هزینه ۱۰ همتی برای خرید واگن‌های خط یک قطارشهری مشهد | توسعه زیرساخت‌های زیارت، نیازمند حمایت دولت

این تعداد واگن دیگر جواب‌گوی نیاز قطار شهری مشهد نیست و برای همین هم شورای ششم قرارداد ۱۰هزار‌میلیارد‌تومانی خرید شصت واگن برای خط‌ یک را تصویب کرد.

کد خبر: ۳۵۵۱۵۶

تاریخ : ۰۸ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ از راه‌اندازی خط‌یک قطار شهری مشهد چیزی نزدیک به چهارده سال می‌گذرد، خطی که فقط با شصت واگن شروع‌به کار کرد و حالا با اتصال به خط ۲ (و در آینده نزدیک به خط ۳)، چنان با اقبال و استقبال مواجه شده است که این تعداد واگن دیگر جواب‌گوی نیاز آن نیست و برای همین هم شورای ششم قرارداد خرید ۱۰ هزار‌میلیارد‌تومانی خرید شصت واگن برای خط‌یک را تصویب کرد. واگن‌هایی که می‌شد آنها را در دوره‌های گذشته مدیریت شهری با قیمت کمتری خریداری کرد، اما کسی حاضر نشد زیربار آن برود.

شروع؛ آبان‌ماه ۱۴۰۱

مدیران شهری مشهد تقریبا از اواخر دهه ۶۰ به فکر راه‌اندازی مترو برای مشهد افتادند و تقریبا بعد از حدود دوازده سال مطالعات، آذرماه سال ۱۳۷۹ عملیات اجرایی خط‌یک مترو مشهد آغاز شد و حدود یازده سال بعد این خط با شصت واگن شروع‌به‌کار کرد. اما براساس مطالعاتی که دانشگاه صنعتی‌شریف برای مترویِ مشهد انجام داده بود، تعداد مسافر این خط روز‌به‌روز افزایش پیدا می‌کرد و باید شصت واگن دیگر به ظرفیت خط‌یک اضافه می‌شد تا با ۱۲۰ واگن کار کند.

با‌وجود اینکه خرید واگن‌های جدید برای خط‌یک قطارشهری مشهد یک ضرورت بود، اما در دوره‌های مختلف شورای شهر و مدیریت شهری هیچ قدمی برای آن برداشته نشد تا اینکه در دوره ششم شورای شهر اتفاقات مختلفی که برای خط‌یک افتاد، دست به دست هم داد تا خرید شصت واگن برای آن به یکی از مهم‌ترین کار ویژه‌های شورای شهر تبدیل شود. درنهایت شورای ششم، آبان‌ماه سال ۱۴۰۱ در مصوبه‌ای شهرداری را مکلف کرد که با توجه به نیاز خط‌یک، نسبت به انعقاد قرارداد واگن برای این خط مترو اقدام کند.

{$sepehr_key_147790}

چرا خرید واگن برای خط یک مهم است؟

خط‌یک قطارشهری مشهد فقط شصت واگن دارد که از این عدد حدود ۴۵ واگن به صورت کامل فعال است و پانزده واگن دیگر در قالب پشتیبانی برای آنها فعال هستند و آن چیزی که واگن‌های این خط را خاص می‌کند، این است که واگن‌های این خط LRV هستند و در هیچ شهری از کشور از این مدل واگن استفاده نشده است و کارخانه‌های کمی هم در دنیا و حتی چین از این مدل واگن‌ها تولید می‌کنند. اما چرا خرید شصت واگن برای خط‌یک قطارشهری مشهد ناگهان مهم شد و شورای شهر به‌سرعت آن را به شهرداری تکلیف کرد؟

دلیل اول مشکلاتی بود که برای چند واگن از خط‌یک پیش آمد و آن‌طور‌که رئیس کمیسیون عمران، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر بعد‌ها به شهرآرا گفت، نگرانی درباره خروج ۲۵ قطار فعلی از خط به دلیل همان مشکلات، شورای شهر را حساس کرد تا به‌سرعت خرید واگن‌های کسری خط‌یک را در دستور‌کار قرار دهد.

دلیل دوم، اتصال متروی گلبهار به خط‌یک قطارشهری بود. وزارت راه و شهرسازی در جلسات متعددی اعلام کرده بود که یکی از مهم‌ترین پروژه‌های آنها در دولت چهاردهم، متروی گلبهار است و به شهرداری مشهد نیز اعلام کرده بود که یکی از اصلی‌ترین سناریو‌ها برای تکمیل این مترو این است که ظرفیت مسافر گلبهار به خط‌یک متروی مشهد متصل شود.

درواقع با این کار و براساس برآورد‌ها در همان ایستگاه ابتدایی وکیل‌آباد، ظرفیت سه قطار تکمیل می‌شود و مشکلات زیادی برای خط ایجاد می‌کند. دلیل سوم که از همه مهم‌تر است، افزایش روز‌به‌روز مسافر این خط بود که با اتصال آن به خط ۲ و خط ۳، این تعداد بیشتر هم می‌شد و برای کاهش ازدحام و سرفاصله خطوط چاره‌ای جز خرید شصت واگن باقی‌مانده برای مدیریت شهری نگذاشته بود.

