چالش‌های کشاورزی خراسان رضوی؛‌ از خشک‌سالی تا ناترازی انرژی

غلامرضا قنبری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی: امروز با چالش‌های متعددی در بخش کشاورزی روبه‌رو هستیم؛ از جمله خشک‌سالی، ناترازی در منابع آب، برق، سوخت و گاز. این شرایط بر کشاورزی تأثیر مستقیم دارد.

کد خبر: ۳۱۴۷۹۵

تاریخ : ۱۷ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۹:۴۴

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ تلاش برای افزایش بهره‌وری در روز‌هایی که خشک‌سالی، ناترازی منابع آب و انرژی، خسارت‌های مترقبه و غیرمترقبه و چالش‌های تأمین مالی تنها بخشی از مشکلاتی است که کشاورزان خراسان رضوی با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

این‌ها بخشی از محور سخنان رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی و معاونان او در نشست خبری روز گذشته به مناسبت دهه فجر بود. از توسعه روش‌های نوین کشاورزی گرفته تا به‌کارگیری انرژی‌های تجدیدپذیر، تلاش‌ها بر این است که با وجود محدودیت‌ها، تولید در بخش کشاورزی نه‌تنها تولیدات کشاورزی حفظ شود، بلکه رشد هم داشته باشد. هرچند این مسیر با چالش‌های فراوانی همراه است، اما تلاش‌ها ادامه دارد.

***

غلامرضا قنبری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی:

امروز با چالش‌های متعددی در بخش کشاورزی روبه‌رو هستیم؛ از جمله خشک‌سالی، ناترازی در منابع آب، برق، سوخت و گاز. این شرایط بر کشاورزی تأثیر مستقیم دارد و خسارت‌هایی را به این بخش وارد کرده است. در خصوص قطعی برق و تأثیر آن بر بخش کشاورزی، ما در حال پیگیری هستیم تا این خسارت‌ها به حداقل برسد. متأسفانه بخشی از زمین‌های کشاورزی به دلیل نبود آب کافی، محصولی برداشت نکرده‌اند.

باوجوداین، تلاش ما بر این است که با افزایش بهره‌وری، تولید کشاورزی را ارتقا دهیم. در حال حاضر، میزان بهره‌وری در کشاورزی کشور ما پایین است و باید از ظرفیت‌های علمی و فناوری‌های نوین برای بهبود این وضعیت استفاده کنیم.

در سال ۱۴۰۱، تولید گندم در استان ۳۷۰هزار تن بود که سال گذشته به ۵۲۰هزار تن افزایش یافت؛ یعنی رشد ۲۰درصدی در تولید. در سایر محصولات نیز افزایش تولید داشته‌ایم؛ به‌طور مثال، در تولید گندم ۴۰درصد، جو ۳۰درصد و چغندر قند ۱۸ درصد رشد داشته‌ایم. در حوزه دام‌پروری نیز افزایش تولید گزارش شده است.

با وجود این رشدها، سطح زیرکشت برخی محصولات کاهش یافته که نشان‌دهنده این است که افزایش تولید صرفا به‌دلیل گسترش سطح زیرکشت نبوده، بلکه بهره‌وری نیز افزایش یافته است. برخی مزارع و شرکت‌های دانش‌بنیان توانسته‌اند با استفاده از روش‌های نوین، راندمان بهتری داشته باشند، اما هنوز همه کشاورزان به این فناوری‌ها دسترسی ندارند.

در راستای بهینه‌سازی مصرف آب در خراسان رضوی در سال گذشته اقدامات متعددی انجام شده است. انتقال آب با لوله و کانال‌کشی، از دیگر اقدامات مهمی بوده که در دستورکار قرار گرفته است. علاوه بر این، طرح‌های آب‌خیزداری و مرمت قنوات نیز در حال اجراست. خراسان رضوی با داشتن حدود ۶۷۹۰ قنات، به دلیل خشک‌سالی‌های متوالی با کاهش آب‌دهی این منابع روبه‌رو شده است. در نتیجه، نیازمند اعتبارات بیشتری برای اجرای طرح‌های احیا و مرمت قنوات هستیم.

یکی از برنامه‌های اصلی ما، هویت‌بخشی به محصولات استراتژیک استان از جمله زعفران، پنبه، جو، چغندر قند، ذرت، پسته، انگور گندم و... است. در این راستا، شناسایی زارعان و در مرحله مدیریت یکپارچه واحد‌های تولیدی در دستورکار قرار گرفته است. با اجرای طرح یکپارچه‌سازی اراضی و مدیریت یکپارچه واحد‌های تولیدی، هزینه‌های تولید کاهش یافته و بهره‌وری افزایش خواهد یافت.

