چگونه نام فخری‌زاده مسیر یک نسل را عوض کرد؟

فیلم کوتاه داستانی «پای پرواز» به کارگردانی روح‌الله جلالی‌طلب، با تمرکز بر تنش‌های میان تصمیم شخصی و رسالت ملی، داستان وفاداری یک دانشمند جوان به نام بهنام را روایت می‌کند. این اثر که نامزد چهاردهمین دوره جشنواره مردمی فیلم عمار نیز بوده است، تأثیر ترور شهید محسن فخری‌زاده را بر تصمیم نخبگانی، چون بهنام، برای ماندن و ادامه راه در قلب صنعت دفاعی کشور، به تصویر می‌کشد.

کد خبر: ۳۷۵۶۱۵

تاریخ : ۰۷ آذر ۱۴۰۴ - ۱۴:۱۲

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، فیلم داستانی «پای پرواز» اثر روح الله جلالی طلب، نخستین اثر داستانی است که به شهادت محسن فخری‌زاده، دانشمند برجسته هسته‌ای و دفاعی کشور می‌پردازد.

روح الله جلالی طلب، کارگردان فیلم کوتاه «پای پرواز» درباره انگیزه‌اش برای ساخت این اثر گفت: «در جشنواره سینما حماسه پیشنهاد ساخت فیلمی درباره شهید فخری‌زاده مطرح شد. من به دلیل اینکه ایشان را به‌عنوان پدر هسته‌ای ایران می‌شناختم و همچنین با آگاهی از اینکه شهادت ایشان عملیاتی ویژه توسط اسرائیل بوده از ساخت این اثر استقبال کردم. علاوه‌براین باتوجه به اینکه پیش از اثر پای پرواز، هیچ اثر داستانی در مورد ایشان ساخته نشده بود، ساخت اثری داستانی درباره شهیدی که مایه سرافرازی کشور و از چهره‌های برجسته دوران معاصر است، برایم به دغدغه‌ای جدی و شخصی تبدیل شده بود.»

جلالی‌طلب با اشاره به ابعاد شخصیتی شهید فخری‌زاده گفت: «تصور عمومی بر این است که این شهید تنها پدر هسته‌ای ایران بود، اما در حقیقت ایشان نابغه‌ای در تمام زمینه‌ها از جمله علم نجوم و ادبیات بود. شهید فخری زاده مقالاتی داشت که ناسا آنها را چاپ کرده بود. ایشان در همه ابعاد شخصیتی برجسته و استادی تمام‌عیار بودند.»

او افزود: «شاگردان نیز دکتر فخری‌زاده را بسیار دوست داشتند. شهید فخری‌زاده برای دانشجویانش بیشتر از اینکه یک استاد باشد، یک پدر بود. در فیلم «پای پرواز» هم اگر دقت کنید، حکایت استاد و شاگرد نیست بلکه حکایت پدر و پسر است.»

او با تاکید بر جایگاه و اهمیت شهید فخری‌زاده نزد دشمنان، افزود: «جالب است که وقتی می‌خواستم فیلم شهید فخری‌زاده را بسازم در جست‌وجوهایم دیدم که این افراد ملعون، فیلم ترور شهید فخری‌زاده را بازسازی کرده‌اند و نحوه ترور را به نمایش گذاشته‌اند. این نشان می‌دهد که ترور این شهید چقدر برایشان مهم بوده است.»

تصمیمات هنری در «پای پرواز»؛ از صدا تا عدم نمایش چهره

جلالی‌طلب درباره تکنیک‌های به کار رفته در فیلم گفت: «در قصه اولیه، قرار بود نقش خود شهید در برخی سکانس‌ها به صورت تصویری حضور داشته باشد، اما من این پلان‌ها را حذف کردم و خواستم تنها صدای شهید حضور داشته باشد. با استفاده از هوش مصنوعی، صدای شهید را بازسازی کردیم و چهره ایشان را اصلاً نمایش ندادیم.»

