چرا ایران جزو کشور‌های پرتورم جهان است؟

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اقتصادی، تورم امروز به پدیده‌ای مزمن در ایران تبدیل شده و با وجود اقداماتی که دولت برای جلوگیری از تغییر پایه پولی و خلق پول در کشور انجام داده، اما افزایش نقدینگی، تشدید تحریم‌ها و تداوم گسترش کرونا موجب شده تورم با نرخ فزاینده‌ای مواجه شود.

کد خبر: ۳۷۵۶۱

تاریخ : ۱۸ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۲:۳۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، هفته گذشته معاون اقتصادی و محاسبات مرکز آمار در یک برنامه خبری اعلام کرد که قیمت ۴۷۵ کالا با توجه به نرخ تورم، با سرعت متوسط ۲۶ درصد در حال صعود است که این عدد، ما را در لیست ۴ کشور پرتورم جهان قرار می‌دهد و در این ماه به واسطه نوسانات مختلف، نرخ تورم ماهانه به ۶.۴ درصد رسیده است و درصورت پیشروی با همین روند، این عدد تا پایان سال می‌تواند بسیار بزرگ شود.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اصفهان  با اعتقاد بر اینکه مهمترین اصل تورم ایران، حجم بالای نقدینگی است، اظهار کرد: حجم نقدینگی پایه اصلی تورم در ایران است، البته دولت در تلاش است تا از افزایش پایه پولی و حجم پول جلوگیری کند.

نعمت الله اکبری با تاکید بر اینکه حجم بالای نقدینگی ناشی از حجم بالای سود سپرده‌های بانکی بوده که اجتناب ناپذیر است، تصریح کرد: این پدیده در ایران با توجه به بالا بودن نرخ سود سپرده‌های بانکی وجود خواهد داشت و هر سال شاهد تورم ناشی از گسترش حجم نقدینگی هستیم.

وی در ادامه دلیل دیگر تورم را ناشی از تقاضا و هزینه‌های بالای تولید دانست و آن را تا حدودی قابل کنترل اعلام کرد و گفت: با این حال گسترش حجم نقدینگی ناشی از سپرده‌های بانکی در اقتصاد کشور اجتناب ناپذیر است.

این استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان درباره اینکه امروز بازار‌های دلالی همچون ارز، سکه، خودرو، مسکن و ... بخشی از نقدینگی‌های سرگردان را جذب خود می‌کند، اظهار کرد: سود سپرده‌های بانکی همچنان در مقایسه با بازار‌های دلالی کشور، بسیار زیاد است؛ به خصوص برای شرکت‌های بزرگ که بخش قابل ملاحظه‌ای از سود‌های بانکی متعلق به آنهاست و هیچ گاه وارد بازار‌های دلالی نمی‌شوند.

۸۵ درصد حجم نقدینگی کشور شبه پول است

وی با بیان اینکه ۸۵ درصد حجم نقدینگی کشور شبه پول است که بخش قابل ملاحظه‌ای از آن‌ها سپرده‌های میان مدت و بلندمدت است، گفت: حجم نقدینگی کشور ۳ هزار هزار میلیارد تومان است که ۱۵ درصد آن سپرده‌های دیداری و بقیه سپرده‌های غیردیداری است.

اکبری همچنین درباره تاثیر افزایش نرخ ارز در تورم کنونی کشور، توضیح داد: به طور قطع افزایش نرخ ارز بر بالارفتن تورم اثرگذار است، چراکه بخشی از کالا‌های کشور وابسته به نرخ ارز بوده و زمانی که نرخ آن افزایش می‌یابد، علاوه بر تاثیرات روانی، اثر واقعی نوسانات نرخ ارز بر تورم نمایان می‌شود.

وی ادامه داد: امروز بسیاری از بنگاه‌ها و شرکت‌های بزرگ کشور وابسته به واردات هستند و زمانی که واردات آن‌ها با نرخ ارز بالا انجام شود به طور قطع قیمت تمام شده محصولات آن‌ها نیز افزایش می‌یابد.

نداشتن درآمد ارزی ناشی از تحریم ها

رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان اصفهان درباره اینکه دولت چه راهکاری جهت کنترل افزایش نرخ تورم می‌تواند اتخاذ کند، گفت: دولت تلاش زیادی در این زمینه انجام داده، اما باید توجه داشت که کاهش صادرات، افت درآمد‌های ارزی، محدودیت‌های ارزی، تداوم کرونا در کشور و از همه مهمتر تحریم‌ها موجب شده تا اقدامات دولت کمرنگ‌تر شود.

