پیوند موسیقی، فرهنگ و اقتصاد در جزیره با برگزاری جشنواره ملی «عودنوازی قشم»

در نشست خبری دومین جشنواره ملی عودنوازی قشم با حضور دبیران، داوران و مسئولان فرهنگی به بخش‌های رقابتی و غیررقابتی جشنواره، اهمیت ساز عود در فرهنگ قشم، توسعه دیپلماسی فرهنگی و اقتصادی از طریق موسیقی، و برنامه‌های آتی جشنواره پرداخته شد.

کد خبر: ۳۱۸۱۹۲

تاریخ : ۰۵ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۷:۱۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، نشست خبری دومین جشنواره ملی عودنوازی قشم، امروز ۵ اسفند با حضور محسن فتاحی (دبیر اجرایی)، کیوان فرزین (عضو هیئت داوران)، ادریس راموز (معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم)، مجید ناظم‌پور (نماینده کمیته بین‌الملل جشنواره) و مهدی فیروزان (مدیرعامل شهر کتاب) در شهر کتاب مرکزی برگزار شد.

در ابتدای این نشست، محسن فتاحی، دبیر اجرایی جشنواره گفت: سال گذشته سنگ بنای خیلی خوبی برای جشنواره گذاشته شد که کار امسال ما را ساده‌تر کرده است. بخش رقابتی جشنواره امسال حفظ و بخش غیررقابتی به آن اضافه شده است که البته ایده این کار از سال گذشته وجود داشته است. امسال خواستیم که مکمل سال گذشته باشیم و در ادامه آن حرکت کنیم.

او درباره بخش غیررقابتی جشنواره نیز توضیح داد: از دوئت‌نوازی بیشتر شامل بخش غیررقابتی می‌شود و محدودیت خاصی ندارد جز اینکه حتما دو ساز ریتمیک باید در ترکیب گروه وجود داشته باشد. تا ۱۰ نفر می‌توانند در این بخش شرکت کنند البته اگر گروهی ۵۰ نفر عضو داشته باشد و بدانیم که حضور آنها در جشنواره چیزی را به آن اضافه می‌کند، می‌توانند شرکت کنند و محدودیتی به لحاظ سنی نداریم.

فتاحی تصریح کرد: چند گروه را خودمان دعوت می‌کنیم. با عودسازان هم جلسه‌ای داشتیم که در جشنواره نمایشگاهی داشته باشیم که به قسمت تجاری و اقتصادی ساز عود کمک کند. نشست‌های تخصصی ساز عود را خواهیم داشت که بتوانیم به چالش‌ها و مسائل ساز عود بپردازیم. همچنین از موسیقی خزر تا خلیج فارس را شب‌های جشنواره خواهیم داشت که از نفرات برگزیده سال گذشته برای این قسمت دعوت شده است. کمپینی راه اندازی خواهد شد که مردم با هر سازی که دارند به قشم بیایند و در فضایی که طراحی شده ساز بنوازند.

او ادامه داد: اختتامیه جشنواره ۲۵ تا ۲۸ فروردین در دو نقطه قشم از جمله غار حرا و قلعه پرتغالی‌ها برگزار می‌شود. تلاش می‌کنیم کل جزیره قشم در آن زمان حال و هوای موسیقی پیدا کند.

فتاحی همچنین در پاسخ به پرسش ایسنا مبنی بر علت تغییر دبیر جشنواره و تاخیر در برگزاری آن گفت: تغییر باعث نوآوری می‌شود و، چون می‌خواستیم دولت را از تولی‌گری خارج کنیم، بخشی از مسئولیت برگزاری را به شهر کتاب سپردیم. اضافه شدن هر آدم جدیدی اتفاقات جدیدی را رقم می‌زند. البته که آقای ثابت‌نیا در مشهد زندگی می‌کنند و امسال به علت دوری مسیر امکان حضور نداشتند. همچنین در اسفند فرصت‌های ما محدود می‌شد و با ماه رمضان همزمانی پیدا می‌کرد و قبل از آن هم باید کار را با عجله پیش می‌بردیم؛ البته نگاه گردشگری هم داریم که در اسفند و فروردین جزیره پر از گردشگر است؛ به همین دلیل تصمیم گرفتیم در زمانی که با افت مسافر رو به رو می‌شویم این جشنواره را برگزار کنیم.

کیوان فرزین _ عضو هیئت داوران _ هم درباره بخش رقابتی جشنواره گفت: پارسال که این جشنواره برگزار شد چشم انداز ما به دوردستی فراتر از یکی دو دوره بود. در چنین روندی پویایی برگرفته از تجربه است. سال گذشته داوری در مرحله اول و دوم متفاوت بود و بعد از آن هم این روند را ادامه دادیم. در این دوره از دوستانی که حضور داشتند یا متخصصین این حوزه کمک خواستیم که ایرادات و اشکالات را به ما بگویند؛ در نتیجه در این دوره چند نکته متفاوت شد؛ یکی از آنها این است که در سال گذشته در چهار بخش جایزه دادیم ولی در این دوره رده بندی سنی تفکیک‌شده‌تری داریم و مرز بین موسیقی نواحی و دستگاهی برداشته شده است، گرچه که سال قبل تفکیک شده بودند. در این دوره داوران به یک پرفورمنس امتیاز می‌دهند و باید گستره وسیعی از سلایق و مکاتب و دیدگاه‌ها را پوشش دهند که داوری بهتر انجام شود.

