روایت شهادت حضرت زهرا (س) در «نیمه شب» | گزارشی از اجرای نمایشی آیینی در «تئاتر شهر» مشهد

نمایش آیینی «نیمه شب» تلاش دارد از نگاه یک روایتگر بی‌طرف، حقیقت تاریخی را که گاه در میان غبار تردید و تحریف گم شده است، روشن کند.

کد خبر: ۳۰۳۴۹۴

تاریخ : ۱۳ آذر ۱۴۰۳ - ۰۹:۳۹

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، نمایش آیینی «نیمه شب» اثری از گروه فرهنگی‌هنری «ماهو» است که با محوریت تقابل جاودانه حق و باطل، روایتی هنری و تأثیرگذار از وقایع تاریخی و دینی ارائه می‌دهد. این اجرا با تمرکز بر شهادت حضرت زهرا(س)، در قالبی نمادین و با بهره‌گیری از مفهوم خواب و بیداری، به نمایش ظلم تاریخی و ایستادگی در برابر آن می‌پردازد.

داستان نمایش در بستری از اتفاقات زمانه امام علی (ع) و یاران ایشان ازجمله عمار یاسر، پیش می‌رود. «نیمه شب» تلاش دارد از نگاه یک روایتگر بی‌طرف، حقیقت تاریخی را که گاه در میان غبار تردید و تحریف گم شده است، روشن کند. نماد خواب و بیداری در این اثر، به‌عنوان استعاره‌ای از آگاهی و جهل در تاریخ و جامعه امروز، بینش عمیقی را برای مخاطبان به ارمغان می‌آورد.

نمایش با طراحی صحنه‌ای ساده و مؤثر، به همراه بازی‌هایی که به‌دقت پرداخته شده‌اند، روایت تاریخی را از دل مستندات به تصویر کشیده و فضایی تأثیرگذار برای مخاطبان خلق می‌کند. «نیمه شب» نه‌تنها یک اثر هنری، بلکه روضه‌ای مصور برای نسل امروز و فرداست که با زبان هنر، پیام اهل‌بیت(ع) را به حافظه‌های تاریخی و قلب‌های مخاطبان پیوند می‌دهد. با عوامل این نمایش به گفتگو پرداختیم که در ادامه می‌خوانید.

اجرای نمایش «نیمه شب» با محوریت شخصیت عمار یاسر

امیرمحمد اصغری، کارگردان نمایش «نیمه شب»، درباره این اثر که توسط گروه ماهو روی صحنه رفته است، می‌گوید: ما حدود هفت یا هشت سال است که در ایام فاطمیه نمایش اجرا می‌کنیم. امسال با محوریت شخصیت عمار یاسر این نمایش را به صحنه بردیم. داستان این اثر، تقابل حق و باطل در تاریخ است که از زاویه خواب و بیداری روایت می‌شود. شاید بتوان گفت این یکی از اولین نمایش‌های رئال آیینی در کشور است؛ حداقل من تا به حال نمونه مشابهی ندیده‌ام.

دو ماه تمرین برای یک اجرای آیینی

این نمایش که تا شام شهادت حضرت زهرا (س) هر شب در سالن تئاتر شهر مشهد اجرا می‌شود، حاصل تلاش دوماهه گروه است. او دراین‌باره توضیح می‌دهد: از زمان ایده‌پردازی و نوشتن متن تا امروز حدود دو ماه است که تمام اعضای گروه درگیر کار هستند. بسیاری از دوستان ما حتی دو هفته از کار و زندگی خود را رها کرده‌اند تا بتوانند در این نمایش همراه باشند. اعضای گروه بدون چشمداشت مادی و صرفاً به عشق اهل‌بیت(ع) و با نیت‌های خاص خود در این مسیر قدم گذاشته‌اند.

توجه به مسائل امت اسلامی در قالب هنر نمایش

این کارگردان در ادامه به پیام اجتماعی نمایش اشاره می‌کند: یکی از دغدغه‌های ما در این نمایش، بیداری امت اسلامی بود. ما می‌بینیم که مسلمان‌ها نسبت به بسیاری از مسائل مهم مثل شهادت مظلومانه مردم در فلسطین، غزه و لبنان بی‌تفاوت هستند. حتی نسبت به مشکلات داخلی خودشان هم واکنش خاصی ندارند. هدف ما این است که یادآوری کنیم انسان ایده‌آل انقلاب اسلامی، یک انسان بیدار است؛ کسی که نسبت به وقایع پیرامون خود، چه در داخل کشور و چه در سطح بین‌المللی، حساس باشد و واکنش نشان دهد.

بیداری امت اسلامی، محور نمایش «نیمه شب»

اصغری ادامه می‌دهد: نمایش «نیمه شب» با بهره‌گیری از روایت‌های تاریخی و اجتماعی، تلاش دارد مخاطبان خود را به فکر وادارد. این اثر نمایشی به شیوه‌ای متفاوت، ارزش‌های دینی و اجتماعی را به صحنه می‌آورد و از مخاطبان خود می‌خواهد که همچون یک انسان بیدار، نسبت به مسائل جهان واکنش نشان دهند.

دومین همکاری با گروه ماهو پس از تجربه‌ای موفق

حسین شیبانی، بازیگر باسابقه تئاتر، درباره نقش‌آفرینی خود در نمایش آیینی «نیمه شب» می‌گوید: در طول ۲۶-۲۷ سال فعالیت هنری‌ام شاید این دومین یا سومین نمایشی باشد که در قالب آیینی بازی می‌کنم. شغل من بازیگری تئاتر است و این دومین تجربه‌ام با گروه ماهو محسوب می‌شود. سال گذشته برای اولین بار با این گروه همکاری داشتم و باوجود وسواس اولیه‌ام، تجربه خوبی رقم خورد. اعضای گروه شاید از نظر ایدئولوژی شبیه به من نبودند، اما بسیار صادق و دوست‌داشتنی بودند. این صداقت باعث شد که امسال هم پیشنهادشان را قبول کنم و در این نمایش حضور داشته باشم.

