ماجرای بوی بد ورودی همدان چیست؟

تمام بیست و چند‌سال گذشته خاطره ورود به همدان برای «رویا» با بوی بد فاضلاب ‏همراه بوده. او حالا بعد از تمام این سال‌ها خواسته برای خاطره بد گذشته و روزهای پیش‌رو بجنگد و ‏منشأ بوی بد ورودی شهرش مشخص شود.

کد خبر: ۳۶۰۵۸

تاریخ : ۰۵ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۲:۲۱

نوشته

‏مجید قره‌باغی، شهردار جورقان می‌گوید: «ما از اسفند گذشته با گرفتگی لوله‌ها در بخشی ‏از منطقه روبه‌رو ‏شدیم. این لوله‌های خراب، فاضلاب را به بیرون ‏سرریز کرده بود. بعد از مکاتبات با سازمان‌های ‏متولی و خود ‏شرکت‌ها هیچ‌کس مسئولیتش را نپذیرفت و نیروهای خدمات ‏شهری جورقان مجبور شدند ‏در بدترین وضع، گرفتگی را باز ‏کنند.» به گفته او، بر اساس بند ۲۰ تبصره ۵۵ که به ساماندهی ‏مشاغل ‏مزاحم اختصاص دارد، شهرداری باید وارد عمل شود: ‏‏«متولی اصلی سازمان محیط‌ زیست ‏است که به دفعات مختلف ‏از مسئولیتش سر باز زده است. کارشناسانش می‌گویند آزمایش ‏گرفته‌ایم و ‏مشکلی وجود ندارد، اما چطور ممکن است؟ ما بارها ‏پساب غیر بهداشتی و صنعتی دیده‌ایم که روان ‏بوده.» ‏قره‌باغی می‌گوید دادستانی چهار ماه قبل به شرکت آب و ‏فاضلاب هم برای حل این مشکل نامه ‏زده، اما اتفاقی نیفتاده است. صحبت‌های قره‌باغی در حالی ‏مطرح ‏می‌شود که زمانیفر می‌گوید وقتی نامه شکایت را برای او ‏برده، امضا نکرده و گفته نمی‌توان با این ‏کارها کارخانجات را ‏تعطیل یا در کارشان اختلال ایجاد کرد.

تمام بیست و چند‌سال گذشته خاطره ورود به همدان برای «رویا» با بوی بد فاضلاب ‏همراه بوده. او حالا بعد از تمام این سال‌ها خواسته برای خاطره بد گذشته و روزهای پیش‌رو بجنگد و ‏منشأ بوی بد ورودی شهرش مشخص شود. نامه نوشته و از همه آنها که ساکن بیرون شهرند یا مغازه و ‏کسب و کاری دارند پرس‌وجو کرده و همه نشانه‌ها او را به شهرک صنعتی بوعلی رسانده؛ شهرکی با ‏سابقه بیست و چند ساله و چندین و چند کارخانه و شرکت: «در سال‌های گذشته سنم کم بود و البته مردم ‏محلی و منطقه هم به این بو عادت کرده بودند و برایش کاری نمی‌کردند. حالا تحمل این وضع برایم ‏سخت است. از طرفی پدرم در این منطقه گلخانه و زمین کشاورزی دارد که تحت‌تأثیر این بوست.»

‏رویا زمانیفر در دو ماه گذشته نامه را به اداره محیط ‌زیست و به اداره بهداشت رسانده و از آنجا به ‏شورای شهر و اداره آب و فاضلاب رفته. نامه‌‌ نارضایتی اهالی منطقه را به اداره‌هایی که هرکدام ‏مسئولیتی در این‌باره دارند برده و حالا منتظر نتیجه است: «در این مدت خودم به شهرک صنعتی رفتم. ‏چند کارخانه بزرگ، آن‌طور که گفته می‌شود پساب‌هایشان را بدون تصفیه درست رها می‌کنند. حتی این ‏پساب‌ها به نهرهای اطراف و زمین‌های کشاورزی هم می‌رسد و بدتر از همه بوی بدی دارد.» ‏او نام کارخانه‌ها را می‌داند و می‌گوید تعدادی از این کارخانه‌ها آن‌قدر بزرگ‌اند که تصفیه نکردن ‏پساب‌های ناشی از این تولیدات‌شان، بسیار عجیب است و در این سال‌ها هم نظارتی بر آنها نبوده: «من ‏آنقدر پیگیری کردم که یک‌بار که به شهرک رفته بودم برای صحبت با ساکنانش، متصدی تصفیه‌خانه ‏کل شهرک آمد و توضیحاتی داد. او گفت کارخانه‌هایی در این شهرک‌اند که دستگاه پیش‌تصفیه ندارند و ‏حاضر به هزینه کردن هم نیستند و بدون هیچ نظارتی مشغول به کارند.» او می‌گوید در تمام این سال‌ها ‏بوی بد ورودی همدان توجه همه را به خود جلب کرده اما هیچ‌کس کاری برایش انجام نداده است.

