قدیمی ترین خانه تاریخی مشهد کجاست؟

پایین‌خیابان با کوچه‌پس‌کوچه‌هایی که بخشی از آن به نام «شهید‌نواب‌صفوی» تابلو خورده، از قدیمی‌ترین محلات مشهد است که در طرح بهسازی پیرامون حرم «قطاع ۴» نامیده می‌شود؛ جایی‌که بیشترین خانه‌های تاریخی، کاروان‌سرا، مسجد، تیمچه، بازار و آب‌انبار‌های مشهد را در دل خود جای داده و خانه تهرانی، یکی از آنهاست.

کد خبر: ۳۵۰۲۳۲

تاریخ : ۱۶ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۳:۱۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ برای تماشای این خانه باید از نواب صفوی ۷ وارد شویم و پس‌از طی‌کردن کوچه‌های باریک و دیوار‌های کوتاه خشتی، خود را به راسته‌بازار عباسقلی‌خان برسانیم، جایی‌که حجره‌های قماش‌فروشان با پارچه‌های زربافتِ گل‌دار، کفش فروش‌هایی که کالای مارک ندارند، طباخی، مهر و تسبیح، همه‌و‌همه، در عطر حرم پیچیده شده است و نبض زندگی در آن تند می‌زند؛ جایی‌که سر خیابان‌هایش هیچ‌وقت خلوت نیست و شاید بی‌آمد‌و‌شدترین قسمتش، «خانه تهرانی» باشد که این روز‌ها با سقف فروریخته، تل خاک نشسته روی زمین، میخ‌های در‌رفته از زهوار و اتاق‌های پر‌زباله‌اش، بیشتر شبیه یک آشغال‌دانی است تا خانه تاریخی.

البته این توصیف را به استناد عکس‌هایی می‌گویم که تابستان دو سال پیش از این بنا گرفته شده است، والا که مدت‌هاست، درش بسته است. قدیمی‌های پایین‌خیابان، خانه تهرانی را با نام «نوروزی» هم می‌شناسند.

این خانه در دوره حکومت افشاریه و زندیه سقف و ستون خورده و همین دیرسالی، آن را به قدیمی‌ترین خانه تاریخی مشهد و تنها نمونه بی‌دخل‌و‌تصرف از معماری قرن‌۱۱ هجری‌قمری در مشهد تبدیل کرده است. بنای خانه تهرانی تنها سرمایه شاهد و سند کالبدی و تاریخی از ابنیه مسکونی و شیوه زندگی، هنر و معماری دوره «افشاریه-زندیه» در شهرمان است که نسبت‌به دیگر‌بنا‌های تاریخی ناشناخته‌تر باقی‌مانده است. این بنا که در طرح بهسازی بافت پیرامون حرم در محدوده تخریب قرار دارد، دارای تزیینات چوبی است. همچنین نظیر اُرسی این خانه با پنجره‌های رنگی مشبکش را در هیچ‌یک از خانه‌های تاریخی مشهد نمی‌توان یافت.

خانه تهرانی

وسعت: حدود ۵۰۰ متر‌مربع

شاخصه: قدیمی‌ترین خانه تاریخی مشهد

قدمت: دوره افشاریه-زندیه

ویژگی معماری: تزیینات چوب و ارسی منحصر‌به‌فرد این بنا در میان خانه‌های تاریخی مشهد بی‌نظیر است. در‌واقع به‌عقیده کارشناسان از‌دست‌دادن این بنا، نقطه پایان خانه‌های تاریخی در مشهد است.

وضعیت: متأسفانه این بنا به‌دلیل رسیدگی‌نشدن و مرمت در آستانه تخریب است.

نشانی: نواب صفوی ۱۱، در راسته بازار عباسقلی‌خان