دومین پیش‌نشست علمی ششمین کنگره جهانی حضرت رضا(ع) برگزار شد

با همکاری آستان قدس رضوی، دانشگاه امام‌صادق(ع) و دانشگاه تهران، دومین پیش‌نشست علمی ششمین کنگره جهانی حضرت رضا(ع) برگزار شد.

کد خبر: ۳۸۲۲۴۶

تاریخ : ۰۸ دی ۱۴۰۴ - ۱۰:۴۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، این کنگره جهانی، عصر ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ در سالن شهید مطهری دانشگاه امام‌صادق(ع) تهران، با حضور دکتر محمود کریمی استاد دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد، دکتر محمدرضا برزویی دانشیار دانشکده معارف اسلامی، فرهنگ و ارتباطات و دکتر محمد سلیمانی دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد برگزار شد.

خرد جمعی، حلقه مفقوده همکاری‌های اجتماعی

دکتر محمود کریمی، استاد دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد، در ابتدای این نشست، مشورت را پیش‌شرط ضروری برای تحقق همکاری‌های اجتماعی و شکل‌گیری «خرد جمعی» دانست.

وی با تأکید بر سیره اهل‌بیت(ع)، استفاده از نظرات اقشار مختلف جامعه، حتی زیردستان را عاملی برای کاهش خطاها، ایجاد حس مشارکت عمومی و مقبولیت تصمیمات مدیریتی معرفی کرد و یادآور شد که خودرأیی، مانع اصلی تعاون است.

کریمی در ادامه با تشریح فرایند تصمیم‌سازی در سیره معصومین (ع) اظهار کرد: مشورت تنها برای کسب ایده نیست، بلکه فرایندی برای رسیدن به یک ایده مشترک و مقبول است.

وی افزود: اگر هم‌فکری پیش از اقدام صورت نگیرد، همکاری در اجرا نیز رخ نخواهد داد. وقتی افراد در تصمیم‌گیری سهیم باشند، در پیروزی و شکست نیز همراه خواهند بود؛ اما در غیر این صورت، مجریان با این استدلال که «با ما مشورت نشد»، خود را از مسئولیت مبرا می‌دانند.

این استاد دانشگاه، با بیان اینکه جامعه برای هر حرکت کلان به «خرد جمعی» نیازمند است، به روایتی از امام رضا (ع) درباره پدر بزرگوارشان گفت: امام کاظم (ع) گاهی با بردگان سیاه‌پوست مشورت می‌کردند و در پاسخ به معترضان می‌فرمودند: «چه‌بسا خداوند گره این مشکل را به زبان او باز کند».

کریمی تصریح کرد: این نگاه توحیدی نشان می‌دهد که نباید دایره مشورت را تنها به نخبگان و بالادستان محدود کرد، بلکه خداوند گاهی راه‌حل را در ذهن و زبان افرادی قرار می‌دهد که ما گمانش را نمی‌بریم.

وی همچنین در ادامه به نباید‌های مشورت اشاره کرد و گفت: طبق روایات، مشورت با سه گروه «ترسو»، «بخیل» و «حریص» ممنوع است؛ زیرا انسان ترسو بن‌بست ایجاد می‌کند، بخیل مانع رسیدن به هدف می‌شود و حریص زشتی‌ها را زیبا جلوه می‌دهد.

وی در پایان، رعایت «کرامت انسانی» و «مواسات» (همدردی و همچنین رفع نیاز دیگران) را از الزامات اخلاقی همکاری اجتماعی برشمرد و خاطرنشان کرد: در سیره رضوی، حتی در اوج مناظره علمی، اقامه نماز اول وقت بر هر کاری مقدم است که این نشان‌دهنده اولویت‌بندی صحیح در فعالیت‌های اجتماعی است.

{$sepehr_key_177439}

وقتی «سکوت» طلا می‌شود

دکتر محمدرضا برزویی، دانشیار دانشکده معارف اسلامی، فرهنگ و ارتباطات نیز در ادامه این نشست، ضمن تشریح نامه راهبردی امام رضا (ع) به حضرت عبدالعظیم حسنی، «سکوت» را نه به معنای انفعال، بلکه کنشی هوشمندانه و مؤثرترین بخش ارتباطات غیرکلامی معرفی کرد.

وی با استناد به روایات رضوی، سکوت را عاملی حیاتی برای حفظ برادری، دوری از جدال‌های بیهوده و دریچه‌ای به‌سوی حکمت دانست.

برزویی، نامه امام رضا (ع) به حضرت عبدالعظیم حسنی را یک «منشور ارتباطی» خواند که در آن حضرت صراحتاً شیعیان را به سکوت و ترک جدال در امور بی‌فایده امر کرده‌اند.

وی در ادامه به اظهار کرد: در فرایند ارتباطی، حدود ۶۷ درصد از تأثیرگذاری مربوط به ارتباطات غیرکلامی است و سکوت، بخش مهمی از این حوزه را تشکیل می‌دهد که برخلاف تصور عموم، فقدان کلام نیست، بلکه خود حاوی پیام و معناست.

سکوت، دری به‌سوی حکمت

این استاد دانشگاه، با بیان روایتی از امام هشتم (ع) که سکوت را یکی از نشانه‌های فقه و فهم عمیق دینی برشمردند، افزود: امام رضا (ع) می‌فرمایند سکوت دری از در‌های حکمت است که محبت می‌آورد و راهنمای هر خیری است.

وی تصریح کرد: در اندیشه اسلامی و کلام پیامبر (ص) و لقمان حکیم نیز آمده است که اگر سخن نقره باشد، سکوت طلاست. این نشان می‌دهد که در مواقعی که پرگویی به یاوه‌گویی می‌انجامد، سکوت یک کنش ارتباطی ارزشمند و هوشمندانه محسوب می‌شود.

منشور برادری و پرهیز از تفرقه

دانشیار دانشکده معارف اسلامی، با اشاره به بخش‌های دیگر نامه حضرت رضا (ع)، بر اهمیت حفظ انسجام اجتماعی تأکید کرد و گفت: حضرت در این نامه قسم یاد می‌کنند که هرکس با ایجاد تفرقه میان برادران دینی، دوستان خدا را به خشم آورد، در دنیا و آخرت زیان‌کار خواهد بود. ازاین‌رو، دستور به سکوت و ترک جدال، راهکاری راهبردی برای بستن راه نفوذ شیطان و تحکیم روابط میان‌فردی است.