او توضیح داد: «من بار‌ها دیده بودم زمانی‌که کاراکتری به جای یک شهید بازی می‌کند چالش‌هایی به وجود می‌آید. گاهی اوقات بازیگر شبیه شهید نمی‌شود یا نمی‌تواند خصوصیات او را به درستی نشان دهد و این باعث انتشار چهره‌ای خلاف واقع و همینطور کدورت خانواده شهدا می‌شود. با حذف چهره، این مشکلات را از بین بردیم و تنها به صدا اکتفا کردیم. خانواده شهید هم از این تصمیم استقبال کردند.»

جلالی‌طلب درباره بازخورد خانواده شهید افزود: «خانواده شهید این اثر را دیدند و بسیار خوشحال بودند. بعد‌ها با پسر ایشان تلفنی صحبت کردم و گفتند که مادرشان بسیار راضی و سپاسگزار بودند. این برای من ارزشمندترین بازخورد بود.»

{$sepehr_key_170003}

از سکانس پایانی تا واکنش جوانان

روح الله جلالی طلب اثرگذارترین سکانس این فیلم را بخش پایانی دانست و گفت: «به نظر من سکانس پایانی، موقعی که شاگرد می‌فهمد استادش شهید شده و تصمیم رفتن را لغو می‌کند، سکانس بسیار خوبی است. این سکانس باعث شد این نخبه از کشور خارج نشود و خدمتش را در همین‌جا ادامه دهد. او متوجه شد که مسببان شهادت استادش همان افراد آن‌سوی مرز‌ها هستند و نخواست به آنها خدمت کند؛ بلکه تصمیم گرفت برای کشور خودش هزینه کند.»

او درباره تأثیر فیلم بر نسل جوان افزود: «نسل جوان از داستان این اثر متوجه شدند که در ایران هم می‌شود فعالیت کرد و مؤثر بود؛ این نکته برایشان بسیار جالب توجه بود و از آن متأثر شدند. آنها ویژگی‌های شهید فخری‌زاده را فهمیدند؛ همان حکایت پدر و پسری که در فیلم به تصویر کشیده شد و غرور و افتخار پایان فیلم که شاگرد به خاطر شهادت استادش بازمی‌گردد برای جوانان بسیار تأثیرگذار بود.»

نقش جشنواره عمار و دغدغه‌های کارگردان

این کارگردان جشنواره عمار را عامل افزایش انگیزه‌اش دانست و گفت: «جشنواره عمار، در کنار جشنواره فیلم کوتاه تهران، ۵۰ درصد دیگر دیده شدن اثر را رقم زد. تجربه جشنواره عمار قطعاً در انگیزه من برای تولید آثار بیشتر تأثیرگذار بود. آثاری که می‌سازیم باید در همین جشنواره‌ها حضور داشته باشند، جشنواره عمار و جشنواره مقاومت که «پای پرواز» در آن سوم شد، برای امثال ما و آثار ما هستند.»

کارگردان «پای پرواز» با شاره به برچسب «ارزشی» که گاهی به آثارش زده می‌شود، گفت: «خیلی‌ها به من می‌گفتند تو ارزشی هستی، اما برای من مهم نیست؛ بگذار بگویند. مهم این است که من برای شخصیتی که در کشورم درجه یک است کار ساختم. ما چنین شخصیت‌های فاخر و درجه یک در منطقه کم داریم. هرچقدر هم درباره شهید فخری‌زاده فیلم ساخته شود کم است، چرا که ایشان در همه زمینه‌ها درجه یک بودند و لازم است عموم مردم، ایشان را ببینند و بشناسند.»

در پایان جلالی‌طلب از اثر جدید خود خبر داد و گفت: «در حال ساخت اثری درباره شهید رئیسی برای دوره بعدی جشنواره عمار هستم. این یک کار دلی و کوتاه است. بعد از شهید فخری‌زاده، طرح‌های مختلفی ارائه دادم که به دلایل مختلف ساخته نشدند، امیدوارم این بار بتوانم آثار بهتری درخور این کشور بسازم.»