قلعه وکیل‌آباد مشهد در مرحله تملک و بازگشایی

شهردار منطقه‌ ۱۲ شهرداری مشهد از اعتبار ۱۵۰‌میلیاردی برای رفع یک معضل چند‌ده‌ساله در وکیل آباد خبر داد.

کد خبر: ۳۰۸۵۶۲

تاریخ : ۱۳ دی ۱۴۰۳ - ۱۰:۱۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ حدود هجده سال پیش شورای عالی شهرسازی و معماری ۲ هزار هکتار بافت فرسوده برای مشهد معین و تصویب کرد که از این میزان، صد هکتارش بافت اولیه و قدیمی وکیل‌آباد یا همان قلعه وکیل‌آباد بود. قرار گرفتن یک محدوده در میان بافت‌های مصوب فرسوده در حالت عادی به معنایِ بازآفرینی و تغییر چهره آن است، اما این اتفاق در بافت وکیل‌آباد نیفتاد و از همان روزی که این محدوده وارد لیست بافت‌های فرسوده شد، نه‌تنها املاک مردم به اصطلاح فریز و اجازه ساخت‌و‌ساز از آنها گرفته شد، بلکه هیچ‌کدام از طرح‌های توسعه‌ای مدیریت شهری و حتی طرح‌های تفصیلی هم در همه این سال‌ها در قلعه وکیل‌آباد به نتیجه نرسید.

بلاتکلیفی قلعه وکیل‌آباد تا مهرماه‌۱۴۰۳ ادامه داشت تا اینکه طرح تفصیلی این بافت بالاخره بعد از کش‌و‌قوس‌های فراوان با نظر مردم تصویب و بازسازی و بهسازی و توسعه قلعه وکیل‌آباد آغاز شد؛ توسعه‌ای که به گفته شهردار منطقه ۱۲ با خارج شدن این بافت از بن‌بست و اجرای طرح‌هایی مثل ساخت فاز سوم پارک چهل‌بازه و چند‌پروژه سرمایه‌گذاری به‌زودی آغاز می‌شود و چهره قلعه وکیل‌آباد بعد نزدیک به دو دهه به‌صورت اساسی تغییر خواهد کرد.

دهه‌۷۰، شروع نوسازی و بهسازی

اواسط دهه ۷۰ بود که شهرداری مشهد تصمیم گرفت محدوده صد‌هکتاری موسوم به قلعه وکیل‌آباد (یعنی از وکیل‌آباد ۸۷ تا ۹۷) را بهسازی و نونوار کند، آن هم درست زمانی که شورای عالی شهرسازی و معماری ایران هنوز این محدوده را به نقشه بافت‌های فرسوده شهر مشهد اضافه نکرده بود. رفت‌و‌آمد‌ها و پیگیری‌های مدیریت شهری در آن سال به هیچ نتیجه‌ای نرسید و طرحی هم برای قلعه وکیل‌آباد آماده نشد و تنها ثمره این اتفاق برای مردم وکیل‌آباد گرفته شدن حق ساخت‌و‌ساز از آنها یا به اصطلاح فریز شدن املاکشان بود.

در سال‌۱۳۸۵ با نظر شورای عالی شهرسازی و معماری، صد هکتار وکیل‌آباد وارد لیست بافت‌های فرسوده مشهد شد و یک بار دیگر کار تهیه طرح برای این بافت با دستور شورای یاد‌شده آغاز شد و چهارسال بعد، در‌حالی‌که هنوز خبری از ارائه و تصویب طرحی برای قلعه وکیل‌آباد نبود، شهرداری ناگهان از طرحی عجیب رونمایی کرد؛ طرحی که بر مبنای آن قرار شد کل واحد‌های مسکونی این بافت از مردم خریداری شود و در یک قرارداد هفت‌ساله، کل این صد هکتار به یک مجموعه گردشگری و اقامتی تبدیل شود. این طرح خیلی زودتر از آنچه که پیش‌بینی می‌شد شکست خورد.

پایان بلاتکلیفی

بلاتکلیفی این بافت و ممنوعیت ساخت‌و‌ساز در آن تا سال‌۱۳۹۵ ادامه پیدا کرد. شورای شهر در این سال شهرداری را مکلف کرد برای وکیل‌آباد طرح تهیه کند که برخلاف دفعات قبل، این بار طرح تصویب شد، اما به‌دلیل نبود طرح تفصیلی قابلیت اجرا نداشت و در عمل هیچ اتفاق مثبتی برای قلعه وکیل‌آباد نیفتاد.