او ادامه داد: امسال مرحله انتخاب را در مرحله اول داریم و در جزیره قشم رقابت خاصی نداریم مگر اینکه کنسرت یا اجرایی را واجب شرایط ویژه‌ای بدانند و به عنوان برگزیده منتخب و تندیس جشنواره به آن اهدا شود. امسال به موسیقی حوزه ایرانی، عربی و ترکی که ریشه مشترک دارند توجه داریم و تمام رنگ‌های موسیقی ایرانی می‌توانند در جشنواره ابراز وجود کنند.

عود؛ عضو جداناشدنی خانه‌های قشم

ادریس راموز _ معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم _ هم طی سخنانی درباره علت برگزاری این جشنواره توسط منطقه آزاد قشم گفت: هدف منطقه آزاد یک کنش اقتصادی و تجاری است. ساز عود از سال ۱۴۰۱ به نام ایران و سوریه ثبت جهانی شد و سال گذشته اولین جشنواره عودنوازی را برگزار کردیم. وضعیت توسعه منطقه جنوب کشور دیپلماسی اقتصادی است که مهمترین وظیفه قشم است. در وضعیت اقتصادی و توسعه کشور ناگزیر هستیم برای اینکه فعالیت‌های اقتصادی موفقی داشته باشیم، دیپلماسی فرهنگی داشته باشیم. ما اشتراکات فرهنگی زیادی با کشور‌های همسایه داریم و هر چقدر این اشتراکات را توسعه دهیم، می‌توانیم موفقیت اقتصادی بیشتری داشته باشیم. مهم‌ترین دارایی فرهنگ در جنوب ایران و قشم، موسیقی و به خصوص ساز عود است. در تک‌تک خانه‌های قشم عنصر ساز عود عضو جداناشدنی زندگی آنها است. آنچه را که خلیج فارس می‌نامیم به سبک زندگی ایران برمی‌گردد که در سبک زندگی ایرانی موسیقی جریان دارد.

{$sepehr_key_109795}

او ادامه داد: قشم یک دروازه تمدنی است و سال‌ها در تبادل فرهنگی با کشور‌های منطقه فرهنگ ایران را به کشور‌های منطقه بسط می‌داده و بالعکس. می‌توان قشم را به مثابه یک رسانه تصور کرد که به واسطه اشتراکات فرهنگی شکل گرفته که هر چقدر بتوانیم اینها را احیا کنیم فرادستی را در حوزه اقتصادی خواهیم داشت. قشم درگذشته مسیر اقتصادی ایران بوده که یکی از این مسیر‌ها ساز قشم بوده که آن را با کشور‌های دیگر ارتباط می‌داده که اگر آن را احیا و حفظ کنیم، می‌توانیم مسیر تبادل گردشگری، فرهنگی و اقتصادی را با همسایه‌ها احیا کنیم.

راموز تصریح کرد: توسعه به ریتم و موازنه نیاز دارد که موسیقی ریتم آن را میسر و نظام‌مند و سامان‌دهی می‌کند؛ چراکه موسیقی یک زبان محلی و بین‌المللی دارد که همین ساز یک زبان گفت‌و‌گو برای توسعه در منطقه است. سال گذشته وقتی جشنواره برگزار شد بسیاری از شرکت کننده‌ها نوجوان بودند؛ لذا در بحث بحران هویت، پیوندی که می‌تواند آن را با تاریخ ربط دهد موسیقی است که می‌تواند این پیوند را احیا کند. جشنواره عودنوازی می‌تواند سرمایه سیاسی در سطح بین‌المللی باشد و البته یک سرمایه اقتصادی برای خود جزیره. البته به شرطی که در بین مردم نهادینه شود، به گونه‌ای که در دوره‌های آینده خود نهاد‌های مردمی آن را برگزار کنند و منطقه آزاد قشم صرفا نقش تسهیل‌گری داشته باشد.

او درباره ایجاد دبیرخانه دائمی جشنواره گفت: در ایجاد دبیرخانه جدی هستیم و مکان آن در حال آماده سازی است که باتوجه به معماری خلیج فارس آن را خواهیم ساخت.

مجید ناظم پور _ نماینده کمیته بین‌الملل جشنواره _هم درباره اهمیت ساز عود گفت: ساز عود از جهت ذاتی ساز دست حکما و فیلسوف‌ها بوده و بسیاری از آنها درباره آن در تاریخ با وسواس خاصی صحبت کرده‌اند. عود با قدمت ۵ هزار ساله تنها ساز ایرانی است که بین‌المللی شده و امروز یک سمبل از فرهنگ اسلامی است؛ به همین دلیل در بیشتر کشور‌های خاورمیانه فستیوال تخصصی عود دارند. ساز عود از سه قرن پیش به دلایل نامعلوم در ایران فراموش می‌شود. در ابتدای قرن معاصر به همت روح‌الله خالقی دو نفر مامور می‌شوند که دو ساز قانون و عود را به ایران برگردانند و بعد از آن بسیاری از اساتید مامور می‌شوند که این ساز را معرفی کنند، اما هنوز آن گونه که باید در بین خانواده‌های ایرانی معرفی نشده است.

او درباره بخش بین‌الملل جشنواره هم گفت: برای اینکه خارج از ایران بدانند که عودنوازی در ایران به چه شکل و شمایلی است، تصمیم گرفتیم از دوره بعدی بخش بین‌الملل را داشته باشیم البته که امسال هم مهمانان خارجی خواهیم داشت. مصر، شمال آفریقا، ترکیه و عراق مکاتب مختلفی در مکتب عودنوازی دارند که از هر مکتب دو سه نفر را در نظر گرفتیم که حداقل از هر مکتب یک نفر حضور پیدا کند.

منبع: ایسنا