خراسان رضوی یکی از دارندگان بیشترین خودروی فرسوده در کشور است | لزوم اسقاط وسایل نقلیه فرسوده برای کاهش آلودگی هوا

خراسان رضوی یکی از استان‌هایی است که بیشترین آمار خودروهای فرسوده را دارد. برای کاهش آلودگی هوای که آسمان همه استان‌ها را دربرگرفته، لازم است خودروهای فرسوده اسقاط شوند.

کد خبر: ۳۷۵۲۰۵

تاریخ : ۰۵ آذر ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ وسایل نقلیه با سهم حدود ۶۵ درصد، بیشترین سهم را در انتشار ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون را دارند و متهم ردیف اول آلودگی هوا در کلانشهر‌ها به خصوص در فصول سرد سال هستند که در سال‌های اخیر به معضلی در زندگی شهروندان تبدیل شده و زندگی روزمره آنان را تحت تاثیر قرار داده است.

این گروه از خودرو نه تنها پیشتاز آلودگی هوا هستند، بلکه به دلیل فناوری‌های قدیمی مصرف سوخت بالایی هم دارند که طوری که مصرف سوخت آنها به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر حتی بیش از ۱۰ لیتر است یعنی هم بنزین به عنوان یک کالای برخوردار از یارانه سرشار دولت را هدر می‌دهند و هم با احتراق ناقص سوخت، آلودگی را به ریه‌های شهروندان تزریق می‌کنند.

به دلیل همین مشکلات در قانون هوای پاک تاکید شد که باید سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو فرسوده از رده خارج شوند و در کنار آن تولید خودرو‌های برقی و برقی– بنزینی متناسب با احکام سیاست‌های کلی محیط زیست صورت در دستور کار قرار گیرد؛ موادی قانونی که در برنامه هفتم توسعه نیز بر آن تاکید شده است.

با این وجود، واقعیت‌های آماری بیانگر آن است که این الزام قانونی در مسیر اجرا چندان موفق نبوده است؛ طبق آمار‌ها از سال ۱۳۸۶ که اسقاط خودرو‌های فرسوده آغاز شده، تنها ۲ میلیون و ۵۶۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده است.

در طول این سال‌ها اسقاط خودرو با فراز و نشیب‌های زیادی همراه بوده است، اما از سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ کمترین میزان اسقاط خودرو رقم خورده است یعنی در مجموع به زیر ۲۰۰ هزار دستگاه رسیده است. در مقابل بیشترین آمار اسقاط خودرو به سال ۱۳۹۳ با ۳۲۰ هزار و ۱۹ دستگاه خودرو و ۱۴۰۳ با ۳۴۹ هزار و ۳۵۶ دستگاه باز می‌گردد یعنی ثبت بالاترین رکورد اسقاط سالانه خودروی فرسوده در تاریخ کشور به سال ۱۴۰۳ می‌رسد.

در کشور ۴۱ میلیون و ۲۰۶ هزار و ۱۴۸ دستگاه خودرو درحال تردد در کشور داریم که بیشترین سهم خودرو‌ها در مرحله اول به خودرو‌های سواری با ۲۲ میلیون و ۴۶۵ هزار دستگاه و در مرحله دوم به موتورسیکلت با ۱۳ میلیون و ۶۶۴ هزار دستگاه بر می‌گردد.

بیشترین استان‌ها با تردد وسائط نقلیه، تهران، اصفهان، خراسان رضوی، فارس و آذربایجان شرقی هستند که هر چند ۵۰ درصد خودرو‌های فرسوده تنها در این پنج استان هستند. یعنی همان استان‌هایی که بیشتر درگیر آلودگی هوا هستند، بیش از سایر استان‌ها خودروی فرسوده در خود جای داده‌اند.

{$sepehr_key_169568}

۵۰ درصد خودرو‌های در حال تردد، فرسوده است

بررسی وضعیت خودرو‌های فرسوده در کل کشور نشان می‌دهد که حدود ۵۰ درصد خودرو‌های در حال تردد یعنی چیزی حدود ۲۲ میلیون و ۱۰۲ هزار دستگاه در کشور فرسوده است. در بخش خودرو‌های سواری هفت میلیون و ۵۵۲ هزار و ۷۳۰ دستگاه و در بخش موتور سیکلت ۱۱ میلیون و ۴۰۰ هزار دستگاه است.

هر چند هدفگذاری اسقاط خودرو در برنامه هفتم توسعه سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه بوده است، اما در سال گذشته با اینکه رکورد نزدیک به ۲ دهه را شکسته، به رقم ۳۴۹ هزار دستگاه رسیده است و از ابتدای امسال تا کنون نیز ۱۴۵ هزار دستگاه اسقاط شد.

بررسی عملکرد اسقاط خودرو در سال جاری نشان می‌دهد که بیشترین سهم اسقاط خودرو‌ها به سواری با ۱۲۰ هزار و ۵۱۵ دستگاه، وانت با ۹ هزار و ۶۴۴ دستگاه، تاکسی با پنج هزار و ۲۱۹ دستگاه و کامیونت با چهار هزار و ۸۷۴ دستگاه می‌رسد و مابقی اسقاط به خودرو‌های کامیون کشنده، کامیون، مینی بوس، اتوبوس، کامیونت ون و آمبولانس اختصاص یافته است.

