انتشار کتابی دو زبانه درباره خنیاگران خراسان

پروژه موسیقایی پژوهشی «شاه اسماعیل و سه همسرش» مشتمل بر یک داستان فارسی - ترکی در حوزه اجرای خنیاگران خراسان پیش روی مخاطبان قرار گرفته است.

کد خبر: ۳۸۶۵۹۳

تاریخ : ۲۸ دی ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۱

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ پروژه موسیقایی پژوهشی «شاه اسماعیل و سه همسرش» مشتمل بریک داستان فارسی - ترکی درحوزه اجرای خنیاگران منطقه خراسان نوشته آمنه یوسف زاده و استیون بلام با ترجمه عبدالمحمد موحد طی روز‌های گذشته توسط مجموعه «ماهور» پیش روی مخاطبان قرار گرفته است.

در توضیحات تکمیلی این اثر تالیفی پژوهشی آمده است:

این کتاب در سال ۲۰۲۲ میلادی توسط انتشارات بریل در لیدنِ هلند، به زبان انگلیسی منتشر شده است. کتاب، متن کاملِ داستان «شاه اسماعیل و سه همسرش» به صورت منظوم و منثور است که برای نخستین بار با ضبط‌های صوتی داستان و امکان دسترسی خواننده به آنها ارائه می‌شود.

این داستان از گنجینه‌های غنی روایت‌های خنیاگران ایرانی است که در فرارود (آسیای مرکزی) و سرزمین‌های غربی ایران نیز رایج است. در خراسانِ ایران، خنیاگران که با عنوان بخشی شناخته می‌شوند، داستان‌ها را با نثر فارسی، ترکی خراسانی یا کردی کرمانجی روایت می‌کنند و بیشتر ابیات را به ترکی می‌خوانند؛ در فرارود و برخی مناطق بیرون از ایران خنیاگران چنین داستان‌هایی را معمولاً به‌طور کامل به ترکی اجرا می‌کنند.

در این اثر، بخش‌هایی از اجرای کاملِ داستان شاه‌اسماعیل و گلزارخانم که در سال ۱۳۸۴ ضبط شده با نمونه‌هایی از اجرای بخشی‌های خراسان از همین داستان که در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی ضبط شده‌اند، مقایسه شده است.

سه فصلِ مقدماتی و یک تفسیر نیز به بررسی جنبه‌های موسیقایی و زبانیِ هنر بخشی‌ها در پیوند با زمینه‌های اجتماعی، تاریخی و ادبی مربوط به آن می‌پردازد.

{$sepehr_key_182176}

آمنه یوسف‌زاده، دکترای اتنوموزیکولوژی از دانشگاه نانتر پاریس دارد. او در زمینه‌های موسیقی خراسان و فرارود، موسیقی و عرفان و موسیقی و سانسور مطالعه و پژوهش می‌کند.

از آثار این پژوهشگر می‌توان به کتاب‌های «رامشگران شمال خراسان: بخشی و رپرتوار او» (ماهور، ۱۳۸۸)، فصل «ایران» از کتاب موسیقی‌های کلاسیک دیگر (بویدل پرس، ۲۰۱۵)، فصل «نجوا با خدا: مناجات، دعایی آوازی در خراسان ایران» از کتاب نظریه و اجرا در موسیقی جهان اسلام (راتلج، ۲۰۱۸) و چندین مقاله تخصصی دیگر و لوح‌های فشرده پژوهشی اشاره کرد.

اسیتون بلام هم استاد ممتاز بازنشسته موسیقی از دانشگاه شهر نیویورک، مرکز تحصیلات تکمیلی است.

وی در زمینه‌های گوناگون از جمله آهنگسازی، بداهه‌نوازی، تاریخ موسیقی مدرن و تعاملات فرهنگی و همچنین در حوزه موسیقی ایران، اروپا و آمریکای شمالی آثار متعددی منتشر کرده است.

ترجمه مجموعه مقالات او با عنوان شعرخوانی در شمال خراسان و فرهنگ‌های موسیقایی همجوار در سال ۱۴۰۳ توسط انتشارات ماهور منتشر شده است. ضمن اینکه نظریه موسیقی در اتنوموزیکولوژی (آکسفورد، ۲۰۲۳) از آثار وی محسوب می‌شود.

منبع: مهر