رویا ‏در سرکشی‌هایش به خانه سالمندان و خانه بهبود بیماران روان هم رسیده؛ جایی‌که پرسنلش به او گفته‌اند ‏به دلیل بوی بد مانده در هوا نمی‌توانند بیماران‌شان را به حیاط بیاورند و این وضع سال‌هاست که ‏برایشان رنج‌آور بوده است چرا که این بیماران به هوای خوب و سالم نیاز دارند: «در پیگیری‌ها وقتی ‏نامه را به استانداری بردم به من گفتند دو‌سال است پیگیر وضع بوی بد منطقه‌اند اما نتوانسته‌اند به ‏نتیجه‌ای برسند. دلیلش مشخص نیست. شاید چون تعدادی از این کارخانه‌ها بسیار پول ‌دارند و حتی من ‏هم در این مدت تهدیدهایی شده‌ام.» آن‌طور که او در این مدت شاهد بوده حتی تعدادی از این کارخانه‌ها ‏پساب‌شان را از طریق لوله‌هایی در زیر زمین به نهرهای اطراف می‌ریزند و همین هم عاملی شده تا ‏تعدادی از کشاورزان منطقه هم دچار مشکل شوند‎. علاوه بر زمانیفر، تعداد زیادی از ساکنان شهرک ‏صنعتی هم نسبت به این وضع معترض‌اند. «سعید» یکی از آنهاست که چند کارخانه اصلی را مسبب ‏این وضع می‌داند و می‌گوید در دهه هفتاد مدیر کارخانه آنها شکایتی ثبت کرد اما به آن پاسخی ‏داده نشد و حالا هم که پیگیر شده‌اند دیدند شکایت ثبت‌شده‌ای وجود ندارد. او در این مدت ساعت‌های ‏مختلفی که بو افزایش داشته را یادداشت کرده و کارخانه‌ای که بیشترین تولید بو را دارد می‌شناسد. ‏کارخانه‌ای که اغلب از عصر تا صبح یعنی زمانی که کارخانه‌ها تعطیل‌اند، کار می‌کند: «تمام ساعت اوج ‏بوی بد را یادداشت کرده‌ام. اغلب شب‌هاست اما در طول روز هم هست. تازه این روزهای خوب است. ‏در همان سال‌ها که شکایت کردیم، آن‌قدر بو زیاد بود که اغلب نمی‌توانستیم ناهار بخوریم.» آقای فرح، ‏مدیر شرکت‌ گدازان که کارش سنگ است هم همین‌ها را می‌گوید و امیدوار است این نامه‌ها و ‏پیگیری‌هایی که شروع شده نتیجه داشته باشد: «ما چندبار در این سال‌ها با مدیر شهرک صنعتی ‏صحبت کرده‌ایم همه‌اش بی‌نتیجه بوده است.»‏