به گفته اکبری، تشدید تحریم بر مشکلات ارزی کشور و افزایش تورم تاثیرگذار است، چراکه نداشتن درآمد ارزی ناشی از تحریم هاست و اکنون دولت با اتکا به اقتصاد داخلی و کنترل حجم نقدینگی به دنبال کنترل تورم است.

وی تاکید کرد: البته دولت تاکنون تلاش‌های بسیاری برای کنترل حجم نقدینگی انجام داده تا پایه پولی کشور تغییر نکند و حتی در این مسیر موفق بوده است، اما از سوی دیگر نمی‌تواند سود سپرده‌های بانکی را کاهش دهد.

تورم پدیده‌ای مزمن شده در ایران

از سوی دیگر استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان در این باره ، گفت: تورم در ایران پدیده‌ای مزمن شده است و مربوط به دو یا سه سال گذشته نیست، بلکه انباشت افزایش قیمت‌ها منجر به نرخ تورم دو رقمی شده است، از سوی دیگر زمانی نرخ تورم تک رقمی می‌شود که برنامه‌های هدفگذاری کنترل نرخ تورم وجود داشته باشد.

کمیل طیبی با اشاره به دلایل مزمن شدن پدیده تورم در ایران، اظهار کرد: رشد نقدینگی به واسطه کسری بودجه و چاپ پول، درآمد‌های نفتی در سال‌های مختلف، پدیده بیماری هلندی در کشور، از سوی دیگر انگیزه‌های پایین سرمایه گذاری و هدایت نقدینگی در بازار‌های دیگر، نقدینگی غیرمولد، پایین بودن سهم تجاری کشور در دنیا، تصدی گری دولت در اقتصاد و ... موجب شده تا اقتصاد کشور با بازار‌های متلهب و پر نوسان کالا، مسکن و ارز مواجه شود که در نهایت سبب مزمن شدن پدیده تورم در کشور می‌شود.

وی با اشاره به اینکه طی دو سال اخیر افزایش نقدینگی شدت گرفته است، گفت: دو برابر شدن نقدینگی کشور هر دو سال یکبار و غیرمولد بودن آن، تشدید تحریم ها، همبستگی بین جهش ارزی و قیمت‌ها و ... موجب افزایش نرخ تورم شده است.

کرونا عاملی تورم زا در کشور

این اقتصاددان، درباره اینکه بحران کرونا برای اقتصاد ایران خطرناک‌تر است یا تورم، اظهار کرد: به طور قطع بحران کرونا موجب تشدید تورم در کشور شده است، چراکه به عنوان عاملی تورم زا، موجب تعطیلی کسب و کار‌ها و تحمیل هزینه‌های بالا در اقتصاد شده است.

وی با تاکید بر اینکه قطع ارتباط اقتصاد ایران با اقتصاد جهانی خود عاملی موثری در تشدید تحریم هاست، توضیح داد: در این شرایط باید دید اقتصاد ایران تا چه زمانی می‌تواند از درون خود جذب منابع داشته باشد و به نوعی خودخوری اقتصاد انجام می‌شود.

وی با بیان اینکه تورم زمینه ساز مسائل مختلفی همچون رکود، فساد اقتصادی و رانت است، تاکید کرد: در حال حاضر تورم ایران یک مشکل ساختاری دارد و ناشی از نبود سرمایه گذاری سودآور است،  چراکه سود در بازار طلا، سکه و ارز بوده، اگرچه وقتی بازار سرمایه یا بورس تقویت می‌شود، می‌تواند عامل ایجاد منابع مالی برای تولید و سرمایه گذاری باشد، اما با توجه به ساختار موجود بازار بورس، این بخش هنوز نمی‌تواند پشتیبان تولید و سرمایه گذاری کشور باشد.

سرمایه گذاری و تولید عامل اصلی کنترل تورم

به گفته طیبی، سرمایه گذاری و تولید عامل اصلی کنترل تورم در کشور است.

وی با اشاره به اینکه با توجه به رشد تورم، بانک مرکزی هدفگذاری کنترل نرخ تورم را در پیش گرفته است، اظهار کرد: بانک مرکزی به دنبال کاهش نرخ تورم به ۲۲ درصد است که البته این عدد نیز بالاست.

استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان افزود: البته نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی به صورت میانگین است و قیمت ثابت برخی کالا‌ها و خدمات در این سبد وجود دارد، اما اگر بخواهیم به صورت محصولی قیمت‌ها را در نظر بگیریم افزایش نرخ تورم حتی ۳۰۰ درصدی در برخی کالا‌ها وجود دارد.

منبع:ایسنا