بر اساس گزارش‌های ستاد نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی، اسقاط ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو در طی ۲۰ ماه گذشته منجر به کاهش ۱۰ درصد کاهش آلایندگی، صرفه جویی ۱.۵ میلیارد لیتر بنزین و بازیافت متوسط ۶۰۰ کیلو انواع مواد با ارزش مصرفی می‌شود.

در کنار اسقاط خودرو‌ها طراحی و اجرای فرآیند اسقاط و نوسازی موتورسیکلت فرسوده برای اولین بار در کشور و اخذ تائیدیه پلیس راهداری برای اسقاط ۹ هزار دستگاه آغاز شده است که این امر نیز تاثیر قابل توجهی در کاهش آلایندگی‌ها به همراه خواهد داشت.

وزارت صنعت، معدن و تجارت به دنبال ایجاد راهکار‌های تشویقی و تسهیلاتی برای سوق دادن جامعه به سمت اسقاط خودرو‌های فرسوده است در همین راستا زیرساخت برخط سامانه نوسازی و اسقاط خودرو‌های فرسوده و ارتباط با ۲۲ نهاد مرتبط صورت گرفته است.

همچنین اختصاص درصدی از طرح‌های فروش خودروسازان به خودرو‌های فرسوده نیز می‌تواند نقش مهمی در جذب مردم به سمت از رده خارج کردن خودرو‌ها کمک کند هر چند انتظار می‌رود به خاطر قیمت بسیار بالای جایگزینی خودروی فرسوده با نو، تسهیلاتی نیز به مردم ارائه شود تا بخشی از هزینه‌های خرید را جبران کند.

{$sepehr_key_169569}

سرمایه گذاری در اسقاط و نوسازی ناوگان خودرو‌های فرسوده

درباره میزان مصرف سوخت و آلایندگی خودرو‌های فرسوده محمدصادق حاتمی رئیس ستاد و مدیر نوسازی ناوگان حمل و نقل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) می‌گوید: نزدیک به ۸.۳ میلیارد لیتر بنزین در سال توسط خودرو‌های فرسوده در دسته سواری و وانت مصرف می‌شود.

به گفته وی، میزان مصرف خودرو‌های فرسوده، با توجه به مصرف بنزین غیراستاندارد، سالانه حدود ۳.۲ میلیارد لیتر بنزین مازاد است که در صورت جایگزینی و از رده خارج شدن می‌تواند منجر به صرفه جویی در مصرف بنزین شود.

حاتمی عنوان می‌کند که در صورت سرمایه‌گذاری در اسقاط و نوسازی ناوگان خودرو‌های فرسوده از محل صرفه جویی مصرف سوخت، ضمن کاهش ۷۰ درصدی ناترازی بنزین به کاهش آلایندگی نیز کمک می‌کند.

به گفته وی در صورتی که صرفه جویی ارزی صرف سرمایه گذاری برای نوسازی ناوگان شود، سرعت از رده خارج کردن خودرو‌های فرسوده را نیز افزایش می‌یابد.

در این رابطه استناد به قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب سال ۱۴۰۰ نیز خالی از لطف نیست که ماده ۱۰ آن به فرسودگی خودرو‌ها اختصاص دارد؛ در این ماده قانونی آمده است: تردد، حمل بار و مسافر توسط وسایط نقلیه موتوری پس از رسیدن به سن فرسودگی در کلانشهر‌ها ممنوع است.

در تبصره این ماده، دولت موظف شده است از محل صرفه جویی حاصل از بهبود و مدیریت مصرف سوخت ناشی از اجرای این قانون، ساز و کار و تسهیلات لازم را جهت جایگزینی خودرو‌های فرسوده حمل و نقل عمومی با خودرو‌های نو، فراهم کند.

همپنین در تبصره دیگر آن تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت در داخل کشور موظف شده‌اند به ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو یا موتورسیکلت، گواهی اسقاط خودرو یا موتورسیکلت معادل را از مرکز اسقاط دریافت کنند. شماره گذاری خودرو‌ها و موتورسیکلت منوط به ارائه گواهی اسقاط توسط خودروسازان و موتورسیکلت سازان معادل ۲۵ درصد تولید ماهانه است. مراکز اسقاط مکلف به ارائه گواهی اسقاط مورد تقاضای تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت هستند.

واردکنندگان خودرو و موتورسیکلت موظف هستند به ازای واردات هر خودرو و موتورسیکلت به تناسب مصرف و نوع سوخت، علاوه بر پرداخت عوارض گمرکی، گواهی اسقاط خودروی معادل را دریافت کنند. البته این تکلیف قانون در آیین نامه اجرایی واردات خودرو در سال جاری نیز مورد تاکید قرار گرفته و تاکید شده که شماره گذاری خودرو‌های موضوع این آیین نامه منوط به ارایه گواهی اسقاط موضوع ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۰ و اصلاحات بعدی آن است.

با وجود تصریح قانون، همچنان در اجرای آن کاستی‌هایی وجود دارد و به طور کامل اجرایی نشده است و انتظار می‌رود با نظارت بیشتر بر اجرای آن به ویژه در حوزه تولید و نیز واردات، فرآیند اسقاط خودرو‌ها شتاب بشتری بگیرد.

منبع: ایرنا