فقط یک شرکت برنده فراخوان شد

حدود یک ماه و پس از تأیید مصوبه شورای شهر مشهد در فرمانداری، اولین فراخوان‌ها برای تأمین واگن‌های خط‌یک منتشر شد و هم‌زمان با آن، شرکت قطارشهری مشهد قرارداد مشاوره امضا کرد تا نوع و سیستم قطار‌هایی را که باید خریداری می‌شد، مشخص کند. پس از تکمیل گزارش مشاوره و تهیه اسناد مناقصه فراخوان مرحله اول از تیر‌ماه سال ۱۴۰۲ بارگذاری شد و شرکت‌های بزرگی مثل واگن‌سازی تهران، مپنا و... در آن شرکت کردند و تقریبا هر شرکت بزرگ ایرانی که در ساخت و تولید و واردات واگن مدعی بود، در فراخوان شهرداری مشهد حضور پیدا کرد. بعد از چند بار تمدید برای حضور شرکت‌های بیشتر در این مناقصه، در‌نهایت خرید شصت واگن برای خط‌یک قطارشهری مشهد به شرکت مپنا واگذار شد.

سفر کارشناسان قطارشهری مشهد برای تأیید واگن‌ها

اما مپنا چگونه قرار بود واگن‌هایی را که در ایران نمونه نداشت و در دنیا هم شرکت‌های کمی آن را تولید می‌کردند، به متروی مشهد تزریق کند؟ براساس نظر مشاور خرید واگن شهرداری مشهد، به دلیل وجود برخی قطعات خاص، شرکت مپنا چاره‌ای جز شراکت با یکی از شرکت‌های تولید‌کننده واگن LRV نداشت و از‌طرف‌دیگر شرکت‌های کمی در دنیا توانایی ساخت این واگن‌ها را دارند که از میان آنها باید شرکتی انتخاب می‌شد که بتواند با ایران و شرایطی که کشور ما دارد، کار کند.

برای همین هم با نظر شورای شهر و کمیسیون عمران، دو نفر از نخبگان فنی و قدیمی قطارشهری که خط‌یک با طراحی و هماهنگی آنها ایجاد شده بود، برای بررسی‌های نهایی شرکت‌های تولید‌کننده‌ای که مپنا معرفی کرده بود، به چین رفتند و ظرفیت‌ها و مشخصات واگن‌های دو شرکت چینی را بررسی کردند و در‌نهایت تأیید فنی یکی از این دو شرکت را که از شرکت‌های مادر در کشور چین است، صادر کردند و با تأیید مشاور، شرکت مپنا گام بعدی را برای خرید واگن‌ها برداشت.

۱۰ هزار‌میلیارد تومان اعتبار برای خرید ۶۰ واگن

عضو کمیسیون عمران، حمل‌و‌نقل و ترافیک شورای اسلامی شهر مشهد در گفت‌و‌گو با شهرآرا جزئیات بیشتری از مصوبه شورای شهر برای خرید واگن‌های کسری خط‌یک ارائه کرد و گفت: هزینه خرید این شصت واگن برای شهرداری حدود ۱۰ هزار‌میلیارد تومان است و قرارداد شهرداری با شرکت مپنا سه‌ساله است که براساس مصوبه شورای شهر مشهد در سال اول پانزده واگن از مجموع این شصت واگن به‌صورت‌کامل و به‌اصطلاح CKD وارد کشور خواهد شد تا مستقیم در خط‌یک به‌کارگیری شود و مابقی هم در سال‌های آینده به دست ما خواهد رسید. مجید نژاد‌حسین افزود: قرار است خط تولید این واگن‌ها هم راه‌اندازی شود تا در سال‌های آینده پشتیبان مدیریت شهری باشد.

{$sepehr_key_147789}

دولت چگونه تأمین هزینه می‌کند؟

دولت برای خرید واگن‌ها به شهرداری مشهد چه کمکی کرده است؟ نژادحسین در پاسخ به این سؤال گفت: برای این شصت واگن با نماینده‌های مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی و استاندار صحبت و با وزیر کشور برای تأمین اعتبار آن مذاکره شد؛ چون پرداخت این عدد برای شهرداری مشهد واقعا سنگین است.

به وزارت کشور پیشنهاد دادیم که در قالب همان هزار واگن، این شصت واگن خط‌یک را هم تأمین کنند و اصلا یکی از دلایلی که قرارداد واگن‌های جدید را امضا کردیم، این بود که بتوانیم از دولت برای این موضوع اعتبار و بودجه بگیریم؛ چون تا‌زمانی‌که قرارداد امضاشده‌ای وجود نداشته باشد، دولت هم اعتباری به مدیریت شهری نمی‌دهد.

ما همه راه‌ها و پیگیری‌های ممکن برای تأمین ۱۰ هزار‌میلیارد تومان هزینه‌ای را که این واگن‌ها دارند، طی خواهیم کرد و الان یک قرارداد امضا‌شده وجود دارد که مسیر تأمین اعتبار را هموار می‌کند. استاندار خراسان رضوی نیز در نامه‌ای به معاون‌اول رئیس‌جمهور درخواست کرده که در قالب بودجه زیارت یا بدهی‌های دولت به شهرداری مشهد اعتباری برای واگن‌های خط‌یک و خرید اتوبوس و... تأمین شود.