از سال‌۱۴۰۰ به این طرف، یک بار دیگر فرایند تهیه طرح تفصیلی برای بافت فرسوده آغاز شد و هم‌زمان با این اقدام ۵۰۰‌میلیارد تومان اوراق مشارکت برای این بافت اختصاص یافت؛ اما مهرماه‌۱۴۰۳ و بعد از رفت و برگشت‌های زیاد و بازنگری‌های متعدد و اعمال نظرات مردم این منطقه، طرح تفصیلی قلعه وکیل‌آباد بالاخره تصویب شد. تراکم دو‌تاشش‌طبقه در معابر مختلف بافت، خروج قلعه وکیل‌آباد از بن‌بست، بارگذاری طرح‌های متنوع گردشگری و... تنها بخشی از مواردی است که در طرح تفصیلی این بافت فرسوده تنظیم و در کمیسیون ماده‌۵ تصویب شد.

قلعه وکیل‌آباد روی دورتوسعه

با‌این‌همه، اما سؤال این است که شهرداری قرار است بعد از تصویب و ابلاغ طرح تفصیلی قلعه وکیل‌آباد چه کار‌هایی برای توسعه و رونق این بافت صد‌هکتاری فرسوده انجام بدهد؛ سؤالی که شهردار منطقه ۱۲، این‌طور به آن پاسخ داد: گام‌های اساسی در قلعه وکیل‌آباد برداشته شده است و ما در شهرداری به‌دنبال ایجاد محرک‌های توسعه در این محدوده بازآفرینی هستیم؛ رویکرد ما در طرح تفصیلی وکیل‌آباد مردم‌محور بود و آنها را با خودمان همراه کردیم و توانستیم بالاخره طرح را بعد از مدت‌ها مصوب کنیم و حالا انتظار مردم از شهرداری این است که وارد فاز پاسخگویی شویم که انتظار بجا و معقولی است.

الان در مرحله ابلاغ نقشه‌ها هستیم و به محض این اتفاق، پاسخگویی به مردم انجام خواهد شد. مهدی خداشناس با اشاره به آغاز حل‌و‌فصل مشکلات اسناد مالکیتی این محدوده توسط اداره ثبت اسناد بیان کرد: با تصویب قانون جدید برای ثبت اسناد، اداره‌کل ثبت اسناد استان هم برای تعیین تکلیف اسناد قلعه وکیل‌آباد پای کار آمده است تا اسناد اراضی و مالکیت‌ها را مشخص کند؛ کار در این بخش هم با سرعت خوبی جلو می‌رود و ثبت اسناد دارد تلاش می‌کند مشکلات مردم هرچه‌سریع‌تر حل‌و‌فصل شود.

{$sepehr_key_100096}

گام اول، خروج از بن‌بست

درباره خروج وکیل‌آباد از بن‌بست بعد از تصویب طرح تفصیلی نیز شهردار منطقه ۱۲ اعلام کرد: اقدام خوب و مثبتی برای وکیل‌آباد رخ داده است؛ اکنون ۵۰۰‌میلیارد تومان اوراق مشارکت وجود دارد که به محض ابلاغ طرح تفصیلی ۱۵۰‌میلیارد تومان آن آزاد می‌شود. با‌این‌عدد می‌توانیم مسئله تملک‌ها و بازگشایی‌ها را انجام بدهیم و اولین گام ما در‌واقع خروج قلعه وکیل‌آباد از بن‌بست است.

علاوه‌بر‌این با مجموعه سپهر نور وارد تعامل شده‌ایم و چالش‌های سی‌ساله این مجموعه هم در شهرداری دارد حل می‌شود و مذاکرات به نقطه خوبی رسیده است. صلح‌نامه در حال تنظیم است و به محض نهایی شدن آن و آزاد شدن پروانه ساختمانی، فرایند تصویب طرح این مجموعه را در کمیسیون ماده‌۵ جلو می‌بریم تا قلعه وکیل‌آباد یک رونق تجاری هم بگیرد.

گام دوم، فاز سوم چهل بازه

خداشناس در ادامه، فاز سوم پارک چهل‌بازه را یکی دیگر از محرک‌های توسعه در وکیل‌آباد معرفی کرد و گفت: در سال آینده برای تکمیل پروسه توسعه در این محله، فاز سوم پارک چهل‌بازه را شروع می‌کنیم و اراضی تپه سنگی هم سامان‌دهی می‌شود. در شهرداری منطقه ۱۲ تا آنجا که می‌توانیم کار‌ها و پروژ‌ه‌ها و اقدامات مربوط به خودمان را جلو می‌بریم و توسعه قلعه وکیل آباد را آغاز می‌کنیم، اما از جایی به بعد این مردم هستند که باید هم‌پای مدیریت شهری جلو بیایند و البته مردم همیشه چند‌گام از ما جلوتر خواهند بود.