سیستم‌های کنترلی و هوشمندسازی؛ گام به‌سوی مترو نسل جدید

اگرچه در ظاهر مترو به ریل و واگن وابسته است، اما قلب واقعی آن در «سامانه‌های کنترلی» می‌تپد؛ سامانه‌هایی که یک دهه پیش نیازمند خرید و نصب کامل از شرکت‌های خارجی بودند. اما امروز مشهد توانسته است در این حوزه نیز به خودکفایی چشمگیری برسد.

کد خبر: ۳۷۳۷۲۹

تاریخ : ۲۸ آبان ۱۴۰۴ - ۰۹:۳۹

نوشته

در خط ۱ و ۲، سیستم کنترل مرکزی (SCADA)، کنترل هوشمند تقاطع‌ها و مدیریت انرژی، همگی با مشارکت شرکت‌های دانش‌بنیان بومی توسعه یافته‌اند. این فناوری موجب شده مصرف انرژی شبکه ۱۷ درصد کاهش یابد، بهره‌وری ناوگان ۲۳ درصد افزایش پیدا کند و میزان خطا‌های کنترلی به کمتر از ۰.۲ درصد برسد؛ رقمی قابل‌مقایسه با استاندارد‌های اروپایی.

هوشمندسازی شبکه بلیت، سیستم‌های پیش‌بینی ازدحام مسافر، کنترل تهویه و مانیتورینگ فنی واگن‌ها نیز اکنون به‌طورکامل توسط شرکت‌های ایرانی انجام می‌شود. مدیریت شهری اعلام کرده است که در فاز آینده، شبکه متروی مشهد به «سیستم مدیریت یکپارچه ریلی مبتنی بر داده‌های لحظه‌ای» مجهز خواهد شد که این شهر را در جمع پیشرفته‌ترین کلان‌شهر‌های منطقه قرار می‌دهد.

افزایش ظرفیت، توسعه شبکه و آینده‌نگری در حمل‌ونقل شهری

افزایش ضریب نفوذ حمل‌ونقل عمومی در مشهد کاملاً محسوس است. براساس گزارش‌های رسمی، با بهره‌برداری کامل از خطوط جدید، سهم مترو در جابه‌جایی روزانه شهروندان از ۱۷ درصد فعلی به ۳۰ درصد افزایش خواهد یافت. این تحول نه‌تنها باعث کاهش ترافیک شهری می‌شود، بلکه تأثیر مستقیمی بر کاهش آلودگی هوا، صرفه‌جویی انرژی و ارتقای کیفیت زندگی خواهد داشت. جالب اینکه در سال گذشته، مترو مشهد توانسته است ۵۸ هزار تن CO۲ را از چرخه آلاینده‌های شهری حذف کند؛ رقمی که طبق محاسبات کارشناسان، معادل کاشت ۲.۵ میلیون اصله درخت است.

نماد خودباوری ملی

تمام این مسیر، مسیری بوده که با مجاهدت علمی جوانان ایرانی طی شده است. مسئولان شهری بار‌ها تأکید کرده‌اند که پروژه‌های ریلی مشهد، نه با تکیه بر درآمد‌های نفتی یا قرارداد‌های خارجی، بلکه با «دانش، تجربه و اراده متخصصان کشور» پیش رفته است. به‌همین‌دلیل است که بسیاری از کارشناسان، متروی مشهد را یک «پروژه مهندسی» صرف نمی‌دانند، بلکه آن را «نماد پیشرفت ملی» و نمونه‌ای از «ایرانِ توانمند» معرفی می‌کنند. پروژه‌ای که نشان می‌دهد هرگاه مسیر پیشرفت بر پایه توان داخلی تعریف شود، می‌تواند نتایج راهبردی و غرورآفرینی به‌همراه داشته باشد.

مشهد امروز در قلب یک تحول بزرگ ایستاده است؛ تحولی که آینده حمل‌ونقل شهری را متحول کرده و شهر را به یک پایگاه نوآوری در حوزه فناوری‌های ریلی تبدیل کرده است. بومی‌سازی واگن و لوکوموتیو، سامانه‌های کنترلی، طراحی ماشین‌آلات حفاری و توسعه شبکه‌ای که هر روز تکمیل‌تر می‌شود، همه و همه ثابت می‌کند که ایران، حتی در شرایط سخت تحریم‌ها، توانسته است مسیر استقلال و پیشرفت را با دست‌خالی، اما با ذهنی سرشار از خلاقیت طی کند.

{$sepehr_key_167954}