایع‌ترین آرتروز است. میزان شیوع آن در دنیا ١٣درصد و در ایران ٢٠درصد است.

نشانه‌های بیماری

درد و خشکی مفصل ها، به ویژه صبح‌ها یا پس از استراحت

محدود شدن دامنه حرکت مفصل‌ها

ایجاد صدا در هنگام خم کردن مفصل‌ها

تورم خفیف در اطراف مفصل و دردی که پس از فعالیت یا در پایان روز بدتر می‌شود

گاهی هم هیچ نشانه‌ای ندارد و فقط با عکس برداری از مفصل‌ها مشخص می‌شود

۴ کیلو

هر یک کیلو کاهش وزن ۴ کیلو بار از روی زانو بر‌ می‌دارد.

۴ برابر

زنان مبتلا به اضافه وزن نسبت به زنانی که وزن طبیعی دارند، حدود ۴ برابر بیشتر در معرض خطر آرتروز هستند.

{$sepehr_key_84899}

عوامل خطرساز

ژنتیک

افزایش سن

چاقی

تغذیه نامناسب

داشتن سابقه آسیب مفصلی

استفاده بیش از حد از مفصل‌ها

اختلالات متابولیکی خاص

ضعف عضلات

بیماری‌های استخوانی و مفصلی مانند روماتیسم

پیامد‌های بیماری

درد‌های مزمن

ناتوانی در انجام فعالیت‌های روزانه

دشوارشدن راه رفتن یا بالا رفتن از پله‌ها

تغییر شکل دائمی در مفصل‌ها

درگیر کردن قلب، چشم ها، ریه ها، کلیه‌ها و پوست

۳۰ درصد

میزان زمین خوردن در افراد مبتلا به آرتروز ۳۰درصد بیشتر است.

۲۰ درصد

خطر شکستگی استخوان در افراد مبتلا به آرتروز درمقایسه با دیگران ۲۰درصد بیشتر است.

روند شدت گرفتن آرتروز

با بدترشدن آرتروز، استخوان‌ها می‌شکنند و ساختار‌هایی به نام خار استخوانی ایجاد می‌شود.

قطعاتی از استخوان‌ها یا غضروف‌ها جدا و در اطراف مفصل شناور می‌مانند و سبب التهاب می‌شوند.

پروتئین‌هایی به نام سیتوکین و نیز آنزیم‌های تولیدشده آسیب بیشتری به غضروف وارد می‌کنند.

در مرحله نهایی آرتروز، غضروف از بین می‌رود و استخوان‌ها روی هم کشیده می‌شوند و سبب بروز آسیب و درد بیشتری می‌شوند.

۶۵ سال

آرتروز ممکن است در هر سنی بروز کند، ولی میزان شیوع آن درمیان افراد بالای ۶۵ سال بیشتر است.

{$sepehr_key_84900}

مسیر‌های پیشگیری

تغذیه‌تان را درست کنید

تغذیه درست هم از بیماری پیشگیری و هم به درمان آن کمک می‌کند. برای این منظور مصرف این مواد را در برنامه غذایی تان بگنجانید.

ماهی‌ها سرشار از اسید‌های چرب امگا ۳ مانند سالمون، قزل آلا، خال مخالی و ساردین

دانه‌های سویا و روغن‌هایی مانند روغن آوکادو، زیتون، گردو و گلرنگ

میوه‌های قرمز و بنفش مانند گیلاس، توت فرنگی، زغال اخته و بلوبری

محصولات لبنی کم چرب مانند شیر، ماست و پنیر

مرکباتی مانند پرتقال، گریپ فروت و لیمو

آجیل ها، غلات کامل و چای سبز

کلم بروکلی، سیر، پیاز و پیازچه

از آسیب دیدگی بپرهیزید

وقتی به مفصل آسیب می‌رسانید، غضروف نیز صدمه می‌بیند، در نتیجه تحلیل رفتن مفصل سرعت بیشتری می‌گیرد. پس درهنگام ورزش یا  کار حتما از لوازم حفاظت فردی استفاده کنید و کار‌ها را براساس اصول درست آن انجام بدهید.

با پزشکتان صحبت کنید

اگر در ابتدای راه بیماری هستید، حتما بامراجعه به پزشک یا روماتولوژیست درمسیر درست مقابله با بیماری قرار بگیرید و از پیشرفته شدن آن بپرهیزید. پزشک به شما کمک می‌کند تا سبک زندگی تان را اصلاح کنید.

ورزش کنید

ورزش نه تنها وزن اضافی را که روی مفاصل وارد می‌شود، از بین می‌برد، بلکه عضلات اطراف مفصل را نیز قوی می‌کند. فعالیت‌های هوازی متناوب مانند پیاده روی یا شنا به همراه ورزش‌های قدرتی و حرکات کششی برای این منظور عالی هستند.

از مفصل خود محافظت کنید

استفاده از اصول درست هنگام نشستن، کارکردن و بلندکردن اجسام سنگین می‌تواند مفصل‌ها را از فشار‌های روزانه حفظ کنید، مانند اینکه اگر می‌خواهید یک وسیله سنگین را حمل کنید آن را نزدیک بدن نگه دارید تا فشار زیادی به کمرتان نیاید یا هنگام ایستادن‌های طولانی مطمئن شوید کمر، پا‌ها و دستانتان در یک راستا هستند و حمایت می‌شوند.

در مصرف روی زیاده روی نکنید

غذا‌های سرشار از روی مانند غذا‌های دریایی، کاکائو و مرغ را کمتر مصرف کنید. این غذا‌ها می‌توانند سبب بروز آرتروز شوند، چون غضروف‌ها با تغییرات مولکولی ناشی از روند جایگزینی عنصر روی در بدن از بین می‌روند.

درمان

آرتروز درمان قطعی ندارد و درمان‌های معمول نقش نگهدارنده دارند، یعنی فقط سبب کاهش درد و برگشت نسبی کارآیی مفصل می‌شوند. برای این منظور از جراحی، درمان‌های دارویی و غیردارویی مانند فیزیوتراپی و خودمراقبتی استفاده می‌شود.