از کجا بفهمیم تسمه تایم باید عوض شود؟

یکی از اصلی‌ترین و مهم‌ترین قطعات به‌کاررفته در خودرو تسمه تایم است. این قطعه کاربردی مانند سایر قطعات خودرو نیست که در صورت خراب شدن به راحتی تعویض شود. در نگهداری و تعویض تسمه تایم باید حساسیت زیادتری نسبت به خیلی دیگر از قطعات مصرفی خودرو به خرج داد، چراکه در صورت پاره شدن تسمه، خسارت سنگینی را متحمل خواهید شد.

کد خبر: ۳۷۰۶۲

تاریخ : ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۳:۱۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، تسمه تایم قطعه‌ای لاستیکی است که روی آن تعدادی دندانه وجود دارد و بر روی پولی‌های میل‌لنگ و میل‌سوپاپ قرار می‌گیرد. دندانه‌ها و اندازه تسمه بستگی به نوع خودرو دارد. در این مقاله از وب‌سایت کارنامه قصد داریم تا نکات کلیدی و مهمی در مورد تسمه تایم، زمان تعویض تسمه، خطر پارگی تسمه  و … را با شما به اشتراک بگذاریم.

تسمه تایم چیست؟

همان‌طور که گفته شد تسمه تایم یکی از اصلی‌ترین قطعات بکار رفته در خودرو است. درواقع بدون تسمه تایم خودرو روشن نمی‌شود و حتی موتور خودرو نیز به حرکت درنمی‌آید. این تسمه با قرار گرفتن بر روی پولی‌های میل‌لنگ و میل‌سوپاپ، این دو قسمت موتور را به یکدیگر متصل می‌کند. زمان‌بندی عملکرد میل‌سوپاپ‌ها نیز توسط تسمه تایم انجام می‌شود. به‌طوری‌که با هر دو دور چرخش میل‌لنگ، میل‌سوپاپ یک دور می‌چرخد. یعنی تعداد دفعات چرخش میل‌سوپاپ نیم دور کمتر از میل‌لنگ است.

البته در برخی خودرو‌ها از زنجیر تایم بجای تسمه استفاده شده است. درواقع در خودروها، ابتدا زنجیر تایم برای تنظیم زمان‌بندی میل‌سوپاپ‌ها به‌کار می‌رفته است. هرکدام از این قطعات مزایا و معایب خود را دارند. زنجیر تایم در مقایسه با تسمه تایم عمر طولانی‌تری دارد، به‌طوری‌که عمر آن را برابر با عمر پیشرانه موتور می‌دانند. اما تسمه تایم با توجه به لاستیکی بودن طول عمر خاصی دارد و به‌موقع باید تعویض شود.

البته که مهم‌ترین مزیت تسمه نسبت به زنجیر بی‌صدا بودن آن است. زنجیر تایم به دلیل آهنی بودن سروصدای بیشتری در برابر تسمه تایم ایجاد می‌کند و هزینه بیشتری داشته و تعمیر آن هم سخت‌تر است. در خودرو‌های تولید شرکت‌های داخلی، به جز پیکان و پیکان وانت که از زنجیر تایم در آن‌ها استفاده شده است، سایر خودرو‌ها از تسمه تایم بهره می‌برند.

خطر پارگی تسمه تایم و مشکلات احتمالی آن

اگر تسمه تایم به‌موقع تعویض نشود امکان پاره شدن دارد. پاره شدن تسمه تایم خسارات زیادی را برای خودرو به همراه دارد. اولین قطعه‌ای که آسیب جدی می‌بیند سوپاپ‌ها هستند. پیستون‌ها و سوپاپ‌ها در داخل سیلندر قرار دارند و بر اساس چرخش میل‌لنگ و تنظیم زمان‌بندی میل‌سوپاپ، پیستون و سوپاپ‌ها برخوردی با یکدیگر ندارند. اما در صورت پاره شدن تسمه تایم این زمان‌بندی به هم می‌ریزد و پیستون‌ها و سوپاپ‌ها هم‌زمان به یکدیگر برخورد می‌کنند. این برخورد باعث خرابی سوپاپ‌ها می‌شود و در عملکرد خودرو اختلال ایجاد می‌کند. خرابی و کج شدن سوپاپ‌ها کمترین خسارتی است که به علت خرابی تسمه تایم شامل یک خودرو می‌شود. اگر دور موتور بالا باشد و تسمه پاره شود حتی ممکن است سیلندر نیز آسیب ببیند و نیاز به تعویض داشته باشد.

برخی از ماشین‌ها مثل خودرو‌های ساخت شرکت پژو بیشتر در معرض این نوع آسیب‌دیدگی هستند. در پراید‌های مدل‌پایین، برعکس پژو‌ها با پاره شدن تسمه تایم هیچ مشکلی به وجود نمی‌آید و خودرو فقط خاموش می‌شود. دلیل آن هم کوتاه بودن شاتون‌ها است که به سوپاپ‌ها نمی‌رسد. پراید‌های یورو ۴ نیز همانند پژو بوده و در صورت پارگی تسمه تایم سوپاپ‌ها آسیب می‌بیند و موتور نیاز به تعمیر دارد. اما در مجموع در مدل‌های ریو این اتفاقات و خسارات به‌مراتب بیشتر از سایر خودرو‌ها است.

