مرید میراث مهربانی | برای حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین علی‌اکبر الهی خراسانی از استادان پیشکسوت حوزه علمیه خراسان

سهم حـجت الاسلام والمسلمین علی‌اکبر الهی خراسانی فقط در کلاس‌های درس و اتاق‌های بنیاد خلاصه نمی‌شود. در روایت‌های تاریخی شهر و به‌خصوص در شکل‌گیری نخستین صندوق قرض‌الحسنه ایران در سال‌۱۳۴۲ از او نام برده می‌شود.

کد خبر: ۳۵۹۷۱۹

تاریخ : ۲۹ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۲:۴۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ در کوچه باغ‌های کاهگلی نیشابور به دنیا می‌آید. امروز وقتی دفترچه‌هایش را ورق می‌زنیم، از مدرسه گلشن نیشابور تا حجره‌های اطراف حرم، مسیری که آمده‌است را مرور می‌کنیم. نوجوانی او با صرف‌ونحو و فقه شروع می‌شود. سال‌۱۳۳۵ وارد مدرسه گلشن می‌شود و درست یک سال بعد به مشهد کوچ می‌کند. خیلی زود اجازه کتبی نقل حدیث را می‌گیرد؛ نشان اعتماد به طلبه جوانی که هم متن دینی را بلد است، هم مسئولیت اجتماعی متن دینی را. در دهه‌های بعد، تحصیل دانشگاهی را هم به کارنامه حوزوی‌اش اضافه می‌کند. در سال‌۱۳۵۲ کارشناسی فقه و مبانی حقوق می‌گیرد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی استاد الهی خراسانی دامنه فعالیت‌های فرهنگی و علمی‌اش را گسترده‌تر و با حضور آیت ا... طبسی در مقام تولیت آستان قدس رضوی، همکاری اش را با آستان قدس بیشتر می‌کند. او به پیشنهاد تولیت وقت در سال‌های نخست دهه ۶۰  خورشیدی دنبال تأسیس بنیادی علمی زیر نظر آستان قدس بود که در نهایت سال ۱۳۶۳ ‌بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی را تأسیس می‌کند.

پس از تشکیل هیئت مدیره، او به عنوان نخستین مدیرعامل این نهاد علمی انتخاب می‌شود. از همان روز‌های نخست، کارگروه‌های علمی مختلفی را در بنیاد تشکیل داده و با توجه به جایگاه علمی برجسته اش و شناخت شخصیت‌های علمی تـــوانـست بسیاری از نخبگان علمی وقت را به بنیـاد دعـوت می‌کند. در زمان مدیریت سی‌ساله الهی خراسانی بر بنیاد پژوهش‌ها، آثار ارزشمندی به چاپ رسید و بسیاری از این آثار به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی انتخاب شد.

کلاس‌های علوم قرآنی، فقه و اصول، آیات‌الاحکام و تفسیر تخصصی را در دانشگاه مشهد و دانشگاه علوم اسلامی رضوی پیش می‌برد. بیرون کلاس، تصحیح و تحقیق پیرامون متون کهن و سنگین را جدی می‌گیرد. از «منتهی‌المطلب فی تحقیق المذهب» تا «سفینةُ البحار»، و نیز آثاری از شهید ثانی و شیخ مفید و محدث قمی را در کارنامه دارد؛ کارنامه‌ای که بخشی از آن عنوان «کتاب سال» می‌گیرد و بخشی دیگر، مواد خام درس و بحث نسل‌های بعد می‌شود.

{$sepehr_key_152690}

زندگی در شعاع امام مهربانی‌ها

حاج علی‌اکبر زندگی علمی‌اش را در شعاع یک نام سامان می‌دهد؛ امام‌رضا (ع). آستان قدس، برای او فقط مجموعه‌ای اداری نیست؛ زیست‌جهانی است که باید دانایی‌اش را صورت‌بندی کند. آستان قدس خانه اوست. این خانه جایی است که با نظارت هیئت‌مدیره و همکاری محققان حوزه و دانشگاه، پروژه‌هایی مانند تدوین مدخل‌ها و پژوهش‌های «دانشنامه امام‌رضا (ع)» را پیش می‌برد. کارهایش مرجع‌سازند و زندگانی ائمه، اندیشمندان معاصر، جغرافیای فرهنگی مشهد و خود آستان قدس را پوشش می‌دهد و زبان مشترکی برای بحث‌های رضوی می‌سازد.

