از آناهیتا تا امروز | نگاهی به تاریخ پوشش شایسته بانوان ایرانی

پوشاک زنان ایرانی، آینه‌ای از تمدن، باور و وقار این سرزمین کهن است.

کد خبر: ۳۶۹۴۵۶

تاریخ : ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، پوشاک زنان ایرانی، آینه‌ای از تمدن، باور و وقار این سرزمین کهن است. از نقوش سنگی دوران هخامنشی تا جامه‌های پارچه‌ای عصر ساسانی و چادر‌های پس از اسلام، زنان ایران‌زمین همواره پوششی آراسته و باوقار داشته‌اند؛ پوششی که نه تنها جنبه زیبایی‌شناختی، بلکه بار فرهنگی و اخلاقی نیز در خود داشته است. تاریخ پوشاک، بخشی از تاریخ تمدن و هویت فرهنگی هر ملت است. انسان از آغاز برای محافظت از سرما و خطرات طبیعت لباس پوشید، اما به‌تدریج، پوشش به نشانه‌ای از باور، شأن و فرهنگ بدل شد.

پوشش زنان در ایران باستان

شواهد تاریخی و نقوش باستانی نشان می‌دهد زنان ایرانی از دیرباز پوششی مناسب، بلند و وقارآمیز داشته‌اند. جیمز لیور، تاریخ‌نگار انگلیسی، می‌نویسد: «در دوران آشوریان و پارسیان، لباس‌های آزاد و غیرچسبان نشانه تمدن و بزرگی بوده و تن‌پوش‌های تنگ و دوخته، نوعی بی‌فرهنگی به‌شمار می‌رفته است.» در دوران مادها، بنا بر آثار برجای‌مانده، لباس زنان و مردان شباهت زیادی به یکدیگر داشت و تنها در سرپوش تفاوت‌هایی دیده می‌شد. ویل دورانت نیز در تاریخ تمدن می‌نویسد: «پارسیان برهنگی را نشانه بی‌شرمی می‌دانستند و همواره لباس بلند می‌پوشیدند.»

از هخامنشیان تا ساسانیان

در مهر استوانه‌ای مربوط به دوره هخامنشی که در موزه لوور نگهداری می‌شود، ملکه‌ای با لباس بلند، تاج و سرپوش مخصوص زنان هخامنشی بر تخت نشسته است؛ تصویری از شکوه و نجابت زن ایرانی در آن دوران. در دوره اشکانی، زنان پیراهن‌های بلند و چین‌دار با شلوار‌های گشاد می‌پوشیدند. کلاه‌های عمامه‌وار بخشی از موهایشان را می‌پوشاند و بلندی لباس‌ها تا جایی بود که کفش‌ها دیده نمی‌شد. در دوره ساسانی، شنل و بالاپوش اهمیت ویژه‌ای داشت. در سنگ‌نگاره طاق‌بستان، آناهیتا، الهه آب‌ها، شنلی فاخر بر دوش دارد؛ نشانه‌ای از جایگاه والا و معنوی پوشش زن ایرانی در آن دوران.

پس از ورود اسلام؛ تداوم وقار ایرانی

با ورود اسلام به ایران، پوشش زنان همچنان ادامه‌ی همان سنت‌های پیشین بود، اما رنگی از ایمان و معنویت بر آن افزوده شد. در نوشته‌های تاریخی قرون نخست هجری آمده است که زنان ایرانی از چادر و مقنعه به‌عنوان پوشش بیرونی استفاده می‌کردند. پیراهن‌های بلند، تونیک‌های آستین‌دار و شال یا کمربند‌هایی ساده، بخشی از لباس روزمره زنان این دوره بود.

پوشش به‌مثابه احترام و حیا

هرچند سبک لباس‌ها در طول زمان تغییر کرده، اما در جوهره‌ی فرهنگ ایرانی، پوشش همواره نشانه حیا، احترام و شأن زن ایرانی بوده است. از آناهیتای سنگ‌نگاره طاق‌بستان تا بانوان امروز، این سرزمین همواره زنانی داشته که در عین زیبایی، وقار و متانت را پاس داشته‌اند.