خانم شهربانو، مادر امام سجاد (ع)

مطلبی از شیخ مفید نقل شده مبنی بر اینکه گروهی از ایرانی‌ها در دوران خلافت حضرت امیرالمؤمنین امام علی(ع) شورش کردند. حاکمی که از سوی آن حضرت تعیین شده بود، این شورش را آرام کرد و عده‌ای از شورشگران در این ماجرا دستگیر شدند. این افراد به خدمت امام علی علیه السلام برده شدند. در میان آنها دو خواهر از خانواده‌های سرشناس ایرانی بودند.

کد خبر: ۳۱۴۳۹۲

تاریخ : ۱۵ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۴:۱۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ در مورد همسر حضرت امام حسین«ع» و هویت ایرانی ایشان نظرات مختلفی وجود دارد

برخی از محققان  این مطلب که شهربانو، یعنی همسر امام حسین (ع) و مادر امام سجاد (ع) از خانواده ایرانی بوده را درست می‌دانند، اما در مورد اینکه ایشان دختر یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی باشد یا از خاندان‌های مطرح و بزرگ ایرانی بوده، هنوز هم بین تاریخ شناسان و پژوهشگران این عرصه تفاوت نظر‌هایی وجود دارد.

با این وجود مطلبی از شیخ مفید نقل شده مبنی بر اینکه گروهی از ایرانی‌ها در دوران خلافت حضرت امیرالمؤمنین امام علی(ع) شورش کردند. حاکمی که از سوی آن حضرت تعیین شده بود، این شورش را آرام کرد و عده‌ای از شورشگران در این ماجرا دستگیر شدند. این افراد به خدمت امام علی علیه السلام برده شدند. در میان آنها دو خواهر از خانواده‌های سرشناس ایرانی بودند.

وقتی این دو خواهر که یکی از آنها شهربانو بود، مدارا، مهربانی، شخصیت والا و حسن خلق امام علی (ع) را مشاهده کرد از ایشان درخواست کرد که به همسری ایشان درآید. اما آن حضرت فرمودند که اگر مایل باشید شما را به عقد فرزندم دربیاورم. شهربانو از این مطلب استقبال کرد و به این صورت به همسری امام حسین علیه السلام مفتخر شد. خواهر این بانو هم با یکی از مسلمان‌های برجسته و مشهور در کوفه ازدواج کرد.

پیشینه خانوادگی مادر امام سجاد (ع)

با بررسی منابع تاریخی و روایی، این اسامی را می‌توان به دست آورد:‌ام سلمه، بره، جهان بانویه، جهان شاه، حرار، خوله، سلافه، سلامه، شاه زنان، شهربان، شهربانو، شهربانویه، شهرناز، شه زنان، غزاله، فاطمه و مریم.

در منابع اهل سنت، بر نام‌های سلافه، سلامه و غزاله تاکید شده؛ در حالی که در کتاب‌های شیعی، نام «شهربانو» بیشتر آمده است. این نام را می‌توان در قدیمی‌ترین منابع امامیه یافت؛ از جمله: بصائرالدرجات و اصول کافی.

درباره خاندان این بانوی ایرانی، چند نظریه وجود دارد:

الف) ساسانی بودن؛ ب) کابلی بودن؛ ج) سیستانی بودن؛ د) سندی بودن.

دانشورانی چون: یعقوبی (متوفای ۲۸۱ ق). محمد بن حسن صفار قمی (متوفای ۲۹۰ ق). کلینی (متوفای ۳۲۹ ق). شیخ صدوق (متوفای ۳۸۱ ق)؛ و شیخ مفید (متوفای ۴۱۳ ق). - با وجود اختلاف در نام وی - او را دختر یزدگرد سوم (آخرین پادشاه ساسانی) دانسته‌اند.

{$sepehr_key_105902}

شهربانو به سبب پیوند ازدواج با امام حسین علیه السلام، مرحله جدیدی از زندگی را آغاز کرد که قبل از آن فقط در عالم رؤیا و آرزو قابل تحقق بود. آری! وی از میان بسیاری از دوشیزگان به این سعادت و عزت رسیده است که برای پیامبر و خاندانش علیهم السلام «عروسی ممتاز» باشد؛ چرا که در همان روز نخستین آشنایی با خاندان نبوت و امامت و به هنگام عقد ازدواج، از زبان امیرمؤمنان علیه السلام این بشارت را شنید که حضرت به پسرش امام حسین علیه السلام فرمود:

«یا اباعبدالله! احتفظ بها فان‌ها ستلد لک خیر اهل الارض و هی‌ام الاوصیاء الذریة الطیبة؛‌ای اباعبدالله! از او محافظت کن؛ زیرا به زودی بهترین اهل زمین را برایت متولد خواهد ساخت؛ و او، مادر امامان از ذریه طیبه است.»

سرانجام پس از مدت زمانی (یک یا چند سال) انتظار به سر رسید و بشارت آسمانی تحقق یافته و بهترین اهل زمین، علی بن الحسین (ع)، متولد شد و دیدگان پدر، مادر و خاندان علوی روشنایی دیگر یافت.

از آنجا که شهربانو در همان روز‌های آغازین میلاد امام سجاد (ع) چشم از دنیا فروبسته است و تاریخ رحلت وی، با فاصله‌ای کوتاه، با تاریخ ولادت آن حضرت مقارن است.

منابع:

تسنیم

تابناک

پرسمان دانشگاهیان

ویکی شیعه

مشرق نیوز