درمجموع اگرچه چالش‌های متعددی در بخش کشاورزی وجود دارد، اما با برنامه‌ریزی علمی و استفاده از فناوری‌های نوین، می‌توان بهره‌وری را افزایش داد و امنیت غذایی کشور را تأمین کرد.

***

مجید جعفری، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی:

مقایسه میزان تولید دوازده ماه سال گذشته با میزان تولید از ابتدای سال تاکنون نشان‌دهنده رشد در حوزه‌های مختلف است. تولید گوشت مرغ سال گذشته ۲۰۴ هزارتن بود و امسال تا ۱۵ بهمن ۱۸۸ هزارتن، همچنین میزان جوجه‌ریزی در کل سال ۱۴۰۲ حدود ۱۱۳ میلیون ۷۰۳ هزار قطعه بود و امسال تاکنون به ۱۰۶ میلیون ۵۸۱ هزار قطعه رسیده است که تا آخر سال رشد خواهد داشت.

میزان تولید گوشت قرمز ۸۳ هزار تن بود که اکنون طبق آخرین آمار کشتارگاه‌ها به ۷۸ هزارو ۶۰۰ تن رسیده است. سال گذشته ۱۶۰ هزار تن تخم‌مرغ تولید شد که امسال تاکنون این میزان به ۱۵۴ هزارتن رسیده است. تولید شیر نیز سال گذشته یک میلیون و ۱۹ هزارتن بوده که امسال تاکنون ۹۵۹ هزار تن رسیده است. این آمار نشان از بهبود تولید در این حوزه دارد.

***

ایرج ناصری‌مقدم، معاون برنامه‌ریزی در سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی:

هم‌زمان با ۴۶ امین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در خراسان رضوی، ۱۴۵ افتتاحیه پروژه با اشتتغال‌زایی مستقیم ۸۸۰ نفر و غیرمستقیم ۶۴۹ و با اعتبار ۱۲۹۵۳ میلیارد ریال در بخش کشاورزی خواهیم داشت. این پروژه‌ها در بخش‌های مختلف مانند آب و خاک، تولیدات گیاهی، دامی، امنیت غذایی و صنایع غذایی هستند. درمجموع چهار هزار و ۷۱۸ خانوار از عواید این تعداد طرح بهره‌مند می‌شوند.

{$sepehr_key_106332}

***

محمد میری دیسفانی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی:

باتوجه به ناترازی انرژی برق و ۸۸۰۰ حلقه چاه استان که برقی هستند، باید به سمت استفاده از پنل‌های خورشیدی حرکت کرد. اکنون بهره‌برداران از ۲ هزار حلقه چاه آمادگی خود را برای استفاده از پنل‌های خورشیدی اعلام کرده‌اند. از این تعداد تاکنون ۶۰۰ حلقه چاه در مرحله بازدید و انعقاد قرارداد است، از این تعداد ۱۰۰ حلقه به تولید برق رسیده‌اند و ۵۰۰ حلقه چاه دیگر در ادامه مسیر هستند. در ایام دهه فجر تعدادی از این چاه‌ها به منابع برق خورشیدی متصل خواهند شد. هزینه‌های پنل زیاد است تأمین منابع مالی در نظام کشاورزی استان که حدود ۷۸ درصد آن خرده‌مالک هستند کار سختی است، بنابراین نیاز به مساعدت دولت است. پنل خورشیدی برای هر چاه با میزان تولید ۸۰ کیلووات تا ۳ میلیارد تومان هزینه دارد.

***

فرهاد فرخ‌منش، رئیس اداره مدیریت بحران و کاهش مخاطرات کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان:

خسارتی که در استان از محل حوادث غیرمترقبه مانند سیل و زلزله به بخش کشاورزی وارد شده، حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان بوده است. در حوزه قطعی برق برآورد ما از میزان خسارت بیش از ۳۵ هزار میلیارد تومان است. برای جبران حوادث غیرمترقبه حدود ۱۵ هزار میلیارد منابع در نظر گرفته شده است. از این میزان حدود ۳۰۰ میلیارد تومان سهم خراسان رضوی است. تاکنون با بررسی‌های انجام شده ۳ هزار خسارت‌دیده را شناسایی کرده‌ایم. در حوزه قطع برق ظرفیت اعتباری برای جبران خسارت پیش‌بینی نشده است.