پاسخ‌های رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد به مشکلات مردمی | از تبانی پزشک و آزمایشگاه تا زمان ویزیت هر بیمار

علیرضا صداقت، رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد به سؤالات پرتکرار درباره مشکلات مردمی با پزشکان، آزمایشگاه‌ها، داروخانه‌ها، مراکز درمانی و تصویربرداری پاسخ داد.

کد خبر: ۳۲۵۸۷۴

تاریخ : ۲۱ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۲:۵۴

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ شهروندی با ارسال پیامکی به ستون حرف مردم برایمان نوشت: خط پزشکم را هیچ متخصصی در داروخانه‌ نمی‌تواند درست بخواند. ابتدا فکر می‌کردم واقعا پزشکم بدخط است، اما بعد از گذشت مدتی متوجه شدم این یک راه همکاری دوجانبه میان پزشک متخصص معالج من و داروخانه‌ای است که پایین مطب پزشک در همان ساختمان پزشکان استقرار دارد.

این پزشک معالج معروف به دلیل اینکه بیمار بیشتری ویزیت کند و از طرف دیگر منشی خود را به ثبت دارو‌های بیماران مشغول نکند، نسخه بیمار را در برگه می‌نویسد. از طرفی دیگر بیمار را مجاب می‌کند که حتما از داروخانه پایین مطب دارو را تهیه کند. نتیجه این کار هم برای داروخانه و پزشک دو سر برد است. هم پزشک هزینه مازادی به منشی برای ثبت دارو نمی‌دهد. هم تعداد بیمار بیشتری به داروخانه مراجعه می‌کند.

مخاطب دیگری در تماس با تحریریه صدای مردم به موضوع تبانی برخی از پزشکان با سایر مراکز درمانی نظیر آزمایشگاه ها، سونوگرافی‌ها و حتی داروخانه داران اشاره داد و می‌گوید: چرا برخی پزشکان بیمار را اجبار می‌کنند که حتما آزمایش خود را در فلان آزمایشگاه انجام دهد؟ اگر بیمار امتناع کند این ادعا را مطرح می‌کنند که آن آزمایشگاه نتایج دقیق تری ارائه می‌دهد. آیا این اقدام به نوعی اجبار، تبانی و تخلف نیست؟

شهروند دیگری در تماس با تحریریه صدای مردم به موضوع دریافت دوباره ویزیت از سوی برخی پزشکان بعد از مراجعه دوم برای ارائه نتیجه آزمایش و سونوگرافی اشاره دارد و گلایه خود را این گونه طرح می‌کند: لطفا پیگیری کنید چرا برخی پزشکان برای بار دوم مراجعه و به منظور ارائه نتیجه آزمایش و سونوگرافی مجددا از بیمار حق ویزیت دریافت می‌کنند؟

تبانی برخی پزشکان چالش جدی سلامت

گزارش‌هایی از سوی شهروندان مبنی بر همکاری برخی پزشکان با مراکز خاص پاراکلینیکی و داروخانه‌ها مطرح است. گزارش‌هایی که در مورد پزشکان سرشناس بیشتر به گوش می‌رسد. این همـــکاری ها که گاه به مجبور شدن بیمار برای استفاده از خدمات این مراکز خاص منجر می‌شود، سؤالات جدی در مورد شفافیت، اخلاق حرفه‌ای و دسترسی عادلانه به خدمات پزشکی در شهر را مطرح می‌کند. در این گزارش تمام نکات شهروندان و دغدغه‌هایی را که آن‌ها در قالب پیام به سامانه صدای مردم شهرآرا مطرح کرده‌اند با علیرضا صداقت رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد مطرح می‌کنیم.

* گلایه‌های زیادی از مردم به دستمان رسیده است که از تبانی برخی پزشکان با انواع مراکز درمانی و اجبار بیمار برای مراجعه به آن مراکز حکایت دارد. چرا برخی پزشکان برای انجام انواع سونوگرافی،‌ام آر آی، انواع تست آزمایش و حتی تهیه دارو بیمار را مجاب می‌کنند که به فلان داروخانه یا آزمایشگاه یا مرکز مراجعه کند؟

ممکن است برخی از پزشکان در مواردی تخلفاتی داشته باشند، اما این مسئله را باید در قیاس با میزان خدمات ارائه شده از سوی جامعه پزشکی دید. در مشهد حدود ۹۵۰۰ پزشک عمومی و متخصص عضو نظام پزشکی داریم، از این تعداد، اگر صرفا در بخش سرپایی هر پزشک به طور متوسط روزانه ۲۰ بیمار را ویزیت کند یعنی روزانه ۱۹۰ هزار خدمت درمانی از سوی پزشکان مشهد ارائه می‌شود. این عدد در طی سال، به رقمی حدود ۷۰ میلیون ویزیت می‌رسد. میزان شکایت‌ها از خدمات سلامت ارائه شده از سوی اعضای نظام پزشکی مشهد در سال ۱۴۰۲، ۸۷۲ مورد بوده است که به یک هزارمِ درصد نیز نمی‌رسد.