نکته‌ای که قابل‌توجه است و کمتر کسی به آن اهمیت می‌دهد تسمه دینام است. تسمه دینام به‌مراتب عمر بسیار کمتری نسبت به تسمه تایم دارد. معمولاً بعد از هر ۲۰ هزار کیلومتر، تسمه دینام نیاز به تعویض دارد. بیشتر مواقع تکه‌های پاره شده تسمه دینام به داخل محفظه تایمینگ رفته و باعث پاره شدن تسمه تایم می‌شود.

زمان تعویض تسمه تایم

تعویض تسمه تایم بستگی به عملکرد و کارکرد خودرو دارد. این‌گونه نیست که بگوییم این قطعه در تمامی خودرو‌ها باید در یک مدت‌زمان یا یک کیلومتر مشخص تعویض گردد. اما زمانی که کارکرد خودرو به ۶۰ هزار کیلومتر رسید بهتر است که تسمه تایم تعویض شود.

البته تنها کیلومتر ملاک خوبی برای تعویض تسمه تایم نیست، چراکه ممکن است خودرویی چندین سال کار نکرده باشد، که در این صورت تاریخ استفاده از تسمه گذشته و باید تعویض گردد. معمولاً از زمان تولید تسمه ۳ تا ۵ سال می‌توان از آن استفاده کرد.

پس برای تعویض، هم باید به مقدار کیلومتری که خودرو کارکرده و هم مدت‌زمانی که تسمه تولیدشده توجه کرد. بهتر است در زمان تعویض تسمه تایم، بلبرینگ تایم نیز تعویض گردد. بلبرینگ طول عمر بیشتری نسبت به تسمه تایم دارد. معمولاً هر ۱۰۰ هزار کیلومتر بلبرینگ تعویض می‌شود، اما بهتر است همراه با تسمه این قطعه را نیز تعویض کنید؛ چراکه خراب شدن بلبرینگ همان خساراتی را در پی دارد که پاره شدن تسمه تایم به وجود می‌آورد.

بهترین زمان تعویض تسمه تایم در خودرو‌های مختلف

فهرستی از زمان تعویض تسمه تایم تهیه‌شده که خواندن آن به شما کمک می‌کند تا از بهترین زمان برای تعویض تسمه تایم خودروی‌تان مطلع شوید.
پراید: ۱۰۰ هزار کیلومتر
پژو ۴۰۵: ۷۰ هزار کیلومتر
زانتیا: ۶۵ هزار کیلومتر
تندر۹۰: ۴۰ هزار کیلومتر
مگان: ۶۰ هزار کیلومتر
ریو: ۶۵ هزار کیلومتر
مزدا ۳۲۳: ۷۰ هزار کیلومتر

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، میانگین تعویض تسمه تایم ۶۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر است. اگر خودرو شما در لیست بالا وجود ندارد می‌توانید با مراجعه به دفترچه راهنما خودرو از زمان مناسب تعویض تسمه تایم مطلع شوید.

نکات مهمی که درباره تسمه تایم باید بدانید

۱. از تا خوردن تسمه  و همچنین قرار دادن جعبه‌ابزار و یا وسایل بروی تسمه خودداری نمایید.

۲. تسمه‌های تایم باید به‌طور منظم چک شوند و فواصل زمانی تعویض نیز بایستی تعیین گردد.

۳. تسمه تایم باید فاقد شکستگی در سطح، ترک، جدایی لایه‌ها و پریدگی لبه دندانه‌ها باشد.

۴. ظاهر تمامی دندانه‌ها باید سالم باشد. در صورت رؤیت خوردگی، پریدگی یا ترک و باز شدن دندانه‌ها از استفاده کردن از آن تسمه تایم پرهیز کنید.

۵. در زمان تعویض تسمه تایم حتماً قطعاتی مثل پولی، هرزگرد‌ها و در صورت امکان واترپمپ را نیز تعویض نمایید. در غیر این صورت خرابی یا ایراد این قطعات سبب آسیب دیدن تسمه خواهند شد.

جمع‌بندی

نگهداری و رسیدگی به تسمه تایم را جدی بگیرید. تعویض نکردن تسمه تایم و پاره شدن آن خسارات زیادی را به همراه دارد که در شرایطی حتی ممکن است آسیب زیادی به موتور خودرو نیز وارد شود. در کنار تسمه تایم به تسمه دینام، بلبرینگ تایم و حتی واترپمپ نیز توجه داشته باشید که سالم باشند و آن‌ها را نیز به صورت دوره‌ای مورد بررسی قرار دهید. مبنای اولیه تعویض تسمه تایم هر ۶۰ هزار کیلومتر است. اما بازهم بستگی به چگونگی عملکرد خودرو دارد. اگر اطلاعات کافی در این زمینه ندارید، بهتر است هرچند ماه یک‌بار به کمک یک کارشناس، تسمه تایم را مورد بازدید قرار دهید.

منبع:کارنامه