در همین مدار، سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس، یکی از بزرگ‌ترین مخازن نسخه‌های خطی و چاپ‌سنگی در جهان اسلام به میدان اداره و تدبیر او هم بدل می‌شود. جایی که هر سه‌شنبه علمی و فرهنگی با رونمایی از یک نسخه و گفت‌و‌گو درباره میراث مکتوب، پیوند میان پژوهش و زیارت را زنده نگه می‌دارد. انعکاس ارادت او با امام‌رضا (ع) را باید در آینه همین کار‌های مستمر دید. او هم مدیر است، هم مدرس، هم نسخه‌شناس هم‌دل. برای او حرم فقط صحن و رواق نیست، حافظه مکتوب است.

درست به همین دلیل، هر بار بحث از هویت رضوی مشهد پیش می‌آید، چه در قالب پروژه‌های نشر و چه در قالب برنامه‌های عمومی، رد پای او در سازمان‌دهی و پیگیری امور دیده می‌شود. این نسبت زیسته با آستان، در سال‌های پایانی حیات هم کم نمی‌شود؛ او در شعاع امام مهربانی‌ها زیست و در آن پر کشید.

{$sepehr_key_152689}

صیانت از بافت پیرامون حرم

سهم حـجت الاسلام والمسلمین علی‌اکبر الهی خراسانی فقط در کلاس‌های درس و اتاق‌های بنیاد خلاصه نمی‌شود. در روایت‌های تاریخی شهر و به‌خصوص در شکل‌گیری نخستین صندوق قرض‌الحسنه ایران در سال‌۱۳۴۲ از او نام برده می‌شود. این صندوق با تأیید و یاری چهره‌های سرشناس حوزوی مشهد پا گرفت و در ادامه به مجموعه‌ای شامل صندوق، فروشگاه تعاونی و کتابخانه بدل شد تا به طلاب و مردم خدمت کند. این شبکه رفاهی کوچک، اما مؤثر، نمایی از همان روحیه‌ای است که بعد‌ها در مدیریت فرهنگی‌اش دیده شد.

از سوی دیگر، وقتی سرنوشت بافت تاریخی اطراف حرم به مسئله‌ای ملی بدل شد، نام او در میان امضا‌کنندگان نامه‌های سرگشاده به سران قوا بود. او هشدار‌هایی برای توقف روند تخریب منتشر و از تصمیم‌گیران دعوت کرد تا با تشکیل کمیته‌ای ملی برای نجات بافت پیرامونی حرم اقدام کنند. او باور داشت که هویت مشهد، نباید قربانی تصمیم‌های شتاب‌زده سودجویان شود.

خبرگزاری‌ها آن سال‌ها از‌۲۲۰ تا ۲۳۰ نماینده مجلس و جمعی از شخصیت‌های دینی و فرهنگی می‌نویسند که دغدغه «حریم رضوی» را به زبان آوردند و در قالب بیانیه مطرح کردند که نام الهی خراسانی همواره در میان آنها بود. الهی خراسانی، استاد پیوند‌ها و همدلی‌ها بود. او علم و نهاد، هویت و رفاه، حرم و شهر را به یکدیگر پیوند داد. این تصویر تا به همیشه در ذهن شاگردان و همکارانش باقی خواهد ماند.

علی‌اکبر الهى خراسانى، از استادان پیشکسوت حوزه علمیه خراسان سرانجام در غروب بیست‌وهفتم شهریور دعوت حق را لبیک گفت. مراسم تشییع آن استاد فقید، ساعت‌۱۵ عصر جمعه ۲۸ شهریور در صحن کوثر حرم مطهر رضوی برگزار شد و مراسم ترحیم وی نیز ساعت‌۱۵ امروز ۲۹ شهریور، در مسجد الزهراء (س) خیابان احمدآباد مشهد منعقد خواهد بود.