اما در مورد موضوع سؤال شما و دغدغه مردم برای این نکته که آیا ارجاع دادن پزشک به مراکز پاراکلینیک خاص یا داروخانه اشتباه است و منع قانونی دارد، باید این پاسخ را بگوییم که خیر. منع قانونی وجود ندارد. در همه صنوف ارجاعات تخصصی مرسوم است. فرض کنید برای تعمیر وسیله نقلیه خود به تعمیرگاهی مراجعه کرده‌اید، تعمیرکار برای تهیه وسیله مورد نیاز، یک فروشگاه معتبر و باکیفیت مناسب را توصیه می‌کند. این جرم است؟ البته که جرم و تخلف نیست. شما مختارید از هر فروشگاه دیگری جنس مورد نظر خود را تهیه کنید. پس نفس کار تخلف نیست.

{$sepehr_key_117376}

حتی اگر اجبار وجود داشته باشد باز هم پاسخ خیر است؟

باید متذکر شد که در موارد زیادی پزشکان متخصص، با تجربه‌ای که از مراجعات مکرر بیماران به آزمایشگاه ها، مراکز پاراکلینیکی نظیر سونوگرافی،‌ام. آر. آی و ... داشته و نتایجی که به دست آورده‌اند می‌توانند در زمینه تخصصی رشته خود یک یا چند مرکز را را مورد وثوق خود بدانند. توصیه به دریافت خدمات از این مراکز مشکلـــی ندارد. این توصیه و معرفی تا زمانی که جنبه اطلاع رســـانی داشـــتـــه و بیمار مختار به انتخاب باشد بلامانع است، اما آنجایی موضوع دچار اشکال است که از حالت توصیه خارج شده و به شکل اجبار در بیاید.

احراز شدن چنین موضوعی برای نهاد‌های نظارتی در دانشگاه علوم پزشکی و نظام پزشکی برای فرد متخلف عواقب سنگین و بزرگی را به دنبال دارد. عواقبی که از تذکر تا ابطال دائمی پروانه طبابت و کار را در پی خواهد داشت. اگر شهروندان با اصرار و اجبار در قالب مصادیقی که اشاره کردید مثل دستی نوشتن نسخه و ارجاع به یک داروخانه خاص و ... روبه رو شدند؛ از طریق سامانه تلفنی ۱۹۰ و یا مراجعه به سازمان نظام پزشکی مشهد موضوع را پیگیری کنند.

یکی از گلایه‌های مردمی درباره رایگان نبودن ارائه جواب آزمایشگاه پس از ۴۸ ساعت است. چرا برخی پزشکان پس از ۴۸ ساعت برای گرفتن نتیجه آزمایش یا سونوگرافی و... دوباره از بیمار حق ویزیت می‌گیرند؟

به طور کلی اگر پزشک برای بیمارش نسخه آزمایش نوشته باشد و اگر بیمار در همان روز، آزمایش را بیاورد، ویزیت به آن تعلق نمی‌گیرد، اما اگر در روز بعد جواب آزمایش را نزد پزشک بیاورد و نتیجه آزمایش به گونه‌ای باشد که نیاز به معاینه و دستورالعمل پزشکی خاص باشد دریافت حق ویزیت بلامانع است به عبارتی اگر بیمار برای مرتبه دوم به پزشک مراجعه کند و پزشک بر مبنای جواب آزمایش و سونوگرافی نسخه جدیدی بنویسد و روش درمان را مشخص کند در اینجا ویزیت مجدد باید پرداخت شود.