علاقه به نقش‌های تاریخی و عمروعاص در نمایش «نیمه شب»

او از علاقه‌اش به نقش‌های تاریخی و تجربه نقش عمروعاص در این نمایش می‌گوید: بازی در نقش‌های تاریخی برای من همیشه جذاب بوده است. به نظرم هر بازیگری که در یک نقش تاریخی ظاهر می‌شود، باید با مطالعه و آگاهی بیشتری به ایفای آن بپردازد. این آگاهی نه‌تنها به ایفای بهتر نقش کمک می‌کند، بلکه تجربه‌ای عمیق و کشف و شهودی خاص را برای بازیگر رقم می‌زند. نقش عمروعاص هم که امسال بازی می‌کنم، از این قاعده مستثنا نیست و لذت‌بخش است.

این بازیگر تئاتر درباره تأثیرگذاری هنر بر جامعه و هدف گروه ماهو در این نمایش تصریح می‌کند: من به قدرت زبان هنر بیشتر از هر چیز دیگری معتقدم. این نمایش با هدف بیداری و آگاهی مردم اجرا می‌شود. باور دارم که هنر می‌تواند تأثیر عمیقی در بیدار کردن افکار و توجه به مسائل مهم اجتماعی و تاریخی داشته باشد.

{$sepehr_key_94797}

نقش‌آفرینی در قالب روضه‌ای مصور برای حضرت زهرا (س)

جلال کریم‌زاده، بازیگر تئاتر، درباره حضور خود در نمایش آیینی «نیمه شب» و نقشی که در آن ایفا کرده، می‌گوید: من در این نمایش نقش معاویه را بازی می‌کنم. هدف اصلی این اثر، ارائه روضه‌ای مصور برای حضرت زهرا (س) است. اگر انتخاب با خودم بود، هرگز این نقش را نمی‌پذیرفتم؛ زیرا هیچ جذابیتی برایم ندارد، به‌ویژه اینکه سال گذشته نیز همین نقش را بازی کردم.

کریم‌زاده درباره اعتقاد خود به هدف نمایش و تأثیر آن در انتقال پیام فاطمیه به نسل‌های جدید، توضیح می‌دهد: آنچه برای من اهمیت دارد، رساندن پیام ایام فاطمیه به نسل‌های آینده، به‌ویژه کودکان است. ما اغلب کتاب می‌خوانیم و درس می‌آموزیم، اما بسیاری از این مطالب در ذهنمان ماندگار نیست. در مقابل، وقتی مفاهیم در قالب تصویر، داستان یا نمایش ارائه می‌شوند، به‌راحتی در حافظه ما حک می‌شوند. مثلاً وقتی در کودکی سریالی مثل «امام علی (ع)» را دیده‌ایم، شخصیت مالک اشتر با بازی داریوش ارجمند در ذهنمان تداعی می‌شود و فراموش نمی‌کنیم.

این بازیگر درباره بازخورد مخاطبان از نمایش نیز می‌گوید: تا اینجا، بازخورد‌ها و فیدبک‌های خوبی از مردم دریافت کرده‌ایم. تماشاگران به آنچه ما بر اساس حوادث تاریخی به تصویر کشیده‌ایم، واکنش مثبت نشان داده‌اند. آنچه روی صحنه می‌بینید، بر اساس مستندات تاریخی است و هیچ‌چیزی خلق نشده است. این وفاداری به تاریخ، تأثیرگذاری نمایش را بیشتر کرده است.

چالش‌های ایفای نقش ابوسفیان در نمایش «نیمه شب»

سهیل حریمی، بازیگر نقش ابوسفیان در نمایش آیینی «نیمه شب»، از چالش‌های خاص این نقش سخن می‌گوید: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های من در این نقش، اختلاف سنی قابل‌توجه با شخصیتی است که بازی می‌کنم. در کنار این مسئله، باید صدا و حرکات بدنم را کنترل کنم و در عین حال دیالوگ‌ها را واضح بیان کنم. گریم سنگین این نقش نیز چالش‌های خاص خودش را دارد، چراکه با وجود تأثیرگذاری بصری، مضرات و دشواری‌هایی برای بازیگر به همراه دارد.

حریمی با اشاره به پیشینه همکاری‌اش با گروه ماهو می‌گوید: از ابتدای تأسیس گروه فرهنگی هنری ماهو با این گروه همراه بوده‌ام. آن زمان، کار‌ها در مقیاس کوچک‌تر و با امکانات محدودتری انجام می‌شد. اکنون که سومین یا چهارمین سال حضورم در این گروه است، خوشبختانه شاهد اجرای نمایش‌هایی در سطح حرفه‌ای هستیم و این بار در سالن اصلی تئاتر شهر روی صحنه می‌رویم.

این بازیگر درباره هدف اصلی گروه ماهو و بازخورد مخاطبان توضیح می‌دهد: هدف ما از ابتدا رساندن پیام اهل بیت (ع) از طریق زبان تئاتر بوده است. خوشبختانه تیم نویسندگی، کارگردانی و بازیگری تا به امروز توانسته‌اند این پیام را به بهترین شکل ممکن منتقل کنند. بازخورد‌های مثبتی که از مخاطبان گرفته‌ایم، نشان‌دهنده موفقیت ما در این مسیر است.