به شرکت‌های متخلف اخطار داده شده

مهدی رضازاده، کارشناس پایش سازمان حفاظت‎ ‎محیط ‌زیست همدان از ابتدای شکایت انجام شده پای ‏کار بوده است. او حالا می‌گوید این سازمان قدرت نظارتی دارد و در سال‌های گذشته بارها تذکراتی را ‏به واحدهایی که تخلف می‌کردند داده: «این محور حدفاصل فرودگاه تا شهرک صنعتی بوعلی است. در ‏این محور بخش عمده‌ای از واحدهای تولیدی و صنعتی وجود دارند و شهرک صنعتی بوعلی هم که با ‏‏۱۷۵ واحد فعال است.» به گفته او در سال‌های گذشته هم اخطارهای بسیاری به شرکت‌های مختلف این ‏شهرک درباره بوی بد منطقه داده و درباره پساب شرکت‌ها، دودکش نادرست و مواردی از این دست تذکر ‏داده شده است و در حال حاضر برخی از کارخانجات که دخیل در این امر هستند شناسایی شده و ‏مکاتباتی با آنها انجام گرفته است‎. به گفته او تصفیه‌خانه شهر همدان با دوبی بسیار بالای ورودی؛ به دلیل ‏استفاده از امکانات به روز و استاندارد هیچ بوی بدی متصاعد نمی‌کند و در نتیجه اگر برخی از ‏شرکت‌ها که در این زمینه به اخطارها بی‌توجه بودند رعایت شود این مشکل حل خواهد شد‎. او زمان ‏دقیقی برای مرتفع‌شدن این مسأله مطرح نمی‌کند و ‏می‌گوید همه اینها به چگونگی پیشرفت جلسات ‏موجود و از ‏سوی دیگر عملکرد شرکت‌هایی وابسته است که برای آنها ‏اخطار فرستاده شده است. این ‏شرکت‌ها باید برنامه عملیاتی خود را ‏ارایه دهند و بعد هم برای حل مشکلات زیست‌محیطی وارد ‏عمل ‏شوند‎.‎

رضازاده همچنین به رودخانه جورقان اشاره می‌کند که ‏بخشی از فاضلاب کارخانه‌ها در آن تخلیه ‏شده و همین هم در ‏طول سالیان متمادی مشکلاتی ایجاد کرده است. هرچند ‏در گذشته با برخی از خاطیان ‏برخورد شده است: «سازمان ‏محیط‌ زیست ارگانی نظارتی است، اما سازمان صنایع و معادن و ‏شرکت ‏شهرک‌های صنعتی مجوز این شرکت‌ها را صادر کرده و ‏هرچند ما مجوز محیط‌ زیستی صادر می‌کنیم، اما ‏اغلب ‏رسیدگی‌های محیط ‌زیست بعد از زمان شروع به کار ‏شرکت‌هاست که اگر تخلفی ببینیم وارد عمل ‏می‌شویم و تذکر ‏می‌دهیم.» رضازاده همچنین در پاسخ به این پرسش که پس از ‏سال‌ها پیگیری هنوز این ‏مشکل پابرجاست و آیا نیازمند نهاد ‏نظارتی بالادست است؟ هم می‌گوید: «بالاترین قدرت ‏تصمیم‌گیری هر استان، مراجع قضائی‌ است. موارد ‏مستندسازی و نهایتا به مراجع قضائی داده می‌شود ‏و ‏نحوه برخورد با این واحدها بر عهده مقام قضائی است و اینکه ‏چه تصمیمی می‌گیرند از حیطه کاری ‏ما خارج است.» مهدی ‏خدابخشی، مسئول کنترل کیفیت آب و فاضلاب دانشگاه علوم ‏پزشکی همدان هم ‏معتقد است این شکایت باید بررسی شود و ‏هنوز نمی‌توان به نتیجه درستی در این‌باره رسید. او ‏به ‏‏«شهروند» می‌گوید این بو سال‌هاست وجود دارد و منابع ‏مختلفی هم برای آن تعریف شده اما برای آنکه ‏منابع دقیق بو ‏را تعیین کنیم، زود است و باید منتظر جلسات و بررسی‌های ‏بیشتر سازمان‌های متولی ‏باشیم.‎

٣٠ مکاتبه از اسفند تاکنون

نامه به دست شورای شهر همدان هم رسیده، اما کامران گردان، ‏رئیس این شورا به «شهروند» می‌گوید ‏این منطقه جزو حریم ‏است و در نتیجه در حیطه مسئولیت شورای شهر نیست و در ‏محدوده شهر ‏جورقان قرار دارد: «ما هم نسبت به وضع بوی ‏منطقه معترض بوده‌ایم، اما تاکنون کاری از پیش ‏نرفته است.»  آنها حالا امیدوارند شکایت‌شان به نتیجه ‏برسد و سازمان‌های متولی از تخلفات چشم‌پوشی ‏نکنند. ‏ارگان‌های مختلف مسئولیت کارشان را بر عهده بگیرند و ‏درنهایت این بوی بد از ورودی همدان ‏رخت بربندد.‏

شهروند