جــواب‌ام آرآی دیـگــر گلایـه شهروندان است. مراکز‌ام آرآی جواب را جدا از سی دی روی کاغذ چاپ شده به بیمار تحویل می‌دهند. اما برخی دیگر اصلا خروجی چاپی نمی‌دهند. وقتی بیمار تنها CD را به پزشک متخصص می‌دهد وی از باز کردن CD روی لپ تاپ و کامپیوترش ممانعت می‌کند و تأکید دارد که خروجی باید چاپی باشد. چرا؟

این یک ادعاست که نیاز به اثبات دارد، تمام مراکز‌ام آرآی موظف هستند که نتیجه‌ام آرآی را در قالب گزارشی برای پزشک تهیه کرده و در اختیار بیمار قرار دهند. لوح فشرده برای مستند سازی بیشتر در اختیار بیمار قرار می‌گیرد و اصل همان گزارش مکتوب است. گزارش مکتوب، از سوی پزشک متخصص رادیولوژی و بعد از دیدن تصاویر‌ام آرآی بیمار آماده می‌شود.

تهیه این گزارش گاهی به علت حجم بالای مراجعات و لزوم دقت و توجه بیشتر در تصاویر ثبت شده با دستگاه‌ام آرآی در همان لحظه امکان پذیر نیست. این طور مواقع پیش می‌آید که بیماران با همان لوح فشرده سراغ پزشک معالج می‌روند در حالی که اصولا تشخیص و گزارش تصاویر‌ام آرآی یک کار تخصصی است که فقط رادیولوژیست انجام می‌دهد، ممکن است پزشکی برای مشاهده عینی خود و کمک به تشخیص بهتر بخواهد تصاویر اصلی را از طریق لوح فشرده ببینید که اختیاری است.

{$sepehr_key_117375}

زمان وقت گذاشتن برای هر بیمار از سوی پزشک، دیگر دغدغه پرتکرار مردم است. در پیام‌های مردمی آمده است که چرا برخی پزشکان سرشناس هنوز بیمار داخل اتاق است بیمار دیگر را به اتاق پذیرش می‌کنند و زمان لازم را برای طرح موضوع بیمار اختصاص نمی‌دهند؟

زمان ویزیت یک پزشک عمومی ۱۵ دقیقه، پزشک متخصص ۲۰ دقیقه، پزشک فوق تخصص ۲۵ دقیقه و ویزیت روان پزشک ۳۰ دقیقه است، اما با تعرفه واقعی! نه تعرفه دستوری و ناعادلانه. نه در فرهنگی که تخصص محور است و نظام ارجاع در آن اجرا نمی‌شود.

در سیستمی که بیماران در محله خود و در تعامل نزدیک با پزشک خانواده محله شان باشند و مرتب چکاپ‌های روتین سلامتی را دریافت کنند. سلامتی آن‌ها حفظ می‌شود. در چنین شرایطی نیاز به ارجاع به پزشک متخصص با تشخیص پزشک خانواده صورت می‌پذیرد. در سامانه‌ای که پزشک متخصص با ویزیت روزانه ۱۰ تا ۱۵ بیمار بتواند از عهده هزینه‌های مطب داری و زندگی اش بربیاید استاندارد همان است که اعلام کردم. در مورد پزشکان عمومی نیز باید عنوان داشت که با تعرفه‌های مصوب قادر به مطب داری نیستند.

در مشهد حدود ۶ هزار پزشک عمومی داریم که بالغ بر ۳ هزار پزشک طبابت نمی‌کنند. نکته دیگر آنکه مراجعات مردم به پزشک متخصص حتی برای بیماری‌های غیرتخصصی مثل سرماخوردگی ساده از سوی مردم زیاد است. با این شرایط اگر پزشک بخواهد وقت بگذارد، مردم اجازه نمی‌دهند.

شما مطب یک متخصص را تصور کنید با بیمارانی که از مشهد و شهر‌های دور و نزدیک استان و حتی خارج از استان مراجعه کرده‌اند. ۵۰ بیمار در اتاق انتظار نشسته‌اند؛ چطور می‌توانید به سبک پزشکان اروپایی ۱۰ نفر را بپذیرید و بقیه را به منزل بفرستید. به نظرم صحبت از استاندارد‌ها زمانی معنا دارد که زیرساخت‌ها فراهم باشد.

وقتی زیرساختی فراهم نیست، فرهنگ سازی نشده، حالا ما پا بگذاریم روی گلوی پزشک که هر بیمار را ۲۰ دقیقه ویزیت کن! مگر می‌شود! همان بیماران اولین معترضان خواهند بود. با این همه، با توجه به ضرورت رعایت محرمانگی و دقت بیشتر و تمرکز بالاتر قطعا حضور هم زمان بیماران در اتاق معاینه به هیچ وجه صحیح نیست.