طولانی‌ترین ویدئوی تاریخ از ابرنواختر کپلر منتشر شد + ویدئو

اخترشناسان با استفاده از داده‌های ۲۵ ساله تلسکوپ فضایی چاندرا، موفق شده‌اند طولانی‌ترین ویدیوی زمانی از باقی‌مانده‌های ابرنواختر کپلر را تهیه کنند؛ انفجاری کیهانی که بیش از چهار قرن پیش دیده شد و اکنون با جزئیاتی بی‌سابقه، روند گسترش و برخورد مواد آن در فضا آشکار شده است.

کد خبر: ۳۸۴۷۳۴

تاریخ : ۱۸ دی ۱۴۰۴ - ۱۵:۲۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ در سال ۱۶۰۴، اخترشناس آلمانی، یوهانس کپلر، یک ستاره جدید در آسمان مشاهده کرد که چنان درخشان بود که حتی در طول روز نیز دیده می‌شد. این کشف که کپلر آن را در کتاب خود با عنوان De Stella Nova توصیف کرد، در جامعه علمی آن زمان سروصدا به پا کرد و باعث شد دانشمندان، باور رایج مبنی بر اینکه «آسمان ثابت و غیرقابل تغییر است»، به چالش بکشند. بعد‌ها مشخص شد که این ابرنواختر – که امروزه به نام ابرنواختر کپلر شناخته می‌شود – ناشی از انفجار یک کوتوله سفید بوده که جرم بحرانی خود را پشت سر گذاشته و در یک انفجار درخشان منفجر شده است.

این ابرنواختر که در فاصله حدود ۱۷ هزار سال نوری از زمین در صورت فلکی مارافسای (Ophiuchus) قرار دارد، نمونه‌ای شاخص از ابرنواختر نوع 1a است. این نوع ابرنواختر زمانی رخ می‌دهد که یک کوتوله سفید در یک سامانه دوتایی، ماده‌ای از ستاره همراه خود می‌کشد یا با کوتوله سفید دیگری ادغام می‌شود. نزدیکی این ابرنواختر به زمین این امکان را فراهم کرده است تا تلسکوپ چاندرا تصاویر دقیقی از باقی‌مانده‌های آن ثبت کند و اخترشناسان بتوانند تغییرات آن را در طول زمان رصد کنند. براساس داده‌های جمع‌آوری‌شده بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، تیم علمی موفق به ساخت طولانی‌ترین ویدیو از میدان باقی‌مانده‌های این ابرنواختر شده‌اند.

{$sepehr_media_2558511_640_360}

باقیمانده‌های ابرنواختر، که شامل ابر‌های عظیم غبار و گاز پرتاب‌شده از ستاره هستند، به دلیل گرمای ناشی از انفجار تا میلیون‌ها درجه گرم می‌شوند. این دما باعث می‌شود که ماده به شدت در طول موج‌های مختلف، به ویژه اشعه ایکس، درخشان شود، که چاندرا با استفاده از اپتیک پیشرفته خود این درخشش را دنبال کرده است. طول عمر مأموریت چاندرا که بیش از یک ربع قرن است، این امکان را فراهم کرده تا تغییرات این ابر باقی‌مانده با دقت بسیار بالا ثبت شود.

جسی گاسل، دانشجوی تحصیلات تکمیلی دانشگاه جورج میسون در ویرجینیا، هدایت پروژه ساخت این ویدیو را بر عهده داشت. او و تیمش یافته‌های مرتبط با این ویدیو را در دویست و چهل و هفتمین نشست انجمن نجوم آمریکا در فینیکس ارائه کردند. گاسل در اطلاعیه‌ای از سوی چاندرا گفت:

«داستان کپلر تازه در حال آشکار شدن است. دیدن باقی‌مانده‌های این ستاره فرو ریخته که با ماده‌ای که پیش‌تر به فضا پرتاب شده برخورد می‌کند، واقعاً شگفت‌انگیز است.»

یکی از بخش‌های جالب این ویدیو، حرکت بخش‌های مختلف باقی‌مانده‌ها با سرعت‌های باورنکردنی در جهات متفاوت است. بخش‌های سریع‌تر با سرعت حدود ۲٪ سرعت نور (۲۲.۲ میلیارد کیلومتر در ساعت) به سمت پایین و بخش‌های کندتر با سرعت ۰.۵٪ سرعت نور (۶.۴ میلیارد کیلومتر در ساعت) به سمت بالا حرکت می‌کنند. این اختلاف به دلیل تراکم بیشتر گازی است که باقی‌مانده‌ها به سمت بالای تصویر هل می‌دهند، در مقایسه با گازی که به سمت پایین فشار می‌آید. این اطلاعات برای دانشمندان، شناخت محیط ابرنواختر را ممکن می‌کند.

ویژگی جالب دیگر، عرض لبه‌های موج انفجاری ابرنواختر است، یعنی لبه‌ای که نخستین‌بار با ماده خارج از ستاره برخورد می‌کند. بررسی پهنا و سرعت این لبه به تیم علمی کمک کرد تا اطلاعات مهمی درباره چگونگی انفجار ستاره و محیط اطراف آن پیش از اختلالات بعدی به دست آورند.

برایان ویلیامز، محقق اصلی رصد‌های جدید چاندرا، می‌گوید:

«انفجار‌های ابرنواختر و عناصری که به فضا پرتاب می‌کنند، مانند خون حیاتی برای شکل‌گیری ستارگان و سیارات جدید هستند. درک دقیق رفتار آن‌ها برای شناخت تاریخ کیهانی ما اهمیت حیاتی دارد.»

{$sepehr_key_180117}