لیگ برتر ایران تبدیل به لیگ برتر ازبکستان شده است | چرا ازبک‌ها این‌همه خاطرخواه دارند؟

حضور ستاره‌های ازبک در لیگ برتر فوتبال ایران این روز‌ها بیشتر از همیشه به چشم می‌آید.

کد خبر: ۳۸۳۷۵۹

تاریخ : ۱۵ دی ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۱

نوشته

اوستون اورونوف، جلال‌الدین ماشاریپوف، رستم آشورماتوف، اودیلجان خامروبکوف، اوتکیر یوسوپوف. این فهرست ممکن است با نقل‌وانتقالات زمستانی تغییر کند، به ویژه که پرسپولیس در حال مذاکره جدی برای جذب دو بازیکن دیگر از ازبکستان است: ایگور سرگیف و خوجی‌اکبر علیجانوف. می‌بینید که در سال‌های اخیر، لیگ برتر فوتبال ایران به مقصدی جذاب برای بازیکنان ازبکستانی تبدیل شده است. این روند پس از کمرنگ شدن حضور برزیلی‌ها و عراقی‌ها و آفریقایی‌ها آغاز شد و حالا به جایی رسیده که باشگاه‌های بزرگ مانند پرسپولیس، استقلال و تراکتور، اولویت خود را به جذب استعداد‌های آسیای میانه داده‌اند. اما این علاقه ناگهانی به چه دلیل است؟ آن هم در حالی که تیم ملی ازبکستان در رده‌بندی فیفا (ژانویه ۲۰۲۶) رتبه ۵۰ را دارد – یعنی حدود ۳۰ پله پایین‌تر از ایران که در رتبه ۲۰ قرار گرفته – و بسیاری از این بازیکنان، جز اورونوف که استثنایی ظاهر شده، در سطح بازیکنان داخلی یا حتی پایین‌تر عمل کرده‌اند. چرا جای ستاره‌های برزیلی، آرژانتینی یا حتی آفریقایی – که سابقه درخشانی در لیگ ایران داشته‌اند – را به ازبک‌ها داده‌ایم؟ ریشه این پدیده کجاست و آیا واقعاً به نفع فوتبال ماست؟

{$sepehr_key_179117}

ابتدا به دلایل ظاهری بپردازیم. طرفداران این روند می‌گویند بازیکنان ازبکستانی «کیفیت خوب» با «قیمت منطقی» دارند. در بازاری پر از تحریم‌های ارزی و محدودیت‌های مالی باشگاه‌های ایرانی، جذب بازیکنانی که حقوقشان کمتر از یک میلیون دلار در سال است (مانند قرارداد سرگیف)، جذاب به نظر می‌رسد. نزدیکی جغرافیایی و فرهنگی (هر دو کشور آسیایی و مسلمان‌نشین) هم ویزا و سازگاری را آسان‌تر می‌کند، برخلاف آفریقایی‌ها که گاهی با مشکلات فرهنگی یا اقلیمی رو‌به‌رو می‌شوند. علاوه بر این، دسترسی آسان‌تر به بازار ازبکستان – شاید از طریق دلال‌های مشترک – نقش مهمی ایفا کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که آژانس‌های انتقال بازیکن در تاشکند با دلال‌های ایرانی ارتباط قوی برقرار کرده‌اند، و این می‌تواند توضیح‌دهنده هجوم ناگهانی باشد. آیا این دلال‌ها با کمیسیون‌های کلان، باشگاه‌ها را به سمت گزینه‌های ارزان‌تر سوق می‌دهند؟ در بازاری غیرشفاف مانند لیگ ایران، جایی که ارقام بدون نظارت جابه‌جا می‌شود، این سؤال جدی است.

اما بیایید جنبه انتقادی را عمیق‌تر بررسی کنیم. اولاً، کیفیت واقعی این بازیکنان چقدر است؟ اورونوف عالی بوده، اما ماشاریپوف و آشورماتوف اغلب متوسط ظاهر شده‌اند، و خامروبکوف و یوسوپوف بیشتر ذخیره هستند. حتی برخی ازبک‌های قبلی مانند عزیزبک تورگونوف یا دیگران، پس از ناکامی زود ایران را ترک کردند. اگر رنکینگ فیفا ملاک باشد، ازبکستان پایین‌تر از ماست، پس چه چیزی به فوتبال ما اضافه می‌کنند که سال‌ها از آن‌ها جلوتر بوده‌ایم؟ آیا این جذب‌ها واقعاً سطح لیگ را بالا می‌برد، یا فقط راهی برای پرکردن سهمیه خارجی با هزینه کم است؟ چرا به جای سرمایه‌گذاری روی استعداد‌های آمریکای جنوبی یا آفریقا – که فیزیک، سرعت و خلاقیت بیشتری می‌آورند – به سمت گزینه‌های «ارزان و دردسترس» رفته‌ایم؟ آیا این به دلیل مشکلات ارزی است، یا دلال‌ها بازار را طراحی کرده‌اند و گزینه‌های بهتر را دور می‌زنند؟ این پدیده می‌تواند نشانه‌ای از افول استراتژیک در نقل‌وانتقالات ایران باشد. با جذب بیش از حد از یک کشور، تنوع تاکتیکی لیگ کاهش می‌یابد و ریسک مصدومیت یا عملکرد ضعیف افزایش. فوتبال ایران نیاز به تنوع و کیفیت جهانی دارد. اگر دلال‌ها واقعاً پشت این ماجرا باشند، زمان آن رسیده که فدراسیون نظارت بیشتری کند تا لیگ برتر به «لیگ ازبکستان-ایران» تبدیل نشود.

{$sepehr_key_179116}