فراغت تابستان، فصل نسل‌سازی

در قرآن کریم و روایات متعدد، به لزوم پرداختن به امور دنیوی درکنار امور اخروی اشاره شده است. این نگاه جامع، اوقات‌فراغت را در خدمت اهداف عالی‌تر تربیتی دینی قرار می‌دهد.

کد خبر: ۳۳۷۷۱۵

تاریخ : ۲۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۳

نوشته

دوران پس از امتحانات، اوقات فراغت مغتنم برای دانش‌آموزان است تا پس از یک دوره پرفشار تحصیلی، به استراحت و بازی و برنامه‌های جانبی بپردازند. در یک خانواده دینی، این اوقات‌فراغت نه‌تنها فرصتی برای تجدیدقوا، بلکه مجالی برای تقویت ابعاد معنوی، اخلاقی و اجتماعی فرزندان براساس مبانی و آموزه‌های دینی محسوب می‌شود. برنامه‌ریزی هوشمندانه و با رویکرد اسلامی برای این دوره، می‌تواند تأثیر عمیقی بر رشد و تربیت فرزندان بگذارد.

اهمیت اوقات فراغت از منظر اسلام

آموزه‌های اسلامی برای تمام ابعاد زندگی انسان، ازجمله اهمیت زمان، چگونگی استفاده از زمان و فرصت‌ها و ضرورت تدبیر و برنامه‌ریزی اهمیت قائل است. قسم خوردن خداوند به زمان که در قرآن کریم با گلواژه «وَالْعَصْرِ» درسوره عصر، آمده است، نشان‌دهنده اهمیت بسیار زیاد آن در زندگی انسان است.

پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: «نِعمَتانِ مَغبونٌ فیهِما کَثیرٌ مِنَ النّاسِ: اَلصِّحَّه وَ الفَراغُ؛ دو نعمت است که بسیاری از مردم در آن مغبون و زیانکارند: سلامتی و فراغت». این حدیث مستقیم به اهمیت استفاده بهینه از اوقات فراغت اشاره دارد. (صدوق، الخصال). امام علی (ع) نیز بر لزوم استفاده بهینه از فرصت‌ها تأکید می‌کنند: «فرصت مانند ابر می‌گذرد، پس فرصت‌های نیک را غنیمت شمارید!».

در قرآن کریم و روایات متعدد، به لزوم پرداختن به امور دنیوی درکنار امور اخروی اشاره شده است. این نگاه جامع، اوقات‌فراغت را در خدمت اهداف عالی‌تر تربیتی دینی قرار می‌دهد، لذا از دیدگاه اسلام، اوقات‌فراغت به معنای بیکاری و بطالت نیست، بلکه فرصتی برای تفریح حلال و سالم، بازسازی جسم و روح و آماده‌سازی برای فعالیت‌های سازنده آینده خود و خانواده و جامعه است.

راهکار‌های دینی برای اوقات‌فراغت فرزندان

یک خانواده با رویکرد دینی، می‌تواند با درنظر گرفتن نکات زیر، اوقات فراغت دانش‌آموزانش را به بهترین شکل مدیریت کند. انتظار می‌رود انجام این راهکار‌ها منجر به تقویت روابط خانوادگی و معنویت فرزندان، فعالیت‌های تفریحی سالم و هدفمند، آموزش مهارت‌های زندگی و مسئولیت‌پذیری و مدیریت هوشمندانه وسایل ارتباطی و فضای مجازی شود و بهترین اوقات‌فراغت برای دانش‌آموزان رقم بخورد:

عبادات خانوادگی: تشویق فرزندان به شرکت در نمازجماعت در خانه یا مسجد، تلاوت قرآن کریم به‌صورت خانوادگی و دعا و نیایش دسته‌جمعی.

گفت‌و‌گو‌های دینی و اخلاقی: اختصاص زمان برای گفت‌و‌گو‌های صمیمانه درباره مسائل دینی، پاسخ به شبهات و پرسش‌های اجتماعی و فرهنگی فرزندان و تبیین آموزه‌های اخلاقی با زبانی ساده و جذاب و نیز داستان‌های قرآنی و سیره اهل‌بیت (ع).

ورزش و تفریحات جسمانی: تشویق فرزندان به فعالیت‌های ورزشی متناسب با سن و علاقه آنها.

مطالعه و کسب دانش: هدایت فرزندان به شرکت در دوره‌های آموزشی مساجد، مطالعه کتاب‌های مفید غیردرسی، متناسب با علایقشان.

فعالیت‌های هنری و خلاقانه: فراهم آوردن بستر برای بروز استعداد‌های هنری فرزندان مانند نقاشی، خطاطی، شعرخوانی یا هم‌خوانی و سرود.

بازدید از اماکن مذهبی و فرهنگی: برنامه‌ریزی برای بازدید از مساجد قدیمی، بقاع متبرکه، موزه‌ها و اماکن تاریخی؛

سفر و گردشگری با نگاه معرفتی: برنامه‌ریزی برای سفر‌های کوتاه یا بلند خانوادگی به طبیعت یا شهر‌های زیارتی و فرهنگی با نگاهی تأملی به آفرینش و نعمات الهی و آشنایی با فرهنگ‌های بومی.

کمک در کار‌های خانه: واگذاری مسئولیت‌های کوچک و متناسب با سن به فرزندان در امور خانه.

تعلیم مهارت‌های جدید: آموزش مهارت‌هایی مانند آشپزی ساده، خیاطی، باغبانی یا تعمیرات جزئی. این مهارت‌ها علاوه‌بر کاربردی و لذت‌بخش بودن، به افزایش اعتمادبه‌نفس فرزندان نیز کمک می‌کنند.

زمان‌بندی فضای مجازی: با توجه به لزوم کنترل حضور فرزندان در فضای مجازی و ازسویی آموزه‌های دینی که بر پرهیز از افراط و تفریط در تربیت تأکید می‌کنند، لازم است زمان مشخصی برای استفاده فرزندان از فضای مجازی و بازی‌های رایانه‌ای درنظر گرفته شود.

نظارت بر محتوای مصرفی: والدین باید بر محتوای دردسترس فرزندان در فضای مجازی و بازی‌های رایانه‌ای آنها نظارت داشته باشند تا از هم‌خوانی آنها با ارزش‌های اخلاقی و دینی، اطمینان به‌دست آورند.

{$sepehr_key_129257}

بنابراین، اوقات فراغت فرزندان، فرصتی طلایی برای خانواده‌های دینی است تا با برنامه‌ریزی آگاهانه و الهام‌گرفته از آموزه‌های اسلامی، علاوه‌بر رفع خستگی تحصیلی، به پرورش ابعاد مختلف وجودی فرزندان بپردازند. این رویکرد نه‌تنها به شادابی و نشاط آنها کمک می‌کند، بلکه زمینه را برای رشد معنوی، اخلاقی، اجتماعی و فکری فراهم می‌آورد و فرزندانی متعهد و مسئولیت‌پذیر تربیت می‌کند.