گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از میزان انحصار در بازار خودرو ایران

«شاخص هرفیندال هیرشمن» معیار رایجی برای اندازه‌گیری تمرکز بازار است و به منظور تعیین میزان رقابتی‌بودن بازار، به ویژه قبل و بعد از معاملات ادغام و خرید (M&A) به کار می‌رود.

کد خبر: ۳۶۰۹۴۲

تاریخ : ۰۲ مهر ۱۴۰۴ - ۱۶:۲۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، «شاخص هرفیندال هیرشمن»، نسبت اندازه شرکت‌ها به کل صنعت مربوطه و میزان رقابت‌پذیری آن‌ها را ارزیابی می‌کند. شاخص مذکور از طریق به توان‌۲ رساندن سهم بازار هر شرکت در بازار رقابتی و سپس جمع‌بندی این مقادیر محاسبه می‌شود. دامنه این شاخص بین نزدیک به صفر تا ۱۰,۰۰۰ متغیر بوده که مقادیر پایین‌تر آن نمایانگر وجود بازار آزاد و رقابتی‌تر است.

به طور کلی، زمانی که مقدار شاخص تمرکز بازار بالاتر از ۲۵۰۰ باشد، بازار به عنوان بازاری انحصاری تلقی می‌شود که این وضعیت می‌تواند ناشی از انحصار طبیعی یا غیرطبیعی باشد. یکی از استدلال‌های شورای رقابت جهت اعمال قیمت‌گذاری یا پیشنهاد واردات خودرو، همین میزان بالای شاخص تمرکز بازار کشور است.

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی نوشت: از سال ۱۳۹۷ به بعد، به‌واسطه ممنوعیت واردات خودرو و افزایش سهم دو خودروساز بزرگ کشور در بازار خودرو، «شاخص هرفیندال هیرشمن» در کشور افزایش پیدا کرده و به بیش از ۴۵۰۰ رسیده و از سال ۱۴۰۰، به‌واسطه افزایش تولید خودروسازان خصوصی، این شاخص برای بازار خودرو ایران به کمتر از ۳۵۰۰ رسیده است.

همچنین تسریع فرایند واردات از سال ۱۴۰۳ عملاً منجر به کاهش بیشتر مقدار این شاخص می‌شود. نکته حائز اهمیت آن است که در سال ۱۳۹۵ باوجود واردات خودرو، عملاً شاخص مذکور کمتر از ۳۵۰۰ نبوده و یکی از علت‌های آن رقابتی‌نبودن خودرو‌های وارداتی از نظر قیمت و تیراژ است.

براساس مطالبی که گفته شد و با درنظرگرفتن این واقعیت که واردات خودرو‌های با ارزش بالا و تعداد محدود، نه‌تنها به افزایش رقابت در بازار منجر نمی‌شود، بلکه سبب افزایش مصرف ارز نیز می‌گردد، می‌توان نتیجه گرفت که برای تحقق رقابت واقعی در صنعت خودروی کشور، تنها واردات خودرو‌های اقتصادی در بازه قیمتی پایین می‌تواند تأثیرگذار باشد.

{$sepehr_key_153952}